Back to School: Όλα ξεκινούν από τη σωστή προετοιμασία

Κάθε χρόνο, όσο πλησιάζει το πρώτο σχολικό κουδούνι, επιστρέφει και το γνώριμο άγχος για γονείς και μαθητές. Θα είναι όλα έτοιμα στην ώρα τους; Οι εκκρεμότητες είναι πολλές, από την επιλογή της σχολικής τσάντας και την αγορά τετραδίων και γραφικής ύλης μέχρι το παγούρι, το δοχείο φαγητού ή ακόμη και έναν υπολογιστή ή ένα tablet, ανάλογα με τις ανάγκες και την ηλικία του μαθητή.

Για να μη συσσωρευτούν όλα τις τελευταίες ημέρες, η προετοιμασία καλό είναι να ξεκινήσει νωρίς και με μια οργανωμένη λίστα. Μια online έρευνα μπορεί να βοηθήσει τους γονείς να συγκρίνουν προϊόντα και τιμές και να επιλέξουν όσα χρειάζεται πραγματικά το παιδί, αποφεύγοντας τις βιαστικές και περιττές αγορές.

Το Back to School, βέβαια, δεν περιορίζεται στα σχολικά ψώνια. Σηματοδοτεί και την επιστροφή από τη χαλαρή καθημερινότητα του καλοκαιριού στο πρωινό ξύπνημα, το διάβασμα και το σταθερό πρόγραμμα. Γι’ αυτό, η σωστή προετοιμασία αφορά τόσο τον απαραίτητο σχολικό εξοπλισμό όσο και την ομαλή προσαρμογή του παιδιού στη νέα ρουτίνα.

Ξεκίνα με έναν μικρό «έλεγχο»

Πριν αρχίσεις τις σχολικές αγορές, αξίζει να κάνεις μια απογραφή όσων υπάρχουν ήδη στο σπίτι. Η περσινή σχολική τσάντα μπορεί να βρίσκεται ακόμη σε καλή κατάσταση, αρκετά τετράδια ίσως έχουν αχρησιμοποίητες σελίδες και η κασετίνα πιθανότατα κρύβει περισσότερα λειτουργικά μολύβια από όσα φαντάζεσαι.

Άδειασε συρτάρια, ντουλάπια και παλιές σχολικές τσάντες μαζί με το παιδί. Χωρίστε τα αντικείμενα σε τρεις κατηγορίες. Όσα μπορούν να χρησιμοποιηθούν ξανά, όσα χρειάζονται αντικατάσταση και όσα λείπουν. Έτσι, η τελική λίστα θα βασίζεται σε πραγματικές ανάγκες και όχι στον ενθουσιασμό της στιγμής.

Η διαδικασία αυτή έχει και μια μικρή εκπαιδευτική αξία. Μαθαίνει στο παιδί να φροντίζει τα πράγματά του, να αποφεύγει τη σπατάλη και να ξεχωρίζει αυτό που χρειάζεται από εκείνο που απλώς του αρέσει. Φυσικά, μια νέα κασετίνα με τον αγαπημένο του ήρωα μπορεί να είναι μέρος της χαράς της επιστροφής στο σχολείο. Δεν χρειάζεται, όμως, να αλλάξουν τα πάντα μόνο και μόνο επειδή ξεκινά μια νέα τάξη.

Η σωστή σχολική τσάντα

Για τα περισσότερα παιδιά, το πρώτο πράγμα που δημιουργεί ενθουσιασμό είναι η σχολική τσάντα. Το σχέδιο και το χρώμα έχουν σημασία, αφού πρόκειται για ένα αντικείμενο που θα χρησιμοποιείται καθημερινά. Η εμφάνιση, ωστόσο, δεν πρέπει να είναι το μοναδικό κριτήριο.

Μια καλή σχολική τσάντα χρειάζεται να ταιριάζει στο ύψος και στην ηλικία του παιδιού, να διαθέτει ενισχυμένη πλάτη και φαρδιούς, ρυθμιζόμενους ιμάντες. Οι διαφορετικές θήκες βοηθούν στην καλύτερη κατανομή των αντικειμένων, ενώ τα ανθεκτικά φερμουάρ και το υλικό που καθαρίζεται εύκολα κάνουν αισθητή διαφορά μέσα στη χρονιά.

Ζήτησε από το παιδί να τη δοκιμάσει και έλεγξε εάν εφαρόζει σωστά στην πλάτη του. Μια πολύ μεγάλη τσάντα μπορεί αρχικά να φαίνεται πρακτική, όμως κρύβει μια παγίδα. Όσο περισσότερος χώρος υπάρχει, τόσο πιο εύκολα γεμίζει με περιττά αντικείμενα. Το αποτέλεσμα είναι ένα καθημερινό βάρος που θα μπορούσε εύκολα να έχει αποφευχθεί.

Σχολικά είδη

Οι ανάγκες ενός παιδιού στο Δημοτικό διαφέρουν από εκείνες ενός μαθητή στο Γυμνάσιο ή στο Λύκειο. Στις μικρότερες τάξεις μπορεί να χρειάζονται ξυλομπογιές, μαρκαδόροι, μπλοκ ζωγραφικής και ψαλίδι, ενώ αργότερα τη θέση τους παίρνουν διαβήτες, γεωμετρικά όργανα, ντοσιέ, αριθμομηχανές και περισσότερα τετράδια.

Γι’ αυτό δεν είναι ανάγκη να αγοραστούν όλα πριν δοθούν οι οδηγίες από το σχολείο. Ξεκίνα με τα βασικά που γνωρίζεις ότι θα χρησιμοποιηθούν όπως μολύβια, γόμες, ξύστρα, στυλό, χάρακας, μερικά τετράδια και φακέλους. Τα πιο ειδικά σχολικά είδη μπορούν να προστεθούν μόλις γίνει γνωστό τι ζητά κάθε εκπαιδευτικός.

Για να παραμένει η προετοιμασία απλή, μπορείς να χρησιμοποιήσεις τον παρακάτω πίνακα ως πρώτο οδηγό. Η τελική λίστα, φυσικά, προσαρμόζεται στην ηλικία και στις απαιτήσεις της τάξης.

Μια τέτοια ταξινόμηση βοηθά να ξεχωρίσεις τα ουσιαστικά χαρακτηριστικά από τις παρορμητικές επιλογές. Κυρίως, μετατρέπει μια μεγάλη και κάπως χαοτική λίστα σε μικρά, διαχειρίσιμα βήματα.

Σχολικά βιβλία

Τα βιβλία μπορεί να διανέμονται από το σχολείο συνήθως, αλλά η σωστή διαχείρισή τους αρχίζει στο σπίτι. Ετικέτες με το όνομα του παιδιού, προστατευτικά καλύμματα όπου χρειάζονται και ένα σταθερό σημείο αποθήκευσης μειώνουν τις πιθανότητες να χαθούν ή να καταλήξουν ταλαιπωρημένα πριν φτάσουν τα Χριστούγεννα.

Για τα μικρότερα παιδιά, βοηθά η χρωματική οργάνωση. Για παράδειγμα, ένα συγκεκριμένο χρώμα μπορεί να αντιστοιχεί στη Γλώσσα και ένα άλλο στα Μαθηματικά. Το ίδιο χρώμα μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε τετράδιο και φάκελο, ώστε το παιδί να εντοπίζει γρήγορα ό,τι χρειάζεται.

Στις μεγαλύτερες τάξεις, χρήσιμα είναι τα διαχωριστικά, τα ντοσιέ και οι φάκελοι ανά μάθημα. Το ζητούμενο δεν είναι να δημιουργηθεί ένα σύστημα τόσο σύνθετο που θα εγκαταλειφθεί σε μία εβδομάδα. Η καλύτερη οργάνωση είναι εκείνη που το παιδί μπορεί πραγματικά να συντηρήσει μόνο του.

Το γραφείο

Ένα λειτουργικό σημείο μελέτης δεν απαιτεί απαραίτητα μεγάλο δωμάτιο ή εντυπωσιακή διακόσμηση. Χρειάζεται, όμως, επαρκή φωτισμό, άνετη καρέκλα, καθαρή επιφάνεια εργασίας και εύκολη πρόσβαση στα αντικείμενα καθημερινής χρήσης.

Απομάκρυνε από το γραφείο οτιδήποτε αποσπά συστηματικά την προσοχή. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο χώρος πρέπει να μοιάζει αυστηρός ή απρόσωπος. Μια φωτογραφία, ένα αγαπημένο αντικείμενο ή ένα μικρό εβδομαδιαίο πρόγραμμα μπορούν να τον κάνουν πιο προσωπικό χωρίς να τον γεμίζουν οπτικό θόρυβο.

Μολυβοθήκες, συρταριέρες, θήκες εγγράφων και κουτιά αποθήκευσης βοηθούν, αρκεί κάθε αντικείμενο να έχει συγκεκριμένη θέση. Όταν τα πάντα καταλήγουν σε ένα τεράστιο κουτί για να είναι μαζεμένα, η αναζήτηση ενός μαρκαδόρου μπορεί γρήγορα να εξελιχθεί σε αρχαιολογική ανασκαφή.

Η οργάνωση καλό είναι να γίνεται μαζί με το παιδί. Αν το σύστημα τού φαίνεται περίπλοκο ή δεν το εξυπηρετεί, δύσκολα θα το ακολουθήσει. Δώσε του επιλογές και άφησέ το να αποφασίσει πού θα τοποθετηθούν τα βασικά πράγματα που χρησιμοποιεί.

Lunchbox και παγούρι

Το κολατσιό αποτελεί επίσης μέρος της σχολικής προετοιμασίας. Ένα κατάλληλο δοχείο φαγητού πρέπει να κλείνει με ασφάλεια, να καθαρίζεται εύκολα και κυρίως να μπορεί να το ανοίξει το παιδί χωρίς βοήθεια. Το ίδιο ισχύει και για το παγούρι. Χειάζεται να είναι ανθεκτικό, εύχρηστο και να μην έχει διαρροές μέσα στην τσάντα.

Πριν ξεκινήσει το σχολείο, κάνε μια μικρή δοκιμή στο σπίτι. Ζήτησε από το παιδί να ανοίξει το δοχείο, να κλείσει σωστά το παγούρι και να τα τοποθετήσει στη θήκη τους. Αυτή η απλή πρόβα μπορεί να αποτρέψει από μικρές δυσκολίες μέχρι ένα ολόκληρο τετράδιο ποτισμένο με νερό.

Για να περιοριστεί η πρωινή πίεση, ορισμένα σνακ μπορούν να προετοιμάζονται από το προηγούμενο βράδυ. Ακόμη καλύτερα, φτιάξτε μαζί μια σύντομη λίστα με επιλογές που είναι πρακτικές, θρεπτικές και αρέσουν πράγματι στο παιδί. Το πιο τέλειο κολατσιό δεν έχει ιδιαίτερη αξία αν επιστρέφει καθημερινά ανέγγιχτο.

Τεχνολογία

Υπολογιστές, tablets, εκτυπωτές, ακουστικά και φορητά μέσα αποθήκευσης αποτελούν πλέον μέρος της εκπαιδευτικής καθημερινότητας. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε μαθητής χρειάζεται όλες τις συσκευές ή ότι η ακριβότερη επιλογή είναι και η καταλληλότερη.

Πριν από οποιαδήποτε αγορά, σκέψου σε ποιες εργασίες θα χρησιμοποιηθεί ο εξοπλισμός, ποια χαρακτηριστικά είναι πραγματικά απαραίτητα και αν μπορεί να αξιοποιηθεί μια συσκευή που υπάρχει ήδη στο σπίτι. Για ένα παιδί που γράφει εργασίες και συμμετέχει σε ψηφιακές τάξεις, μεγαλύτερη σημασία μπορεί να έχουν ένα αξιόπιστο πληκτρολόγιο, η καλή σύνδεση και η ευκολία χρήσης παρά οι κορυφαίες τεχνικές επιδόσεις.

Παράλληλα, είναι μια καλή στιγμή για να συμφωνηθούν απλοί κανόνες σχετικά με τον χρόνο οθόνης, τις εφαρμογές και την ασφαλή χρήση του διαδικτύου. Η τεχνολογία λειτουργεί καλύτερα όταν έχει σαφή σκοπό και δεν μετατρέπει κάθε ώρα μελέτης σε μάχη γύρω από παιχνίδια, ειδοποιήσεις και βίντεο.

Επιστροφή στη ρουτίνα

Ακόμη και ο πιο πλήρης εξοπλισμός δεν μπορεί να διορθώσει ένα πρόγραμμα ύπνου που εξακολουθεί να θυμίζει διακοπές. Η απότομη μετάβαση από τα καλοκαιρινά ξενύχτια στο πρωινό ξύπνημα συνήθως δυσκολεύει τόσο τα παιδιά όσο και τους γονείς.

Περίπου μία με δύο εβδομάδες πριν ανοίξουν τα σχολεία, μετακίνησε σταδιακά την ώρα ύπνου και πρωινού ξυπνήματος. Δεν χρειάζεται στρατιωτικό πρόγραμμα από την πρώτη ημέρα. Ακόμη και μια αλλαγή 15 ή 20 λεπτών κάθε βράδυ βοηθά το σώμα να προσαρμοστεί πιο ομαλά.

Μπορείτε επίσης να κάνετε μία δοκιμαστική πρωινή διαδρομή. Ξύπνημα, ντύσιμο, πρωινό και αναχώρηση περίπου στις ώρες που θα ισχύουν τον Σεπτέμβριο. Έτσι εντοπίζονται πρακτικά προβλήματα πριν αποκτήσουν το επιπλέον βάρος της πρώτης σχολικής ημέρας.

Βάλε το παιδί μέσα στη διαδικασία

Όταν οι γονείς αναλαμβάνουν τα πάντα, η προετοιμασία μπορεί να ολοκληρώνεται γρηγορότερα, αλλά χάνεται μια σημαντική ευκαιρία. Το παιδί μπορεί να επιλέξει ανάμεσα σε δύο κατάλληλες τσάντες, να οργανώσει την κασετίνα του, να βάλει ετικέτες στα τετράδια και να δημιουργήσει το δικό του εβδομαδιαίο πρόγραμμα.

Οι μικρές αυτές ευθύνες καλλιεργούν αυτονομία και κάνουν την έναρξη της χρονιάς να μοιάζει περισσότερο με προσωπική εμπειρία και λιγότερο με ένα πρόγραμμα που αποφάσισαν αποκλειστικά οι μεγάλοι.

Παράλληλα, άφησε χώρο για συζήτηση. Ένα παιδί μπορεί να χαίρεται που θα ξαναδεί τους φίλους του και ταυτόχρονα να αγχώνεται για τον νέο δάσκαλο, τα μαθήματα ή την αλλαγή σχολείου. Δεν χρειάζεται κάθε ανησυχία να απαντηθεί αμέσως με συμβουλές. Μερικές φορές, το σημαντικότερο είναι να νιώσει ότι κάποιος ακούει και τα παίρνει στα σοβαρά.

Η καλύτερη αρχή δεν χρειάζεται να είναι τέλεια

Η σωστή προετοιμασία δεν σημαίνει ότι πρέπει να ελεγχθεί κάθε λεπτομέρεια ούτε ότι το παιδί οφείλει να εμφανιστεί την πρώτη ημέρα απολύτως οργανωμένο. Κάποιο τετράδιο μπορεί να ξεχαστεί, μια ετικέτα να λείπει και το πρωινό πρόγραμμα να χρειαστεί μερικές ημέρες μέχρι να λειτουργήσει.

Ο πραγματικός στόχος είναι να περιοριστούν οι περιττές δυσκολίες και να δημιουργηθεί ένα σταθερό, ήρεμο ξεκίνημα. Με μια ρεαλιστική λίστα, σωστό εξοπλισμό, οργανωμένο χώρο και σταδιακή επιστροφή στη ρουτίνα, η οικογένεια μπορεί να υποδεχτεί τη νέα σχολική χρονιά χωρίς τον πανικό της τελευταίας στιγμής.

Γιατί, τελικά, το Back to School δεν αρχίζει όταν χτυπήσει το κουδούνι. Αρχίζει λίγο νωρίτερα, στο σπίτι, μέσα από τις μικρές επιλογές που βοηθούν το παιδί να αισθανθεί έτοιμο, ασφαλές και πιο σίγουρο για τη νέα αρχή.

Καλή σχολική χρονιά!