Γονεϊκό άγχος: Πρακτικές στρατηγικές διαχείρισης για μια πιο ήρεμη καθημερινότητα

Από τη στιγμή που γίνεσαι γονιός, η ανησυχία μετατρέπεται σε έναν γνώριμο σύντροφο. Αν και ένα μέρος αυτής της ανησυχίας είναι φυσικό και λειτουργεί προστατευτικά, το γονεϊκό άγχος μπορεί μερικές φορές να γίνει συντριπτικό, επηρεάζοντας τόσο τη δική σου ευεξία όσο και τη σχέση σου με το παιδί σου.

Πολλοί γονείς και φροντιστές πιάνουν τον εαυτό τους να παλεύει για να κρατήσει τον έλεγχο μέσα στον στρόβιλο των ευθυνών που φέρνει μαζί του το μεγάλωμα των παιδιών και των εφήβων. Στην πραγματικότητα, η ανατροφή των παιδιών μοιάζει συχνά με μαραθώνιο. Όμως, για να μπορέσεις να ανταποκριθείς στις ανάγκες της οικογένειάς σου, πρέπει πρώτα να στρέψεις το βλέμμα σε εσένα.

Το «φλιτζάνι» της αντοχής σου μήπως είναι έτοιμο να ξεχειλίσει;

Σκέψου ότι οι αντοχές σου έχουν ένα συγκεκριμένο όριο, όπως η χωρητικότητα ενός φλιτζανιού. Όταν αναλαμβάνεις περισσότερες υποχρεώσεις από όσες μπορείς να διαχειριστείς, ξεπερνάς αυτό το όριο, με αποτέλεσμα να νιώθεις σωματική εξάντληση, έντονο άγχος και εκνευρισμό. Το παρατεταμένο στρες επιβαρύνει σημαντικά τόσο την ψυχική όσο και τη σωματική σου υγεία. Οι καθημερινές απαιτήσεις της γονεϊκότητας είναι πολλές και συνεχείς γι' αυτό είναι απαραίτητο να αναγνωρίζεις έγκαιρα τα σημάδια της πίεσης και να παίρνεις μέτρα πριν φτάσεις στα όριά σου.

Βάζοντας φρένο στον εσωτερικό σου κριτή

Η ανατροφή των παιδιών είναι μια ζωντανή διαδικασία και ως γονιός μαθαίνεις στην πράξη. Φαίνεται, όμως, πως μαζί με το παιδί γεννιούνται αυτόματα οι τύψεις και η ανησυχία σου. Αυτό συμβαίνει επειδή ο εγκέφαλός σου είναι προγραμματισμένος από τη φύση του να εντοπίζει απειλές - κάτι που εντείνεται κατακόρυφα όταν πρόκειται για το παιδί σου. Αν προσθέσεις την έλλειψη ύπνου και την αβεβαιότητα, γίνεσαι πολύ πιο ευάλωτος σε αρνητικές σκέψεις και αυστηρή αυτοκριτική. Οι επικριτικές σκέψεις λειτουργούν σαν βαρίδιο: Σε αγχώνουν ακόμα περισσότερο. Αντίθετα, οι καλές, υποστηρικτικές σκέψεις για τον εαυτό σου μειώνουν το στρες. Οι περισσότεροι από εμάς έχουμε έναν εσωτερικό κριτή έτοιμο να μας τιμωρήσει για κάθε μικρό λάθος. Ήρθε η ώρα να αναπτύξεις μια πιο συμπονετική φωνή, αναγνωρίζοντας ότι κάνεις το καλύτερο που μπορείς.

Μικρές στιγμές χαλάρωσης: Δεν είναι πολυτέλεια, είναι ανάγκη

Η γονική μέριμνα είναι μια full-time δουλειά. Είσαι τόσο απασχολημένος γονιός που ο χρόνος για τις δικές σου ανάγκες φαντάζει ανύπαρκτος. Μέσα σε αυτή την πίεση, το να προσθέσεις τη «φροντίδα της ψυχικής υγείας» στη λίστα των υποχρεώσεών σου μπορεί να σου φαίνεται σαν ένα ακόμα κουραστικό καθήκον. Η αλήθεια όμως είναι διαφορετική: Η φροντίδα του εαυτού σου δεν απαιτεί μεγάλες αλλαγές ούτε ώρες από τον χρόνο σου. Ακόμα και μικρές «ενέσεις» χαλάρωσης μέσα στην ημέρα μπορούν να κάνουν θαύματα. Λίγες βαθιές ανάσες, ένα ποτήρι νερό με ησυχία, ένας σύντομος ύπνος αν είναι εφικτό, ή ένα γεύμα που σου δίνει ενέργεια, αρκούν. Αυτές οι μικρές στιγμές ηρεμούν το νευρικό σου σύστημα και δημιουργούν θετικά συναισθήματα που διαρκούν πολύ περισσότερο από τη στιγμή την ίδια.

Αυτοφροντίδα

Η δική σου ψυχική ισορροπία συνδέεται άμεσα με την ποιότητα της ανατροφής που προσφέρεις. Όταν φροντίζεις τον εαυτό σου, δεν κάνεις κάτι εγωιστικό· αντίθετα, διδάσκεις στο παιδί σου στην πράξη την αξία του αυτοσεβασμού.

Επειδή όμως αυτή η ισορροπία δεν είναι πάντα εύκολη υπόθεση, δεν χρειάζεται να την αναζητάς μόνος σου. Αυτή η ολιστική προσέγγιση -ότι για να είναι καλά το παιδί, πρέπει να στηριχθεί πρώτα ο γονιός- βρίσκεται στο επίκεντρο του Εθνικού Προγράμματος «ΡΙΣΠΕΚΤ στη Γονεϊκότητα». Πρόκειται για μια πρωτοβουλία του Υπουργείου Υγείας σε συνεργασία με τη UNICEF, που σχεδιάστηκε ακριβώς για να προσφέρει στους γονείς στην Ελλάδα τα πρακτικά εργαλεία και την καθοδήγηση που χρειάζονται για να διαχειριστούν την καθημερινότητα. Μέσα από το Πρόγραμμα, οι γονείς έχουν την ευκαιρία να αναπτύξουν δεξιότητες, να μάθουν στρατηγικές πρόληψης και διαχείρισης των δυσκολιών στη συμπεριφορά και στη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών, και να εφαρμόσουν πρακτικές που ενισχύουν τη συνολική ευημερία της οικογένειας.

Γιατί, σε τελική ανάλυση, η ηρεμία στο σπίτι δεν κρίνεται στις μεγάλες αλλαγές αλλά στις μικρές, καθημερινές ανάσες που επιτρέπεις στον εαυτό σου να πάρει.

*Η Εθνική Δράση χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας – Ελλάδα 2.0, με τη συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU