«Μήπως να μην το φας;»: Το body shaming από τη μαμά πληγώνει διπλά το παιδί (το λέει και μελέτη)

Είστε όλη η οικογένεια μαζευμένη γύρω από το τραπέζι. Ξαφνικά, καθώς το παιδί σου απλώνει το χέρι του για μια δεύτερη μερίδα ή για το γλυκό, πιάνεις τον εαυτό σου να λέει μηχανικά: «Μήπως να μην το φας αυτό;» ή «Πρόσεχε, θα παχύνεις».

Είτε το βίωσες η ίδια ως παιδί και έφηβη,είτε έχεις πιάσει σήμερα τον εαυτό σου να σχολιάζει «για το καλό του» το βάρος του παιδιού σου, η αλήθεια είναι μία: οι λέξεις αυτές, ακόμα κι αν λέγονται από αγνό ενδιαφέρον για την υγεία του, πληγώνουν βαθιά. Και τώρα, η επιστήμη έρχεται να μας δείξει γιατί αυτό το «κληρονομικό» body shaming μέσα στο σπίτι αφήνει τα πιο ανεξίτηλα σημάδια.

Όταν το παιδί πεινάει συνέχεια: Πώς να το βοηθήσετε να ελέγξει το βάρος του

Μια νέα μελέτη από το UConn Rudd Center for Food Policy and Health έρχεται να αποδείξει κάτι ακόμα πιο συγκεκριμένο: Όταν τα σχόλια για το βάρος προέρχονται από τη μαμά, οι συνέπειες στην ψυχολογία μας είναι οι πιο οδυνηρές από κάθε άλλη συγγενική σχέση.

Ειδικότερα, η μελέτη, η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Pediatric Psychology, εξέτασε τις περιπτώσεις 1.073 εφήβων στις ΗΠΑ (ηλικίας 10 έως 17 ετών). Οι ερευνητές ανέλυσαν πώς επηρεάζει τους νέους το weight teasing (το πείραγμα/bullying για το βάρος) από 11 διαφορετικά μέλη της οικογένειας – από γονείς και αδέλφια μέχρι θείους και ξαδέλφια.

Τα συμπεράσματα θα σε βάλουν σε σκέψεις

Τα συμπεράσματα της μελέτης είναι κάτι παραπάνω από αποκαλυπτικά και σίγουρα θα σε βάλουν σε βαθιές σκέψεις. Σύμφωνα με τα ευρήματα, τα κορίτσια είναι εκείνα που πλήττονται περισσότερο, καθώς είναι πολύ πιο πιθανό να δεχτούν σχόλια για το σώμα τους, με την κριτική να προέρχεται κυρίως από τις γυναίκες συγγενείς τους. Αυτός ο «γυναικείος» αντίκτυπος κρύβει και τους μεγαλύτερους κινδύνους, αφού η κριτική από τις γυναίκες της οικογένειας συνδέθηκε άμεσα με επεισόδια υπερφαγίας, χαμηλή αυτοεκτίμηση και ανθυγιεινές μεθόδους ελέγχου του βάρους – αντίθετα με τα σχόλια από άνδρες συγγενείς, που δεν έδειξαν τόσο ισχυρή αρνητική συσχέτιση.

Στην κορυφή αυτής της πυραμίδας, όμως, βρίσκεται το «φαινόμενο της μαμάς». Όταν το weight teasing προερχόταν από τη μητέρα, οδηγούσε στα πιο σοβαρά και επώδυνα αποτελέσματα για την ψυχική υγεία, επηρεάζοντας βαθιά τόσο τα κορίτσια όσο και τα αγόρια. Το πιο ανησυχητικό, μάλιστα, είναι ότι το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τα κιλά. Αυτού του είδους το bullying μέσα στο σπίτι δεν περιορίστηκε σε παιδιά με υψηλότερο σωματικό βάρος, αφού ακόμα και έφηβοι με απόλυτα φυσιολογικό Δείκτη Μάζας Σώματος (BMI) βρέθηκαν να δέχονται έντονη κριτική.

Έρευνα: Μεγαλύτερο κίνδυνο διατρέχουν τα παιδιά με χαμηλό σωματικό βάρος παρά αυτά που ξεπερνούν το φυσιολογικό!

Γιατί η γνώμη της μαμάς σου «γράφει» τόσο βαθιά μέσα σου;

Η Δρ Rebecca Puhl, επικεφαλής της έρευνας, εξηγεί στο περιοδικό Parents το προφανές, που όμως συχνά ξεχνάμε: «Οι μαμάδες είναι οι πρωταρχικές φιγούρες προσκόλλησης για ένα παιδί. Είναι κεντρικά αναμειγμένες στην καθημερινή του διατροφή, την εικόνα σώματος και την υγεία του. Ως αποτέλεσμα, τα σχόλιά τους δεν βιώνονται ως ένα απλό αστείο, αλλά ως μια διαρκής αξιολόγηση για το αν το παιδί είναι ελκυστικό, αποδεκτό και άξιο να αγαπηθεί».

Σε αυτό συμφωνεί και η Dani Castro, θεραπεύτρια στην πλατφόρμα αντιμετώπισης διατροφικών διαταραχών Equip: «Τα παιδιά εσωτερικεύουν το feedback της μητέρας τους περισσότερο από οποιουδήποτε άλλου, γιατί από εκείνη ζητούν τη σύνδεση και την ασφάλεια».

Το χειρότερο; Αυτά τα «αθώα» σχόλια δεν μένουν στην εφηβεία. Παλαιότερη μελέτη της ομάδας της έδειξε πως το weight teasing στην εφηβεία προβλέπει αυξημένη τάση για βουλιμικά επεισόδια και αύξηση βάρους 15 χρόνια μετά, στην ενήλικη ζωή μας!

Πώς θα σπάσεις τον κύκλο (αν είσαι ήδη μαμά ή σκοπεύεις να γίνεις)

Συχνά, οι γονείς δεν έχουν πρόθεση να πληγώσουν. Κάνουν αυτά τα σχόλια από γνήσια ανησυχία για την υγεία του παιδιού τους ή επειδή πιστεύουν λανθασμένα ότι έτσι θα του δώσουν «κίνητρο» να προσέξει. Πολλές φορές, απλώς επαναλαμβάνουν τοξικά πρότυπα που βίωσαν οι ίδιοι από τους δικούς τους γονείς.

Αν θέλεις να προστατεύσεις το παιδί σου από αυτή την παγίδα, η Dani Castro προτείνει να αλλάξεις στρατηγική:

Εστίασε στις πράξεις, όχι στις λέξεις: Αν ανησυχείς για την υγεία του, μην μιλάς για κιλά. Πρόσθεσε περισσότερα θρεπτικά τρόφιμα στο σπίτι (αντί να απαγορεύεις τα «κακά»).

Κόψε τα αρνητικά σχόλια γενικά: Μην σχολιάζεις αρνητικά ούτε το δικό σου σώμα μπροστά του, ούτε των άλλων. Τα παιδιά είναι σφουγγάρια.

Πες «ναι» στην ενθάρρυνση: Αντί για το «γιατί δεν τρως ποτέ λαχανικά», προτίμησε το «μπράβο, που απόλαυσες τη σαλάτα σου σήμερα!».

Μην επιμένεις μόνο στην εμφάνιση: Χτίσε την αυτοπεποίθησή του τονίζοντας άλλα στοιχεία του χαρακτήρα του. Πες του «είσαι τόσο έξυπνη», «αυτό που έκανες ήθελε θάρρος» ή εστίασε στο τι μπορεί να καταφέρει το μυαλό και το σώμα του, όχι στο πώς δείχνει.

Πρόσεχε τα ρούχα: Αγόραζε πάντα το σωστό ούμερο ρούχων για την ηλικία και το σώμα του καθώς μεγαλώνει. Ακόμα και ο πιο γεμάτος αυτοπεποίθηση άνθρωπος νιώθει άβολα όταν φοράει ρούχα που τον στενεύουν ή δεν του ταιριάζουν.

Αν παρατηρήσεις ότι το παιδί σου φοράει συνέχεια φαρδιά ρούχα (π.χ. φούτερ μες στο κατακαλόκαιρο), κάνει αρνητική αυτοκριτική, κρύβει φαγητό ή γίνεται επιθετικό όταν η κουβέντα πάει στο σώμα, ίσως ήρθε η ώρα να ζητήσεις τη συμβουλή ενός ειδικού (παιδιάτρου ή παιδοψυχολόγου) για να το προστατεύσεις έγκαιρα.