Το BookTok έκανε τα βιβλία ξανά cool και αυτή τη φορά φαίνεται πως ήρθε για να μείνει

Κάποτε το να ανακαλύπτεις ένα βιβλίο ήταν κάτι πολύ πιο προβλέψιμο: Περνούσες από ένα βιβλιοπωλείο, διάβαζες μια κριτική ή άκουγες μια σύσταση από φίλους. Σήμερα, όμως, ένα βιβλίο μπορεί να γίνει παγκόσμιο φαινόμενο μέσα από ένα βίντεο λίγων δευτερολέπτων στο TikTok. Και κάπως έτσι, το BookTok δεν είναι πια απλώς ένα internet trend, αλλά μια δύναμη που επηρεάζει πραγματικά το τι διαβάζουμε, τι αγοράζουμε και ποια βιβλία συζητιούνται περισσότερο.

Το πιο χαρακτηριστικό σημάδι αυτής της αλλαγής είναι ότι το BookTok αποκτά πλέον και πιο «επίσημη» υπόσταση. Σύμφωνα με το Guardian, μέσα στη χρονιά θα ξεκινήσει στο Ηνωμένο Βασίλειο επίσημο BookTok chart, το οποίο θα καταγράφει κάθε μήνα τα βιβλία που έχουν τη μεγαλύτερη απήχηση στην πλατφόρμα, συνδυάζοντας social engagement και επιβεβαιωμένα στοιχεία πωλήσεων. Αυτό δείχνει ότι η επιρροή του BookTok δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως κάτι παροδικό, αλλά ως μετρήσιμο κομμάτι της ίδιας της αγοράς βιβλίου. Και αυτό έχει ενδιαφέρον, γιατί στην ουσία μιλάμε για μια κοινότητα αναγνωστών που κατάφερε να αλλάξει τους κανόνες του παιχνιδιού.

Σε έναν κόσμο γεμάτο scroll, οι βιβλιοθήκες γίνονται ξανά cool - Η Gen Z επιστρέφει στα βιβλία

Το BookTok βασίζεται σε κάτι πολύ απλό, αλλά πολύ ισχυρό: Στο συναίσθημα

Οι χρήστες δεν μιλούν για βιβλία με τον παραδοσιακό τρόπο μιας κριτικής, μιλούν για το πώς ένα βιβλίο τους έκανε να νιώσουν, πόσο τους διέλυσε συναισθηματικά, πόσο εθιστικό ήταν, ή γιατί δεν μπορούσαν να το βγάλουν από το μυαλό τους. Κι αυτό τελικά αποδεικνύεται πολύ πιο αποτελεσματικό από οποιαδήποτε κλασική προώθηση.

Ίσως αυτός να είναι και ο λόγος που το BookTok επηρεάζει τόσο έντονα κυρίως τις νεότερες ηλικίες. Δεν προωθεί απλώς τίτλους, κάνει το διάβασμα να μοιάζει ξανά κοινωνικό, άμεσο και μέρος της pop κουλτούρας. Ένα βιβλίο δεν είναι πια μόνο μια προσωπική εμπειρία, αλλά και αφορμή για συζήτηση, ταύτιση, memes, trends και community. Όταν βλέπεις χιλιάδες ανθρώπους να μιλούν με πάθος για τον ίδιο τίτλο, το βιβλίο παύει να είναι ένα «ήσυχο» αντικείμενο και γίνεται πολιτισμικό γεγονός. Αυτή η δυναμική είναι που μπορεί να σπρώξει ακόμη και παλαιότερα βιβλία ξανά στις λίστες των bestsellers.

The Riders: Όλα όσα ξέρουμε για το βιβλίο του 1994 που βασίζεται η νέα ταινία του Brad Pitt

Αυτά που ψάχνουν οι αναγνώστες σήμερα

Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι ορισμένα genres κυριαρχούν ξεκάθαρα σε αυτό το περιβάλλον. Ο Guardian σημειώνει ότι από τις μεγαλύτερες επιτυχίες του BookTok προέρχονται κυρίως από τη romance, τη fantasy και τη λεγόμενη romantasy, δηλαδή το υβρίδιο romance και fantasy. Συγγραφείς όπως η Sarah J Maas, η Colleen Hoover και η Rebecca Yarros έχουν δει εντυπωσιακή άνοδο στις πωλήσεις τους έπειτα από τη μεγάλη κυκλοφορία των βιβλίων τους στην πλατφόρμα.

Αυτό, βέβαια, λέει κάτι και για το τι αναζητά σήμερα το αναγνωστικό κοινό. Οι χρήστες δεν ψάχνουν απαραίτητα το «σωστό» ή το πιο λογοτεχνικά αναγνωρισμένο βιβλίο. Συχνά ψάχνουν ένα βιβλίο που θα τους κάνει να νιώσουν κάτι έντονα, να κολλήσουν με την ιστορία, να θέλουν να μιλήσουν γι’ αυτό μόλις τελειώσουν την τελευταία σελίδα. Με αυτή την έννοια, το BookTok δεν άλλαξε μόνο το marketing των βιβλίων. Άλλαξε και τη γλώσσα με την οποία μιλάμε για την ανάγνωση.

8 βιβλιοκαφέ στην Αθήνα για καφέ, βιβλία και χαλαρή ατμόσφαιρα

Τελικά, ίσως αυτή να είναι και η πιο ουσιαστική επίδραση του BookTok: Έκανε το διάβασμα να φαίνεται ξανά επίκαιρο, κοινόχρηστο και cool. Και σε μια εποχή όπου σχεδόν όλα περνούν μέσα από τις οθόνες μας, είναι μάλλον εντυπωσιακό ότι μία από τις πιο ισχυρές τάσεις του internet μάς σπρώχνει τελικά προς κάτι τόσο αναλογικό όσο ένα βιβλίο.