Μαλώνουν τα παιδιά; Το λάθος που κάνεις και χειροτερεύει τους καβγάδες, σύμφωνα με ψυχοθεραπεύτρια

Αν έχεις δύο ή περισσότερα παιδιά, είναι πολύ πιθανό να έχεις βρεθεί πολλές φορές στη θέση του διαιτητή. Ένας καβγάς για ένα παιχνίδι, μια διαφωνία για το ποιος θα διαλέξει τι θα δουν στην τηλεόραση ή ένα πείραγμα που ξεφεύγει μπορεί να μετατρέψει μια ήρεμη - από τις σπάνιες είναι αλήθεια - στιγμή στο σπίτι σε πεδίο μάχης. Και ποιο είνα το πρώτο που κάνεις εκτός από το να τα χωρίσεις; Προσπαθείς να ανακαλύψεις ποιος ξεκίνησε, ποιος φταίει και ποιος πρέπει να ζητήσει συγγνώμη.

Με όλα τα αποθέματα υπομονής που σου έχουν απομείνει, θέλεις να αποκαταστήσεις την ηρεμία, να είσαι δίκαιη ειδικά με το παιδί που θεωρείς ότι αδικήθηκε. Ωστόσο, σύμφωνα με την Ιρλανδή ψυχοθεραπεύτρια παιδιών και εφήβων Hayley Rice, υπάρχει μια συνηθισμένη ερώτηση που μπορεί να κάνει τον ανταγωνισμό μεταξύ των αδελφών ακόμη πιο έντονο: η προσπάθεια να εντοπίσεις ποιος έκανε την αρχή.

Πώς μπορείτε να χειριστείτε τους καβγάδες των παιδιών σας;

Όταν κάθε διαφωνία μετατρέπεται σε μια μικρή έρευνα για την ανακάλυψη του ενόχου, κινδυνεύεις να εγκλωβιστείς στον ρόλο του δικαστή. Τα παιδιά, από την πλευρά τους, μαθαίνουν να υπερασπίζονται τον εαυτό τους, να κατηγορούν το ένα το άλλο και να προσπαθούν να κερδίσουν την εύνοιά σου, αντί να αναζητούν μια λύση στο πρόβλημα που προέκυψε.

Πώς μπορεί άθελά σου να ενισχύεις την αντιπαλότητα

Η αδελφική σχέση έχει συχνά αντιφατικά χαρακτηριστικά. Τα αδέλφια μπορεί να είναι οι πιο στενοί φίλοι, οι άνθρωποι με τους οποίους μοιράζονται τα μυστικά και τις χαρές τους, αλλά και εκείνοι με τους οποίους συγκρούονται περισσότερο. Η ζήλια, η διεκδίκηση της προσοχής των γονιών, οι διαφορετικές ανάγκες και η ανάγκη για προσωπικό χώρο μπορούν να πυροδοτήσουν εντάσεις ακόμη και για ασήμαντες αφορμές.

Το πρόβλημα δεν είναι απαραίτητα ότι τα παιδιά τσακώνονται. Οι διαφωνίες αποτελούν φυσιολογικό κομμάτι των σχέσεων και μπορούν να τους προσφέρουν σημαντικές ευκαιρίες μάθησης. Εκείνο που έχει σημασία είναι ο τρόπος με τον οποίο τις διαχειρίζονται αλλά και πώς εσύ παρεμβαίνεις.

Γι΄αυτό και η Hayley Rice προτείνει μια διαφορετική προσέγγιση: αντί να αναλαμβάνεις να αποδώσεις ευθύνες, να λειτουργείς ως καθοδηγητής που βοηθά τα παιδιά να αναζητήσουν τη δική τους λύση. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι μετατοπίζεις την προσοχή από το ποιος ξεκίνησε τον καβγά στο τι μπορούν να κάνουν από εδώ και πέρα. Αντί να προσπαθείς να ανασυνθέσεις κάθε λεπτομέρεια της σύγκρουσης, τα ενθαρρύνεις να σκεφτούν τι χρειάζεται να αλλάξει ώστε να μπορέσουν να συνεχίσουν το παιχνίδι τους ή να μοιραστούν κάτι χωρίς να καταλήξουν ξανά σε αντιπαράθεση.

8 τακτικές που χρησιμοποιούν οι χειριστικοί άνθρωποι σε καβγάδες, σύμφωνα με την ψυχολογία

Μια τέτοια στάση δεν απαλλάσσει κανένα παιδί από την ευθύνη της συμπεριφοράς του. Αντίθετα, το βοηθά να καταλάβει ότι οι πράξεις του έχουν συνέπειες και ότι μπορεί να συμβάλει στην επίλυση μιας δύσκολης κατάστασης. Παράλληλα, δίνει και στα δύο παιδιά την ευκαιρία να εκφράσουν τις ανάγκες τους και να συμμετάσχουν στην αναζήτηση μιας λύσης.

Βέβαια, δεν είναι ρεαλιστικό να περιμένεις ότι θα τα καταφέρουν πάντα μόνα τους. Ιδιαίτερα όταν είναι μικρά ή όταν η ένταση έχει ήδη κορυφωθεί, μπορεί να χρειάζονται τη βοήθειά σου για να ηρεμήσουν, να ακούσουν το ένα το άλλο και να κατανοήσουν τι συνέβη. Ο στόχος δεν είναι να μείνεις αμέτοχη αλλά να παρέχεις τόση καθοδήγηση όση χρειάζονται, χωρίς να αναλαμβάνεις διαρκώς εσύ την επίλυση κάθε διαφωνίας.

Το ζητούμενο λοιπόν, δεν βρίσκεται στο να βρουν οπωσδήποτε μια λύση χωρίς τη δική σου παρέμβαση, αλλά στο να έχουν την ευκαιρία να συμμετέχουν σε αυτή τη διαδικασία. Σε έρευνα που δημοσιεύτηκε το 2007 στο επιστημονικό περιοδικό Child Development, οι ερευνητές Julie Smith και Hildy Ross διαπίστωσαν ότι τα παιδιά των οποίων οι γονείς είχαν εκπαιδευτεί να μεσολαβούν στις διαφωνίες τους χρησιμοποιούσαν συχνότερα πιο εποικοδομητικούς τρόπους επίλυσης των συγκρούσεων και έδειχναν καλύτερη κατανόηση της οπτικής του άλλου παιδιού.

5 τρόποι να ξαναχτίσεις την εμπιστοσύνη με το παιδί σου μετά από έναν καβγά

Στην πράξη, αυτό μπορεί να σημαίνει ότι, αντί να αποφασίσεις αμέσως ποιος έχει δίκιο, θα δώσεις και στα δύο παιδιά την ευκαιρία να μιλήσουν. Μπορείς να τα ρωτήσεις τι συνέβη, τι τα ενόχλησε και τι θα ήθελαν να γίνει διαφορετικά. Αν δυσκολεύονται να βρουν μια λύση, μπορείς να τα βοηθήσεις να σκεφτούν εναλλακτικές, χωρίς να αναλάβεις εξαρχής να αποφασίσεις για λογαριασμό τους.

Δεν πρόκειται για μια μαγική συνταγή που θα εξαφανίσει τη ζήλια ή τους καβγάδες. Οι διαφωνίες αποτελούν μέρος της σχέσης των αδελφών και δεν χρειάζεται να περιμένεις ότι θα συμφωνούν πάντα μεταξύ τους ούτε απαραίτητα ότι η σχέση τους δεν είναι καλή. Αυτό που έχει σημασία είναι να νιώθουν ότι μπορούν να εκφράζουν όσα τα ενοχλούν, να θέτουν όρια και να προσπαθούν να αποκαθιστούν τη σχέση τους μετά από μια ένταση - με τη δική σου υποστήριξη όταν τη χρειάζονται.