Σταμάτα να λες στο παιδί «μπορείς να καταφέρεις τα πάντα» - 5 φράσεις που βοηθούν περισσότερο

«Αν το βάλεις στο μυαλό σου, μπορείς να καταφέρεις τα πάντα». Είναι από τις πιο συνηθισμένες φράσεις που λες στο παιδί σου όταν θέλεις να το ενθαρρύνεις ή να μάθει να πιστεύει στον εαυτό του, να μην τα παρατάει και να κυνηγάει τα όνειρά του.

Όμως υπάρχει ένα πρόβλημα: δεν μπορούμε να πετύχουμε τα πάντα, όσο σκληρά κι αν προσπαθήσουμε.

Η προσπάθεια είναι σημαντική, αλλά δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας που καθορίζει το αποτέλεσμα. Υπάρχουν οι ικανότητες, οι ευκαιρίες, οι συνθήκες, η τύχη, ο ανταγωνισμός και πολλά ακόμα που δεν βρίσκονται πάντα στον έλεγχό μας.

Όταν ένα παιδί μεγαλώνει πιστεύοντας ότι αρκεί να προσπαθήσει αρκετά για να γίνει πρωταθλητής, διάσημος τραγουδιστής ή να περάσει στο πανεπιστήμιο , μια αποτυχία μπορεί να μοιάζει όχι απλώς με απογοήτευση αλλά με προσωπική αποτυχία.

Γι’ αυτό, αντί να λέμε ξανά και ξανά στο παιδί, σαν ένα είδος τονωτικής ένεσης, «μπορείς να καταφέρεις τα πάντα», η ψυχολόγος Juli Fraga, προτείνει κάτι άλλο, πιο πρακτικό: ενθαρρυντικές, ρεαλιστικές φράσεις όπως:

«Δοκίμασε κάτι καινούργιο, ακόμη κι αν φοβάσαι»

'Οπως τονίζει, δεν είναι σωστό να προσπαθείς πάντα να εξαφανίσεις τον φόβο του παιδιού σου. Βοήθησέ το να καταλάβει ότι μπορεί να προχωρήσει ακόμη κι όταν φοβάται. 'Οταν αναγνωρίζεις και επικυρώνεις τα συναισθήματα του παιδιού σου, του δείχνεις ότι το βλέπεις και το καταλαβαίνεις. Αυτή η συναισθηματική σύνδεση, επισημαίνει η Juli Fraga μπορεί να το βοηθήσει να αντιμετωπίζει τις προκλήσεις με μεγαλύτερη ασφάλεια και αυτοπεποίθηση.

«Μερικές φορές χρειάζεται χρόνος μέχρι να φανεί η προσπάθειά σου»

Το παιδί σου μεγαλώνει σε έναν κόσμο όπου βλέπει συνεχώς τις επιτυχίες των άλλων: βραβεία, διακρίσεις και ανθρώπους που φαίνεται να έχουν πετύχει τα πάντα. Έτσι, είναι εύκολο να πιστέψει ότι η επιτυχία πρέπει να έρχεται γρήγορα ( ειδικά με τα social media). Δεν συμβαίνει όμως πάντα αυτό. H ψυχολόγος εστιάζει στο πόσο σημαντικό είναι να του μάθεις ότι η προσπάθεια δεν εγγυάται ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα. Μπορεί, όμως, να το βοηθήσει να γίνει καλύτερο, πιο έμπειρο και πιο ικανό σε αυτό που προσπαθεί να κάνει. Αντί να του λες ότι, αν προσπαθήσει, σίγουρα θα τα καταφέρει, μπορείς να του εξηγείς πως μπορεί να μην τα καταφέρει αμέσως, αλλά αξίζει να συνεχίσει να μαθαίνει και να βελτιώνεται.

«Η απογοήτευση είναι μέρος της ζωής και μπορεί να σου μάθει κάτι»

Έχουμε ξεχάσει πόσο σημαντικό είναι να μεγαλώνουμε παιδιά που δεν είναι μόνο επιτυχημένα, αλλά και ευτυχισμένα. Παιδιά που μπορούν να ονειρεύονται, να προσπαθούν, να αποτυγχάνουν και να συνεχίζουν χωρίς να αισθάνονται ότι η αξία τους εξαρτάται από το αποτέλεσμα.

Άφησε, λοιπόν, το παιδί σου να ονειρεύεται. Μπορεί να θέλει να γίνει επαγγελματίας αθλητής, μουσικός, ηθοποιός ή οτιδήποτε άλλο το συναρπάζει. Δεν χρειάζεται να του κόψεις τα φτερά εξηγώντας του πόσο δύσκολο είναι. Χρειάζεται, όμως, να το βοηθήσεις να καταλάβει ότι ένα όνειρο δεν αποτελεί υπόσχεση επιτυχίας.

Αν δεν πάρει τον ρόλο που ήθελε, αν χάσει έναν αγώνα, αν δεν περάσει στις εξετάσεις ή αν δεν πάρει τον βαθμό που περίμενε, άφησέ το να νιώσει την απογοήτευση. Μην προσπαθήσεις να τη διορθώσεις αμέσως και μην του δώσεις την εντύπωση ότι κάθε αποτυχία πρέπει να μετατραπεί γρήγορα σε επιτυχία. Η Juli Fraga προτείνει να μοιράζεσαι μαζί του και τις δικές σου αποτυχίες: μια δουλειά που δεν πήρες, μια ευκαιρία που έχασες ή έναν στόχο που δεν κατάφερες να πετύχεις. Με αυτόν τον τρόπο, του δείχνεις ότι η απογοήτευση, η αποτυχία και η αλλαγή πορείας είναι φυσιολογικά κομμάτια της ζωής.

«Αν το βάλεις στο μυαλό σου, μπορείς να συνεχίσεις»

Ίσως αυτή να είναι μια πολύ πιο χρήσιμη εκδοχή της γνωστής φράσης. Δεν μπορείς να υποσχεθείς στο παιδί σου ότι θα κερδίσει. Μπορείς, όμως, να του μάθεις ότι μπορεί να συνεχίσει. Η επιμονή δεν εγγυάται το τρόπαιο, την πρώτη θέση, την τέλεια βαθμολογία ή την επιτυχία. Του προσφέρει, όμως, την ευκαιρία να αναπτύξει αυτοπειθαρχία, ανθεκτικότητα, αισιοδοξία και αυτοσυμπόνια. Και κάτι ακόμη σημαντικό σύμφωνα με την ψυχολόγο: μπορείς να το βοηθήσεις να αγαπήσει μια δραστηριότητα όχι μόνο για το βραβείο, τον καλό βαθμό ή την επιβράβευση των άλλων αλλά επειδή πραγματικά την απολαμβάνει.

«Δεν θα είσαι καλός σε όλα. Και αυτό είναι εντάξει»

Αυτή ίσως είναι μία από τις πιο δύσκολες αλήθειες που χρειάζεται να ακούσει το παιδί σου.Δεν θα είναι το καλύτερο σε όλα. Δεν θα του αρέσουν όλα. Δεν θα τα καταφέρνει πάντα.

Και αυτό δεν σημαίνει ότι δεν αξίζει ή ότι δεν είναι αρκετό. 'Οπως εξηγεί η Fraga, όταν ένα παιδί καταλαβαίνει ότι έχει τόσο δυνατότητες όσο και όρια, μπορεί να θέσει πιο ρεαλιστικούς στόχους. Μαθαίνει να συγκρίνεται λιγότερο, να διαχειρίζεται καλύτερα την αποτυχία και να εκτιμά την πρόοδο αντί να κυνηγά διαρκώς την τελειότητα.

Ίσως, τελικά, το πιο σημαντικό δεν είναι να μεγαλώσεις ένα παιδί που πιστεύει ότι μπορεί να καταφέρει τα πάντα. Είναι να μεγαλώσεις ένα παιδί που ξέρει ότι μπορεί να προσπαθήσει, να απογοητευτεί, να αποτύχει, να ξαναδοκιμάσει και, αν χρειαστεί, να αλλάξει δρόμο χωρίς να χάσει την πίστη στον εαυτό του.

Γιατί στη ζωή δεν κερδίζουμε πάντα. Και αυτό δεν σημαίνει ότι δεν αξίζει να προσπαθούμε.