Burnout: Πώς θα γλιτώσεις από αυτή τη σύγχρονη μάστιγα;

Γιατί εντάξει, πώς να το κάνουμε; Δεν γεννηθήκαμε όλοι Elon Musk.

Νιώθεις εξαντλημένη ενώ ξύπνησες μόλις λίγα λεπτά πριν, έπειτα από ένα γεμάτο 8ωρο ύπνο; Δυσκολεύεσαι να σηκωθείς από το κρεβάτι; Όταν βρίσκεσαι στο γραφείο, εύχεσαι κρυφά από μέσα σου να ανοίξει το πάτωμα να σε… καταπιεί για να μην χρειάζεται να είσαι πλέον εκεί; Η λέξη «Δευτέρα» σου προκαλεί (και μόνο στο άκουσμα) αλλεργική αντίδραση; Είσαι ένα βήμα πριν δηλώσεις κυριολεκτικά και μεταφορικά παραίτηση από την απασχόληση που κάποτε σε έκανε να πετάγεσαι με μπρίο από το κρεβάτι; Αν οι θετικές απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα είναι λιγότερες από τρεις, τότε μάλλον την έχεις γλιτώσει από την πιο… καμένη «ασθένεια» του σύγχρονου κόσμου, το γνωστό και ως «σύνδρομο burnout».

Μπορεί να το περιγράφω κάπως χαριτωμένα, το «κάψιμο» όμως του burnout είναι τόσο εξουθενωτικό που μπορεί να το… φυσάς και να μην κρυώνει. Ο όρος χρησιμοποιήθηκε πρώτη φορά από τον Αμερικανό ψυχαναλυτή Χέμπερτ Φρουντενμπέρτζερ, ο οποίος θέλησε να συμπεριλάβει τα ψυχοσωματικά συμπτώματα εξάντλησης που εκδήλωναν οι εργαζόμενοι του κλάδου ψυχικής υγείας, εξαιτίας των καταστάσεων υψηλής πίεσης που αντιμετώπιζαν στο εργασιακό τους περιβάλλον.

Σήμερα ο όρος λειτουργεί πιο γενικευμένα και αφορά σε άτομα που εργάζονται υπερβολικά πολλές ώρες για να βρουν τον ελεύθερο χρόνο να ξεκουραστούν, με αποτέλεσμα να εκδηλώνουν συμπτώματα όπως εκνευρισμό, αφηρημάδα, απώλεια όρεξης, αυπνίες και πονοκέφαλο. Ο υπερβάλοντας ζήλος τους, καταλήγει να λειτουργεί ως μπούμερανγκ και για την ψυχολογία τους, αφού παρότι εργάζονται ακατάπαυστα δεν λαμβάνουν κανένα ικανοποιητικό feedback και αισθάνονται πως τίποτα από όλα αυτά δεν τους αναγνωρίζονται. Ακριβώς επειδή τα όρια μεταξύ υπερβάλλοντα εργασιακού ζήλου, κούρασης και burnout είναι επικίνδυνα δυσδιάκριτα, παρακάτω έχουμε καταγράψει μερικές συμβουλές που θα βοηθήσουν -κυρίως- το μυαλό σου να πάρει επιτέλους το «ρεπό» που χρειάζεται.

Επένδυσε στη φυσική άσκηση

Αν ανήκεις και εσύ στην κατηγορία των ανθρώπων που θα προτιμούσαν να περάσουν δύο επιπλέον ώρες στο γραφείο, από το να απολαύσουν ένα αναζωογονητικό δίωρο περπάτημα, τότε… Ι rest my case. Έχω περάσει από τη συγκεκριμένη θέση και το μόνο μου κέρδος από αυτή, ήταν μερικά παραπανίσια κιλά από τα delivery και ένας ταλαιπωρημένος αυχένας που έκτοτε διαμαρτύρεται με το κακό που του έκανα. Αν θέλεις, λοιπόν, να αποφύγεις το εργασιακό «κάψιμο», το καλύτερο που έχεις να κάνεις είναι να επενδύσεις στην καθημερινή φυσική άσκηση. Δεν είναι ανάγκη να δεσμευτείς με κάποιο συγκεκριμένο πρόγραμμα ή κάποια χρηματική συνδρομή αν δεν το έχεις ξανακάνει, αρκεί για αρχή να υποσχεθείς στον εαυτό σου πως τις ώρες που θα αφιέρωνες στο γραφείο θα τις επενδύσεις στο σώμα σου πηγαίνοντας για περπάτημα, κάνοντας ποδήλατο ή πραγματοποιώντας ένα από τα online sessions που υπάρχουν στο YouTube!

Τόλμησε ένα διαφορετικό χόμπι

Αν η καθημερινότητά σου είναι έτσι διαμορφωμένη ώστε να εξασκείς πολύ συγκεκριμένες από τις δεξιότητες που διαθέτεις, καλό θα ήταν να εμπλουτίσεις την εβδομάδα σου με ένα χόμπι εντελώς διαφορετικό από αυτά που συνήθιζες να κάνεις μέχρι σήμερα. Μία δραστηριότητα που θα βασίζεται σε ένα διαφορετικό σύνολο ικανοτήτων (τις οποίες μπορεί μέχρι τώρα να μην γνώριζες καν ότι διέθετες), θα σου παρέχει το σωματικό αλλά και ψυχικό διάλλειμα που χρειάζεσαι, ενώ είναι βέβαιο πως θα αυξήσει τα επίπεδα της παραγωγικότητάς σου. Σκοπός του νέου σου χόμπι δεν είναι να γίνεις η καλύτερη ή να κουβαλάς σπίτι σου χρυσά μετάλλια, αλλά να βρεις έναν διαφορετικό τρόπο να εκφράζεσαι και να εκτονώνεσαι, έπειτα από μία απαιτητική ημέρα στο γραφείο. Κλακέτες, μποξ, τανγκό, κεραμική είναι μόνο μερικές από τις ιδέες που αξίζει να τολμήσεις!

Βελτίωσε την πρωινή σου ρουτίνα

Όπως λέει και ο σοφός λαός «η καλή μέρα από το πρωί φαίνεται». Αυτό σημαίνει πως ένα μεγάλο μέρος της κόπωσης που σε ταλαιπωρεί καθημερινά, ίσως οφείλεται στο γεγονός πως δεν δίνεις τη σημασία που πρέπει στην πρωινή σου προετοιμασία πριν το γραφείο. Το να πατάς ξανά και ξανά το snooze, να καταλήγεις να σηκώνεσαι με την ψυχή στο στόμα από το κρεβάτι και να φεύγεις από το σπίτι με το στομάχι σου άδειο από θρεπτικά συστατικά, είναι ένας καλός τρόπος για να ξεκινήσεις εντελώς… λάθος τη μέρα σου. Τι θα έκανα στη θέση σου; Θα «κούρδιζα» το πρόγραμμά μου λίγες ώρες νωρίτερα. Θα έπεφτα νωρίτερα για ύπνο το προηγούμενο βράδυ, θα ρύθμιζα το ξυπνητήρι κερδίζοντας extra χρόνο πριν το γραφείο και το επόμενο πρωί θα απολάμβανα μία ζεστή κούπα καφέ, παρέα με ένα χορταστικό πρωινό και μερικές σελίδες από το αγαπημένο μου βιβλίο. Να είσαι σίγουρη πως καθιερώνοντας μία παρόμοια πρωινή ιεροτελεστία η οποία θα εστιάζει στην προσωπική σου φροντίδα και ευχαρίστηση, πολύ σύντομα θα απαλλαγείς από το έντονο στρες, δηλαδή τον Νο1 παράγοντα που προκαλεί το burnout.

Γράψε το προσωπικό σου «μανιφέστο»

Εκτός από κουρασμένη, μήπως αισθάνεσαι και λίγο κολλημένη; Έχεις ξεχάσει για πού ξεκίνησες, πώς και για πόσο καιρό βρίσκεσαι στο ίδιο σημείο; Η αλήθεια είναι πως ο χρόνος μερικές φορές παίζει περίεργα παιχνίδια εις βάρος μας. Ανοιγοκλείνουμε τα μάτια μας και μέσα σε μία στιγμή έχει περάσει πολύς καιρός από την τελευταία φορά που κάτι μας έκανε χαρούμενες. Αν αναγνωρίζεις τον εαυτό σου σε κάποια από τις παραπάνω φράσεις, τότε καιρός είναι να πατήσεις «restart». Πριν το κάνεις όμως, πάρε όσο χρόνο χρειάζεσαι για να σκεφτείς και να καταγράψεις ένα «μανιφέστο» με όλα εκείνα που επιθυμείς από τη ζωή σου. Αυτές οι επιθυμίες δεν χρειάζεται απαραίτητα να περιλαμβάνουν πτυχία, μεταπτυχιακά, ονειρεμένες θέσεις εργασίας και συγκεκριμένα χρηματικά ποσά. Προσπάθησε να εστιάσεις σε πράγματα βαθύτερα και μεγαλύτερης σημασίας, όπως είναι η σχέση σου με τον εαυτό σου για παράδειγμα. Αυτό το προσωπικό «μανιφέστο», θα γίνει στην πορεία η πυξίδα με την οποία θα κατευθύνεις τη ζωή σου όπου πραγματικά εσύ επιθυμείς.