Cyberbullying και social media: Πώς επηρεάζουν την ψυχική υγεία

Πόσο διάστημα μπορούμε να αντέξουμε χωρίς social media; Ίσως όχι πολύ, αν κρίνουμε από τη συχνότητα με την οποία, για παράδειγμα, μπαίνουμε στο TikTok για να δούμε μερικά βίντεο στο TikTok ή για να κάνουμε scroll στο Instagram.

Τα social media είναι αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς μας και αυτό ισχύει ακόμα περισσότερο για τους έφηβους και τους νέους ανθρώπους που είναι 17-24 χρονών και δεν έχουν γνωρίζει τι σημαίνει ένας κόσμος χωρίς αυτά. Εκεί επικοινωνούν, εκεί μοιράζονται στιγμές, εκεί ενημερώνονται. Παράλληλα, όμως, εκεί εκτίθενται και σε προσβλητικά σχόλια, ειρωνικά μηνύματα, ακόμα και τις απειλές. Το cyberbullying γίνεται και αυτό ολοένα και μεγαλύτερο κομμάτι της καθημερινότητάς τους, με αποτέλεσμα να κατακλύζονται από θλίψη, θυμό και άγχος.

Δεν είναι λίγοι οι νέοι που δυσκολεύονται να διαχειριστούν αυτό που βιώνουν. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτά τα αρνητικά συναισθήματά τους και η αδυναμία διαχείρισής τους αποτελούν παράγοντες που επηρεάζουν αρνητικά την ψυχική υγεία τους και μπορεί να οδηγήσουν σε αρνητική αυτοεικόνα και αυτοτραυματιστικές συμπεριφορές, ιδιαίτερα όταν αισθάνονται ότι δεν υπάρχει ένας ασφαλής χώρος και άνθρωποι που θα τους καταλάβουν. Είναι χαρακτηριστικό πως, βάσει έρευνας που παρουσιάστηκε στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος «ΡΙΣΠΕΚΤ στη δύναμή σου» με πρωτοβουλία του Υπουργείου Υγείας σε συνεργασία με τη UNICEF, η συναισθηματική απορρύθμιση και η αυτοεικόνα αποτελούν τον πυρήνα του φαινομένου αυτού, στο οποίο τα κορίτσια είναι πιο ευάλωτα καθώς 20,3% δηλώνει πως αυτοτραυματίζεται.

Έγκαιρη υποστήριξη των νέων και των οικογενειών τους

Αναγνωρίζοντας τη σοβαρότητα του ζητήματος, το πρόγραμμα δημιουργεί για πρώτη φορά ένα συνεκτικό πλαίσιο πρόληψης και αντιμετώπισης του αυτοτραυματισμού στους νέους. Μέσα από αυτό, το Υπουργείο Υγείας σε συνεργασία με τη UNICEF στοχεύει όχι μόνο στην προαγωγή της ψυχικής υγείας κι ευημερίας των νέων και την αντιμετώπιση του αυτοτραυματισμού με επιστημονικά τεκμηριωμένες πρακτικές, αλλά και στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση όλων μας γύρω από το φαινόμενο.

Γι’ αυτό έχει δημιουργηθεί το Πρότυπο Κοινοτικό Κέντρο για την Ψυχική Υγεία των Νέων στην Α’ Ψυχιατρική Κλινική του Πανεπιστημίου Αθηνών που προσφέρει δωρεάν εξειδικευμένες υπηρεσίες ψυχικής υγείας, ατομικά και συλλογικά, στους νέους που εμφανίζουν αυτοτραυματιστικές συμπεριφορές και τις οικογένειές τους, ακόμα και μέσω τηλεδιάσκεψης για τα άτομα που δεν μπορούν να μετακινηθούν ή ζουν εκτός Αττικής. Επίσης, υλοποιεί δράσεις στην κοινότητα για να ενημερώσει γύρω από τον αυτοτραυματισμό και να συμβάλει στην πρόληψή του για να αισθάνονται πιο δυνατοί οι νέοι, αλλά και ενημερωτικά και εκπαιδευτικά σεμινάρια για ειδικούς ψυχικής υγείας κι επαγγελματίες υγείας στοχεύοντας και στην έγκαιρη αναγνώριση και παραπομπή νέων που βιώνουν αυτοτραυματισμούς.

Το ζήτημα δεν είναι μόνο πόσο μπορούν να μείνουν μακριά από τα social media οι νέοι, αλλά πώς μπορούν να αισθάνονται πως είναι ασφαλής. Στην εποχή που η επικοινωνία, η έκθεση και η κοινωνική ζωή συμβαίνουν online, το cyberbullying είναι μία πτυχή της καθημερινότητάς του που μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ψυχική τους υγεία. Αυτό που μπορούμε να κάνουμε εμείς από την πλευρά μας είναι να ενημερωνόμαστε, να έχουμε διάθεση να ακούσουμε πραγματικά τους νέους και να είμαστε δίπλα τους ώστε να μην νιώθουν μόνοι τους.

*Η Εθνική Δράση χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας – Ελλάδα 2.0, με τη συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU