Το Beyond Borders Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Καστελλορίζου στην Αθήνα
Ένας σύντομος απολογισμός του τριημέρου στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος.
Η Αθήνα έγινε για ακόμη μια χρονιά σημείο συνάντησης για το Beyond Borders, Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Καστελλορίζου με την Ταινιοθήκη της Ελλάδος να γεμίζει από κόσμο, ενέργεια, εικόνες και δυνατές ιστορίες σε ένα αξέχαστο τριήμερο προβολών, στις 27-29 Μαρτίου 2026.
Από την εντυπωσιακή πρεμιέρα, τα συναρπαστικά masterclasses μέχρι τη sold out δεύτερη ημέρα και την καθηλωτική αυλαία, το κοινό αγκάλιασε το φεστιβάλ και τις βραβευμένες ταινίες του απ’ όλον τον κόσμο που σχολιάζουν με αποκαλυπτικό τρόπο πτυχές της Ιστορίας, της πολιτικής και της κοινωνίας.
Η παρουσία του Beyond Borders στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος επιβεβαίωσε τη δυναμική του φεστιβάλ, με το χώρο να γεμίζει από νωρίς και το κοινό να δημιουργεί μια μοναδική, ζεστή ατμόσφαιρα κινηματογραφικής εμπειρίας. Όλες οι προβολές πραγματοποιήθηκαν με ελεύθερη είσοδο.
Όπως δήλωσε η καλλιτεχνική διευθύντρια του Beyond Borders και πρόεδρος του Ιδρύματος Ιστορικών Μελετών, Ειρήνη Σαρίογλου: «Το μεγαλύτερο ευχαριστώ ανήκει στον κόσμο που μετατρέπει την προβολή σε γεγονός, γιατί ένα φεστιβάλ χωρίς το κοινό του είναι απλώς μια άδεια αίθουσα. Τέτοιες διοργανώσεις επιβεβαιώνουν ότι η συλλογική εμπειρία του σινεμά παραμένει ζωντανή και αναντικατάστατη. Προχωράμε συλλογικά και δυνατά, επιλέγοντας με απόλυτη ελευθερία συγκλονιστικά ντοκιμαντέρ απ’ όλον τον κόσμο και ενθαρρύνοντας τους δημιουργούς, ώστε να σχεδιάσουν και να παρουσιάσουν τις δουλειές τους πέρα από τα σύνορα».
Στιγμές που ξεχώρισαν:
Η παρουσία του Rudy Buttignol, καταξιωμένου διεθνώς επαγγελματία του χώρου και Συμβούλου Στρατηγικού Σχεδιασμού και Διεθνούς Δικτύωσης του Beyond Borders για την προπαρασκευαστική συνάντηση εργασίας για το νέο Φόρουμ Ανάπτυξης Συμπαραγωγών (Co-Production Development Forum): Σκηνοθέτες και παραγωγοί αντάλλαξαν απόψεις σε μια ζωντανή συζήτηση, θέτοντας τις βάσεις για τη διαμόρφωση ενός νέου πλαισίου ανάπτυξης που θέτει το Beyond Borders στοχεύοντας στην ενίσχυση της διεθνούς προβολής, της δημιουργικής ανταλλαγής και της βιώσιμης παραγωγής για την ελληνική ανεξάρτητη παραγωγή ντοκιμαντέρ.
Ειδικότερα, από την επόμενη χρονιά το Beyond Borders σχεδιάζει την έναρξη του Φόρουμ, ως μια πιλοτική πρωτοβουλία που θα υποστηρίζει επαγγελματίες του κινηματογράφου στην εξεύρεση διεθνούς χρηματοδότησης και στη σύνδεση με διεθνές κοινό για ελληνικά ντοκιμαντέρ. Τα δέκα περίπου ελληνικά πρότζεκτ που θα επιλεγούν να συμμετάσχουν, θα παρουσιαστούν δια ζώσης σε εκπροσώπους από πλατφόρμες και μέσα, όπως τα Al Jazeera, ARTE G.E.I.E., HBO Europe, NRK (Δημόσια Νορβηγική Τηλεόραση), κ.ά.
Στο masterclass της για την τέχνη του Pitching, η Δρ. Claudia Schreiner, Head Moderator του Beyond Borders Pitching Lab και τ. επικεφαλής του Masterschool στο Documentary Campus με έδρα το Βερολίνο και το Μόναχο, έχοντας τεράστια εμπειρία στον κινηματογραφικό χώρο, προσέφερε πολύτιμες γνώσεις και έμπνευση σε δημιουργούς και επαγγελματίες του κινηματογράφου. Ανέπτυξε, μαζί με τους συμμετέχοντες, τα βασικά ζητούμενα μιας πετυχημένης συμμετοχής σε Pitching Lab: Τη θεματική, το αφήγημα, το κοινό, την αγορά, τη χρηματοδότηση και τον τρόπο παρουσίασης.
Το κοινό παρακολούθησε με αμείωτο ενδιαφέρον τo ντοκιμαντέρ «Λο» του Θανάση Βασιλείου, βραβευμένο από το Beyond Borders με το Χρυσό Στεφάνι της Μεγίστης και το Βραβείο Οδυσσέας, για τον γιο που επιστρέφει στον τόπο της παιδικής του ηλικίας και ξετυλίγει το νήμα μιας αποστασιοποιημένης σχέσης με τον πατέρα του. Η συζήτηση που ακολούθησε με τον συν-σεναριογράφο Χρήστο Χρυσόπουλο φώτισε τη δημιουργική διαδικασία παραγωγής και συγγραφής του σεναρίου της ταινίας.
Ξεχωριστή στιγμή αποτέλεσε επίσης και η προβολή της ταινίας «Σμιλεμένες Ψυχές» του Σταύρου Ψυλλάκη (Βραβείο ΕΚΚΟΜΕΔ Καλύτερου Ελληνικού Ντοκιμαντέρ), με την παρουσία του σκηνοθέτη να δίνει έναν ιδιαίτερο τόνο στη βραδιά. Στο Q&A που ακολούθησε, ο σκηνοθέτης άγγιξε βαθιά το κοινό διαβάζοντας για πρώτη φορά έναν προσωπικό λόγο αφιερωμένο στον πρωταγωνιστή της ταινίας, Ελβετό οδοντίατρο Julien Grivel, που επί 26 χρόνια φρόντιζε τους χανσενικούς του ασθενείς και για τον οποίο η Ελλάδα έγινε μια δεύτερη Ιθάκη. Ο Grivel ανακηρύχθηκε πρόσφατα επίτιμος Έλληνας πολίτης.
Με την ευκαιρία της προβολής της ταινίας «The Lost Season» του Mehdi Ghanavati - για μια έφηβη σε ένα άνυδρο ιρανικό χωριό, που παλεύει να ξεφύγει από τη μοίρα που της επιβάλλει η παράδοση των γύρω της - που έκανε διεθνή πρεμιέρα στο Καστελλόριζο λαμβάνοντας το Χάλκινο Στεφάνι της Μεγίστης, διαβάστηκε το δυνατό μήνυμα του Ιρανού σκηνοθέτη προς το φεστιβάλ: «Αυτή η ταινία γεννήθηκε μέσα από χρόνια υπομονής, απόστασης και ήρεμης παρατήρησης. Το γεγονός ότι συνεχίζει να προβάλλεται σε τόσο δύσκολες στιγμές, έχει βαθύ νόημα για μένα. Ενώ περνάμε δύσκολες μέρες στο Ιράν, μου δίνει ελπίδα το να γνωρίζω ότι η ταινία μπορεί ακόμα να ταξιδέψει και να συνδεθεί με το κοινό. Ο κινηματογράφος μας υπενθυμίζει ότι οι ανθρώπινες ιστορίες μπορούν να ξεπεράσουν κάθε σύνορο, ακόμα κι όταν εμείς οι ίδιοι δεν μπορούμε».
Στις γεμάτες αίθουσες προβλήθηκαν επίσης οι ελληνικές πρεμιέρες «The Longer you bleed» του Ewan Waddell (Βραβείο FIPRESCI) για τους εκτοπισμένους Ουκρανούς στο Βερολίνο, όπου ο πόλεμος φτάνει μέσα από οθόνες και stories, σε μια παράδοξη συγκατοίκηση με την κανονικότητα, με το χιούμορ να γίνεται καταφύγιο και εργαλείο κατανόησης ενός κόσμου που καίγεται και «Letters from Wolf Street» του Arjun Talwar (Αργυρό Στεφάνι της Μεγίστης), για έναν δρόμο στο κέντρο της Βαρσοβίας, όπου η καθημερινότητα γίνεται καθρέφτης μιας Ευρώπης σε μετάβαση
Επίσης προβλήθηκαν οι βραβευμένες μικρού μήκους ταινίες «Simply Divine» των Mélody Boulissière & Bogdan Stamatin (Αργυρός Φοίνικας μicro), για έναν έρωτα που έσβησε στον πόλεμο και ζωντανεύει ξανά, 75 χρόνια μετά, στα λόγια μιας γυναίκας που τον κράτησε κρυφό μια ζωή, «Clear Sky» του Marcin Kundera, για δύο αγόρια που περνούν τις τελευταίες μέρες των διακοπών τους στην πατρίδα, καθώς εκρήξεις, σειρήνες και στρατιώτες στους δρόμους επισκιάζουν την καθημερινότητά τους, καθώς και το «My land is burned» του Abdulrahman Alshowaiki (Χάλκινος Φοίνικας μicro) για τα παιδιά Σύρων προσφύγων στο Λίβανο, που μεγαλώνουν μέσα στις καθημερινές προκλήσεις, ενώ μια δασκάλα με ζήλο σπέρνει αθόρυβα την ελπίδα για μια πιο φωτεινή και χαρούμενη γενιά.
Ραντεβού στην 11η έκδοση του Beyond Borders, 23-30 Αυγούστου στο Καστελλόριζο!

