Η 16χρονη Λόρα αγνοείται, ο 17χρονος νεκρός από ξυλοδαρμό & η Ελλάδα που ζει το δικό της Adolescence

Πατούλια Κατερίνα
Η 16χρονη Λόρα αγνοείται, ο 17χρονος νεκρός από ξυλοδαρμό & η Ελλάδα που ζει το δικό της Adolescence

Την ίδια εβδομάδα που μια 16χρονη κοπέλα εξαφανίζεται στην Πάτρα οργανώνοντας τη φυγή της σαν ενήλικη γυναίκα, ένας 16χρονος χάνει τη ζωή του σε τροχαίο με οδηγό έναν 17χρονο στη Σητεία και ένας 17χρονος πεθαίνει ύστερα από ξυλοδαρμό από έναν σχεδόν συνομήλικό του 16χρονο. Τρεις ιστορίες. Τρεις πόλεις. 

Κι ενώ η κοινωνία ψάχνει μεμονωμένες εξηγήσεις, η αλήθεια είναι πιο απλή και πιο σκληρή: τα παιδιά μας μεγάλωσαν πολύ νωρίς.

Όταν η παιδική ηλικία τελειώνει στα 16

Η σειρά Adolescence δεν μας έδειξε το μέλλον. Μας έδειξε το παρόν. Ξεγύμνωσε την εφηβεία χωρίς καλλωπισμούς, χωρίς το ρομαντικό φίλτρο της «δύσκολης ηλικίας», χωρίς τη βολική απόσταση της μυθοπλασίας και έδειξε παιδιά να ζουν με βάρη που δεν αντιστοιχούν στην ηλικία τους και ενήλικες που είτε δεν βλέπουν, είτε δεν αντέχουν να κοιτάξουν. Και πριν προλάβεις ως θεατής να πεις πως αυτά δεν συμβαίνουν εδώ, η πραγματικότητα στην Ελλάδα παίζει το δικό της επεισόδιο του Adolescence μόνο που αυτή τη φορά, το τέλος δεν γράφτηκε από σεναριογράφους του Hollywood και δεν αφορά καμία μυθοπλασία.

lora.jpg

Η εξαφάνιση της 16χρονης Λόρας στην Πάτρα

Η 16χρονη, η Λόρα, φεύγει από το σπίτι της στην Πάτρα ένα πρωινό Ιανουαρίου, την πρώτη ημέρα της επιστροφής στο σχολείο μετά τις διακοπές των Χριστουγέννων.Και δεν το σκάει σαν παιδί αλλά σαν άνθρωπος που έχει πάρει μια σιωπηλή απόφαση ζωής και την έχει μελετήσει πολύ. Η νεαρή έχει πουλήσει κοσμήματα, έχει μαζέψει χρήματα, έχει περισσότερα από ένα κινητά, πληρώνει μόνη της ταξί για να φτάσει στην Αθήνα, κινείται στους δρόμους της πόλης με έναν τρόπο που δεν ανήκει σε ΠΑΙΔΙ 16 ετών. Στις αναρτήσεις της στα social medai μιλούσε για φόβο και κακοποίηση και είχε γράψει χαρακτηριστικά:

«Μια μέρα θα ξυπνήσεις και θα έχω φύγει» και έφυγε.

Έπειτα υπάρχει εκείνη η φράση που ειπώθηκε σχεδόν αθώα, αλλά κουβαλά ολόκληρη την εποχή μας από τον οδηγό ταξί που μετέφερε την κοπέλα:

Είδε ένα πρόσωπο που έμοιαζε μεγαλύτερο, μια συμπεριφορά ήσυχη, μια αυτονομία που δεν του φάνηκε παράξενη κι αυτό ίσως είναι το πιο ανησυχητικό απ’ όλα.

Όχι ότι ένα παιδί έμοιαζε μεγαλύτερο αλλά ότι έχουμε μάθει να θεωρούμε φυσιολογικό τα παιδιά να μοιάζουν, να κινούνται, να αντέχουν και να αποφασίζουν σαν ενήλικες. Όταν ένα δεκαεξάχρονο κορίτσι μπορεί να διασχίζει μόνο του μια πόλη, να οργανώνει τη φυγή του, να πληρώνει με μετρητά, να μη δείχνει φόβο ή αμηχανία και αυτό να μη μας φαίνεται «κάτι περίεργο», τότε ίσως η παιδική ηλικία δεν χάθηκε ξαφνικά, βάλαμε το χέρι μας όλοι στο να την εξαφανίσουμε.

Την ίδια εβδομάδα, στη Σητεία, ένας 16χρονος χάνει τη ζωή του σε τροχαίο. Στο αυτοκίνητο ένας 17χρονος οδηγός και άλλα τρία παιδιά. Έφηβοι με κλειδιά αυτοκινήτου,με την αίσθηση ότι ο κόσμος τους ανήκει. Ένα λάθος, μια στροφή και τέλος. Δεν ήταν «απροσεξία της ηλικίας». Ήταν παιδιά που βρέθηκαν να διαχειρίζονται ευθύνες ενηλίκων χωρίς να έχουν ποτέ διδαχθεί πώς να το κάνουν. Συμβαίνουν αυτά στην Κρήτη, όλα τα παιδιά οδηγούν στα χωριά, μου είπε μια μαμά στο σχολείο και προσπαθούσα να διαχειριστώ τις λέξεις της πρότασης που χρησιμοποίησε να οδηγούν τα παιδιά.

Λίγες ημέρες πριν, στις Σέρρες, ένας 17χρονος πεθαίνει μετά από άγριο ξυλοδαρμό από έναν 16χρονο. Αφορμή ένας καβγάς για ένα κορίτσι, ένα μήνυμα, λίγη ζήλια, πολλή ανάγκη για έλεγχο.

Κι όλα αυτά να συμβαίνουν στο προαύλιο της Μητρόπολης, μπροστά σε φίλους, σαν σκηνή από σειρά σαν να παίζουν σε βιοντεοπαιχνίδι. Ο 16χρονος δράστης δεν είναι τέρας, είναι παιδί από δύσκολο οικογενειακό περιβάλλον, με ιστορικό παραμέλησης και βίας. Δύο παιδιά, δύο οικογένειες, μια κοινωνία που μετρά απώλειες και απορεί πώς έφτασε εδώ.

Αν δει κανείς αυτά τα γεγονότα δίπλα-δίπλα, δεν βλέπει μεμονωμένες τραγωδίες, βλέπει μια γενιά παιδιών που ζει σαν ενήλικη και οι γονείς δεν είναι πουθενά. Τα παιδιά αυτά δεν κρύβονται, δεν υποκρίνονται, αποφασίζουν για τη ζωή τους ως ενήλικες αλλά χωρίς στήριξη, χωρίς καθοδήγηση, χωρίς όριο.

Κάποτε λέγαμε ότι η εφηβεία είναι μεταβατική ηλικία.

Σήμερα μοιάζει με επικίνδυνη ζώνη επιβίωσης. Μεγαλώνουμε παιδιά μέσα σε έναν κόσμο σκληρό, υπερβολικά εκτεθειμένο, ασυγχώρητο προς την αδυναμία, και μετά απορούμε που δεν αντέχουν. Κανείς δεν τους μαθαίνει πώς να διαχειρίζονται τον φόβο, τη ζήλια, τον θυμό, την απόρριψη, τη μοναξιά. Κανείς δεν τους λέει ότι μπορούν να είναι ευάλωτα με ασφάλεια.

Ίσως το πιο επικίνδυνο πράγμα σήμερα δεν είναι η εφηβεία, είναι η εφηβεία χωρίς συνοδεία. Η στιγμή που ένα παιδί φεύγει, χτυπά, οδηγεί ή σκοτώνει, το ερώτημα δεν είναι τι κάνει αυτό; Το ερώτημα είναι πότε ακριβώς εμείς σταματήσαμε να του κρατάμε το χέρι.

Κάθε φορά που χάνεται ένα παιδί, κάτι σπάει μέσα μας από ενοχή γιατί ξέρουμε ότι αυτή η απώλεια δεν έπεσε από τον ουρανό αλλά τη χτίσαμε με αδιαφορία, με το «έτσι είναι οι έφηβοι», με το δεν έμοιαζε και για παιδί 16 ετών. Πότε το ρημάδι το sweet 16 το αφήσαμε να πικραθεί τόσο πολύ.

Τα παιδιά δεν είναι σκληρά, είναι απροστάτευτα. Τα έφηβα παιδιά δεν είναι επικίνδυνα, είναι πιο μόνα από ποτέ κι ας έχουν ένα και δύο κινητά και μόνιμο 5G.

Και αν η σειρά Adolescence μας συγκλόνισε, είναι γιατί μας έδειξε χωρίς καμία απόσταση αυτό που συμβαίνει ήδη γύρω μας: μια γενιά που μεγάλωσε πολύ νωρίς, χωρίς χέρια να τη συγκρατούν, χωρίς όριο, χωρίς κόφτη.

Το ερώτημα δεν είναι αν μπορούμε να σώσουμε όλα τα παιδιά. Το διακύβευμα είναι αν μπορούμε να είμαστε εμείς επιτέλους παρόντες. Γιατί τελικά, αυτό που ζητούν τα παιδιά δεν είναι λύσεις.
Θέλουν απλά κάποιον να μην τα αφήσει μόνα κι ας μας σπρώχνουν όσο πιο μακριά μπορούν.

Κι αν δεν αλλάξουμε τώρα τον τρόπο που στεκόμαστε απέναντί τους, θα συνεχίσουμε να διαβάζουμε ιστορίες που δεν έπρεπε ποτέ να γραφτούν για παιδιά που φαίνονταν μεγαλύτερα από την ηλικία τους αλλά παραμένουν παιδιά.

adolescence.jpg
DPG Network