Yayoi Kusama: Έφυγε από τη ζωή στα 97 - Η ζωή της & τα πιο διάσημα polka dots
Η Yayoi Kusama, μία από τις πιο αναγνωρίσιμες και επιδραστικές μορφές της σύγχρονης τέχνης, έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 97 ετών. Η Ιαπωνίδα καλλιτέχνις πέθανε στις 14 Αυγούστου σε νοσοκομείο του Τόκιο, αφήνοντας πίσω της ένα έργο που ξεπέρασε τα όρια της ζωγραφικής και μεταμόρφωσε τον τρόπο με τον οποίο το κοινό αντιλαμβάνεται την τέχνη.
Η Yayoi Kusama, γνωστή για τα χαρακτηριστικά πουά μοτίβα της, τις εντυπωσιακές κολοκύθες, τις γυαλιστερές μεταλλικές σφαίρες και τα περίφημα Infinity Mirror Rooms, η Kusama κατάφερε να δημιουργήσει έναν προσωπικό καλλιτεχνικό κόσμο που έγινε παγκόσμιο πολιτιστικό φαινόμενο.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της εταιρείας της, η καλλιτέχνις παρέμεινε αφοσιωμένη στη δημιουργία μέχρι τις τελευταίες ημέρες της ζωής της. Η πορεία της χαρακτηρίστηκε από μια αδιάκοπη αναζήτηση γύρω από την αγάπη, την αιωνιότητα και την ανθρώπινη ύπαρξη.
Από τις παραισθήσεις στην τέχνη
Η σχέση της Kusama με την τέχνη ξεκίνησε από πολύ νωρίς. Ως παιδί βίωσε παραισθήσεις, βλέποντας μοτίβα και σχήματα να εξαπλώνονται στους χώρους γύρω της. Η ίδια περιέγραψε αργότερα πώς ένα μοτίβο με κόκκινα λουλούδια σε ένα τραπεζομάντιλο έμοιαζε ξαφνικά να καλύπτει ολόκληρο το δωμάτιο αλλά και το σώμα της.
@yayoikusamamuseum
Αυτές οι εμπειρίες δεν παρέμειναν απλώς προσωπικά βιώματα. Μετατράπηκαν σε βασικό στοιχείο της καλλιτεχνικής της γλώσσας, μέσα από επαναλαμβανόμενα μοτίβα, κουκκίδες και ατελείωτες επιφάνειες που δημιουργούν την αίσθηση ότι ο θεατής χάνεται μέσα στο έργο.
Η οικογένειά της, ωστόσο, δεν αντιμετώπισε θετικά την απόφασή της να ακολουθήσει την τέχνη. Η Kusama μεγάλωσε στο Matsumoto της κεντρικής Ιαπωνίας και αργότερα έφυγε για τις Ηνωμένες Πολιτείες, αναζητώντας έναν χώρο όπου θα μπορούσε να εξελίξει ελεύθερα τη δουλειά της.
@yayoikusamamuseum
Η δύσκολη πορεία στη Νέα Υόρκη
Στη Νέα Υόρκη βρέθηκε αντιμέτωπη με έναν ιδιαίτερα ανταγωνιστικό καλλιτεχνικό κόσμο. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1960, παρουσίασε έργα που προκάλεσαν αίσθηση, όμως συχνά ένιωθε ότι οι ιδέες της υιοθετούνταν από άνδρες καλλιτέχνες οι οποίοι αποκτούσαν μεγαλύτερη αναγνώριση.
Η απογοήτευση αυτή, σε συνδυασμό με τις ψυχικές δυσκολίες που αντιμετώπιζε, την οδήγησε τελικά στην επιστροφή της στην Ιαπωνία. Εκεί εισήχθη σε ψυχιατρική κλινική, όπου έζησε τελικά για μεγάλο μέρος της υπόλοιπης ζωής της. Η παραμονή της στο ίδρυμα, ωστόσο, δεν σήμανε το τέλος της δημιουργικότητάς της. Αντίθετα, βρήκε ένα σταθερό περιβάλλον μέσα στο οποίο μπορούσε να συνεχίσει να εργάζεται καθημερινά.
Τα «Infinity Mirror Rooms» και η παγκόσμια αναγνώριση
Ανάμεσα στα πιο χαρακτηριστικά έργα της Kusama είναι τα Infinity Mirror Rooms, εγκαταστάσεις στις οποίες καθρέφτες, φώτα και επαναλαμβανόμενα στοιχεία δημιουργούν την ψευδαίσθηση ενός χώρου χωρίς τέλος.
Οι εγκαταστάσεις αυτές έγιναν ιδιαίτερα δημοφιλείς και προσέλκυσαν εκατομμύρια επισκέπτες, ενώ η Kusama κατάφερε σταδιακά να μετατρέψει τη δική της αισθητική σε ένα παγκόσμιο πολιτιστικό σύμβολο.
Το 1993 εκπροσώπησε επίσημα την Ιαπωνία στη Biennale της Βενετίας. Είκοσι επτά χρόνια νωρίτερα, είχε εμφανιστεί εκεί χωρίς πρόσκληση, τοποθετώντας περίπου 1.500 μεταλλικές μπάλες στον χώρο. Η επιστροφή της ως επίσημη εκπρόσωπος αποτέλεσε χαρακτηριστική στιγμή της θεαματικής αλλαγής στην αντιμετώπιση του έργου της.
Οι κολοκύθες, τα χρωματιστά polka dots και οι εμβληματική συνεργασία με την Louis Vuitton
Οι κολοκύθες έγιναν ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σύμβολα της Kusama. Για την ίδια αντιπροσώπευαν την ασφάλεια, τη σταθερότητα και μια αίσθηση νοσταλγίας. Το χαρακτηριστικό κίτρινο και μαύρο πουά μοτίβο της μεταφέρθηκε από τους πίνακες και τα γλυπτά σε εγκαταστάσεις και δημόσιους χώρους.
@yayoikusamamuseum
Παράλληλα, η δημοτικότητα της Kusama εκτοξεύθηκε στις τελευταίες δεκαετίες χάρη στα social media. Οι πολύχρωμες εγκαταστάσεις της έγιναν ιδανικό σκηνικό για φωτογραφίες, φέρνοντας το έργο της σε ένα κοινό πολύ νεότερο από εκείνο των παραδοσιακών μουσείων.
Η ζωγράφος συνεργάστηκε επίσης με μεγάλες εταιρείες μόδας, μεταξύ των οποίων ο οίκος Louis Vuitton, γεγονός που ενίσχυσε ακόμη περισσότερο την παρουσία της στην εμπορική κουλτούρα και εξελίχθηκε ως μία από τις ακριβότερες γυναίκες καλλιτέχνιδες
Η αναγνώριση της Kusama δεν περιορίστηκε στα μουσεία. Τα έργα της απέκτησαν τεράστια αξία στην αγορά τέχνης, με έναν πίνακά της να πωλείται το 2022 για περίπου 10,5 εκατομμύρια δολάρια.
Το 2001 είχε τιμηθεί με το Asahi Prize για τη σημαντική συμβολή της στον πολιτισμό και τις τέχνες της Ιαπωνίας.
Η πορεία της, από μια νεαρή καλλιτέχνιδα που ένιωθε αποκλεισμένη από τον καλλιτεχνικό κόσμο έως μία από τις πιο εμπορικά επιτυχημένες δημιουργούς της εποχής της, αποτελεί μία από τις πιο εντυπωσιακές ιστορίες της σύγχρονης τέχνης.
Η Yayoi Kusama άφησε πίσω της έναν κόσμο γεμάτο κουκκίδες, καθρέφτες, φως και επαναλήψεις. Έναν κόσμο που γεννήθηκε μέσα από τις προσωπικές της δυσκολίες, αλλά τελικά κατάφερε να μιλήσει σε εκατομμύρια ανθρώπους.
Η ίδια συνέχισε να ζωγραφίζει μέχρι το τέλος. Και ίσως αυτό να αποτελεί την πιο χαρακτηριστική εικόνα της κληρονομιάς της: μιας καλλιτέχνιδας που δεν σταμάτησε ποτέ να μετατρέπει τη δική της οπτική για τον κόσμο σε τέχνη.
@paris.explore / @petch77
Tα 5 φορέματα που πρέπει να έχεις για κάθε περίσταση στην ντουλάπα σου
