Γιατί όλοι μιλούν για το trend «Cat in the Hat» στο TikTok και τι πρέπει να συζητήσεις με το παιδί

Τα αλλόκοτα trends στα social media δεν είναι κάτι καινούργιο. Πιθανότατα θυμάσαι την τάση με τα περιβόητα «aura points» ή τα βίντεο που υποστήριζαν ότι το βούτυρο βοηθά τα μωρά να κοιμηθούν. Αυτή τη φορά, όμως, μια νέα τάση που κυκλοφορεί στο TikTok και το Instagram έχει ως πρωταγωνιστή τον γνωστό παιδικό χαρακτήρα του Dr. Seuss, «The Cat in the Hat», και προκαλεί έντονη ανησυχία στις ΗΠΑ, με σχολεία και αστυνομικές αρχές να προειδοποιούν για τους κινδύνους της.

Θα έδινες βούτυρο στο μωρό σου για να κοιμηθεί; Τι λένε οι ειδικοί για το viral TikTok trend

Και μπορεί το συγκεκριμένο trend να μην είναι ακόμη ευρέως γνωστό στην Ελλάδα, όμως, σε έναν κόσμο όπου οι διαδικτυακές τάσεις εξαπλώνονται με ταχύτητα, αξίζει να γνωρίζεις τι κρύβεται πίσω από αυτό. Γιατί, ακόμη κι αν πολλές από τις αναρτήσεις αποδεικνύονται φάρσες, ο φόβος και η αναστάτωση που μπορούν να προκαλέσουν είναι απολύτως πραγματικά.

Τι είναι το trend με τον «Cat in the Hat»;

Πίσω από τον τίτλο δεν κρύβεται κάποιο αθώο παιχνίδι για βροχερές μέρες. Στα σχετικά βίντεο, εμφανίζεται μια φιγούρα μεταμφιεσμένη (ή δημιουργημένη μέσω τεχνητής νοημοσύνης) ως «Cat in the Hat» να χορεύει απειλητικά στο σκοτάδι.

Το επικίνδυνο σημείο είναι ότι ο χαρακτήρας αναφέρει συγκεκριμένα ονόματα πόλεων, σχολείων, διευθυντών ή ακόμα και μαθητών, προειδοποιώντας ότι «έρχεται να τους βρει». Σύμφωνα με το ABC News, πολλές από τις απειλές που σχετίζονται με αυτή την τάση είναι αόριστες και, σε αρκετές περιπτώσεις, αποδεικνύονται φάρσες. Σχολικές περιφέρειες και αστυνομικές αρχές στις ΗΠΑ έχουν προειδοποιήσει για το περιεχόμενο, επισημαίνοντας την ανάγκη επαγρύπνησης και ενημέρωσης των παιδιών. Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στο ίδιο το βίντεο. Όταν αναφέρονται συγκεκριμένα σχολεία ή πρόσωπα, ακόμη και μια ανάρτηση που δημιουργήθηκε για να προκαλέσει γέλιο ή να συγκεντρώσει προβολές μπορεί να πυροδοτήσει φόβο, αναστάτωση και αβεβαιότητα σε ολόκληρη τη σχολική κοινότητα.

Γιατί δεν είναι απλώς μια αθώα διαδικτυακή φάρσα

Είναι εύκολο να θεωρήσεις ότι πρόκειται για ακόμη μία παράξενη μόδα του διαδικτύου που σύντομα θα ξεχαστεί. Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι οι απειλές που διακινούνται στα social media δεν παύουν να έχουν συνέπειες επειδή παρουσιάζονται ως αστείο ή meme.

Η Nicole Hockley, CEO και συνιδρύτρια του οργανισμού Sandy Hook Promise, τονίζει ότι είναι σημαντικό τα παιδιά και οι έφηβοι να κατανοήσουν πως καμία διαδικτυακή απειλή δεν είναι πραγματικά ακίνδυνη. Όπως επισημαίνει, όταν συμμετέχουν στη δημιουργία ή στην αναπαραγωγή τέτοιου περιεχομένου, συχνά δεν αντιλαμβάνονται τον πανικό, την αναστάτωση και τις πιθανές νομικές συνέπειες που μπορεί να προκαλέσουν. Στο ίδιο πνεύμα, ο John Newman, ειδικός σε θέματα ασφάλειας υπογραμμίζει ότι κάθε απειλή που αφορά ένα σχολείο, έναν μαθητή ή ένα μέλος του προσωπικού πρέπει να αντιμετωπίζεται με σοβαρότητα. Οι συνέπειες ενδέχεται να αφορούν τόσο το άτομο που δημοσίευσε την απειλή όσο και τους ανθρώπους που την έλαβαν. Μια ανάρτηση μπορεί να τρομάξει μαθητές και γονείς, να διαταράξει τη λειτουργία ενός σχολείου και να απαιτήσει σημαντικούς πόρους από τις εκπαιδευτικές και αστυνομικές αρχές για τη διερεύνησή της. Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί επίσης να επιφέρει πειθαρχικές κυρώσεις στο σχολείο ή νομικές συνέπειες.

Τι είναι το trend NeeDoh στον φούρνο μικροκυμάτων και γιατί το ζελέ μπορεί να γίνει επικίνδυνο;

Γιατί τα παιδιά παρασύρονται από επικίνδυνα trends;

Ακόμη κι όταν γνωρίζουν ότι μια ανάρτηση μπορεί να είναι ακατάλληλη, τα παιδιά και οι έφηβοι δεν αντιλαμβάνονται πάντοτε πλήρως τι μπορεί να ακολουθήσει. Η ανάγκη να ανήκουν σε μια παρέα, να κερδίσουν την αποδοχή των συνομηλίκων τους ή να συγκεντρώσουν likes και προβολές μπορεί να επηρεάσει τις αποφάσεις τους. Η Sanam Hafeez, PsyD, νευροψυχολόγος εξηγε ότι ένας έφηβος μπορεί να γνωρίζει πως κάποιος άλλος τιμωρήθηκε για τη συμμετοχή του σε ένα επικίνδυνο trend, χωρίς να πιστεύει πραγματικά ότι το ίδιο θα συμβεί και στον ίδιο.

Ένας από τους λόγους είναι ότι οι περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με τον σχεδιασμό, την αξιολόγηση των κινδύνων και την εκτίμηση των μακροπρόθεσμων συνεπειών εξακολουθούν να αναπτύσσονται κατά την εφηβεία. Την ίδια στιγμή, η κοινωνική αποδοχή και ο ενθουσιασμός που προκαλεί μια viral ανάρτηση μπορεί να μοιάζουν πολύ πιο άμεσα και ελκυστικά από μια πιθανή τιμωρία στο μέλλον.

Κοινώς το παιδί μπορεί να εστιάζει στην ...πλάκα, στα σχόλια και στις προβολές, χωρίς να σκέφτεται πόσο τρομακτικό μπορεί να είναι το περιεχόμενο για έναν συμμαθητή ή μια οικογένεια που αισθάνεται ότι απειλείται. Η Hafeez επισημαίνει, επίσης, ότι ο φόβος και η αντιπαράθεση μπορούν να κάνουν μια ανάρτηση να διαδοθεί ακόμη πιο γρήγορα. Έτσι, ακόμη και οι αντιδράσεις που έχουν στόχο να αποδοκιμάσουν ένα trend ενδέχεται, σε ορισμένες περιπτώσεις, να ενισχύσουν τη δημοτικότητά του. Για έναν έφηβο που επιδιώκει να τραβήξει την προσοχή, το να προκαλέσει έντονες αντιδράσεις μπορεί να φαντάζει ως επιτυχία, ακόμη κι αν δεν έχει υπολογίσει τις συνέπειες.

Friction-maxxing: Το νέο parenting trend που δεν έχει φίλτρα, δεν έχει apps και κάνει καλό σε όλους

Πώς να προστατεύσεις το παιδί σου από επικίνδυνα trends

Η απαγόρευση της χρήσης των social media δεν μπορεί να αποτρέψει τη συμμετοχή σε μια διαδικτυακή τάση. Αυτό που έχει σημασία σύμφωνα με τους ειδικούς είναι να γνωρίζει το παιδί πώς να αξιολογεί το περιεχόμενο που συναντά και πότε χρειάζεται να ζητήσει βοήθεια από έναν ενήλικα.

1. Μίλησέ του χωρίς να το κάνεις να φοβηθεί.

Εξήγησέ του ότι μια ανάρτηση που φαίνεται αστεία σε κάποιους μπορεί να προκαλέσει πραγματικό φόβο σε άλλους. Ρώτησέ το αν έχει συναντήσει το συγκεκριμένο trend, τι πιστεύει γι' αυτό και πώς θα αντιδρούσε αν αναφερόταν το δικό του σχολείο ή το όνομα ενός φίλου του.

2. Κάνε σαφές ότι οι απειλές δεν είναι αστείο.

Το παιδί χρειάζεται να καταλάβει ότι η αναφορά ενός πραγματικού σχολείου ή προσώπου σε ένα απειλητικό βίντεο μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες, ακόμη κι αν ο δημιουργός ισχυρίζεται ότι αστειεύεται ή δεν είχε πρόθεση να προκαλέσει κακό.

3. Ενθάρρυνέ το να μην αναπαράγει το περιεχόμενο.

Ο John Newman συμβουλεύει τους γονείς να εξηγήσουν στα παιδιά ότι δεν πρέπει να δημιουργούν, να ενισχύουν ή να αναδημοσιεύουν τέτοιου είδους αναρτήσεις. Αν συναντήσουν ένα απειλητικό βίντεο, θα πρέπει να ενημερώσουν έναν ενήλικα κι όχι να το προωθήσουν σε φίλους.

Οι διαδικτυακές τάσεις αλλάζουν γρήγορα, όμως η ανάγκη των παιδιών να αισθάνονται αποδεκτά παραμένει. Γι' αυτό, και το μήνυμα των ειδικών προς κάθε παιδί είναι σαφές: μη δημιουργείς, μη συμμετέχεις, μην αναδημοσιεύεις και μην αντιμετωπίζεις τις απειλές ως αστείο. Ακόμη κι όταν ένα viral trend ξεκινά ως φάρσα, μπορεί να προκαλέσει πραγματική αναστάτωση και να έχει συνέπειες που ξεπερνούν κατά πολύ τις λίγες στιγμές διαδικτυακής δημοσιότητας που ενδεχομένως προσφέρει.