Αυτή η μαμά πληρώνει τα παιδιά της για να διαβάζουν βιβλία και δεν το μετανιώνει καθόλου

Σε μια εποχή όπου οι οθόνες έχουν γίνει προέκταση του χεριού των παιδιών και το σκρολάρισμα κερδίζει εύκολα τη μάχη απέναντι σε μια σελίδα βιβλίου, το διάβασμα μοιάζει συχνά με χαμένη υπόθεση. Τα παιδιά αφιερώνουν όλο και λιγότερο χρόνο στα βιβλία, απορροφημένα από κινητά, tablets και βίντεο που υπόσχονται άμεση διασκέδαση χωρίς κόπο.

Μέσα σε αυτό το ψηφιακό χάος, μια μητέρα αποφάσισε να πάει κόντρα στο ρεύμα - όχι με απαγορεύσεις και κηρύγματα, αλλά με έναν τρόπο τόσο απλό όσο και ανατρεπτικό: έκανε το διάβασμα… να αξίζει κυριολεκτικά τον κόπο.

Δίνεις χαρτζιλίκι στο παιδί σου για να διαβάσει και να γυμναστεί; Οι ειδικοί πάντως διαφωνούν

Διάβασμα επί πληρωμή

Η Teran Sands και ο σύζυγός της Carson είχαν έναν ξεκάθαρο στόχο: να μεγαλώσουν παιδιά που θα αγαπούν το διάβασμα σε βάθος χρόνου. Παρότι η μεγαλύτερη κόρη τους, η 10χρονη Saylor, διάβαζε με ευχαρίστηση graphic novels, δυσκολευόταν με τα μεγάλα κείμενα και τις πολλές παραγράφους. Γι΄αυτό και οι γονείς της ήταν χαλαροί στη αρχή. Άλλωστε, διάβασμα είναι και τα κόμικς. Όμως καθώς η κόρη τους μεγάλωνε έγινε φανερό ότι έπρεπε να επιλέξει κι άλλα βιβλία.

Αφού δοκίμασαν διάφορους τρόπους χωρίς επιτυχία, κατέληξαν σε μια πιο… πρακτική λύση: να πληρώνουν τα παιδιά τους 5 δολάρια για κάθε βιβλίο με κεφάλαια που ολοκληρώνουν. Το αποτέλεσμα τους εξέπληξε ευχάριστα. Η ανάγνωση έπαψε να είναι αγγαρεία και έγινε στόχος. Τα παιδιά άρχισαν να διαβάζουν περισσότερο, γρηγορότερα και με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση. Για τους γονείς, που εργάζονται ως λογιστές, το μέτρο είχε και μια δεύτερη διάσταση: τα παιδιά έμαθαν να συνδέουν την προσπάθεια με την ανταμοιβή και να διαχειρίζονται τα χρήματά τους.

Η επιτυχία δεν περιορίστηκε μόνο στη μεγαλύτερη κόρη. Ο 8χρονος Slate και η 6χρονη Scotlynn άρχισαν επίσης να διαβάζουν με ενθουσιασμό. Μάλιστα, η Teran Sands αναφερόμενη στη μικρότερη κόρη της είπε ότι « άρχισε να διαβάζει ασταμάτητα. Και άξιζε κάθε δολάριο που της έδωσα».

Η ίδια παραδέχεται ότι το να πληρώνεις τα παιδιά για να διαβάζουν ακούγεται «περίεργο» ως κανόνας ανατροφής. Τονίζει όμως ότι δεν σκοπεύει να το κάνει για πάντα. Το βλέπει σαν ένα προσωρινό μέσο για να αποκτήσουν τα παιδιά τη συνήθεια. Όπως λέει χαρακτηριστικά, είναι σαν την εκπαίδευση στην τουαλέτα: στην αρχή μπορεί να δώσεις μια μικρή ανταμοιβή, αλλά με τον καιρό αυτή σταματά. Και προσθέτει: «Οι περισσότεροι γονείς έχουν δωροδοκήσει έστω και μία φορά το παιδί τους.Καταλαβαίνω γιατί κάποιοι διαφωνούν με αυτή την πρακτική, αλλά είναι κάτι που εγώ θεωρώ σημαντικό - και αυτό ακριβώς είναι που επιλέγω να επιβραβεύω».

Γιατί πρέπει να διαβάζουμε παραμύθια στα παιδιά;

Η λογική πίσω από τις ανταμοιβές

Η επιβράβευση με χρήματα ή δώρα βασίζεται σε ένα απλό πράγμα: το παιδί κάνει κάτι όχι επειδή το θέλει πολύ, αλλά επειδή υπάρχει ένα «αντάλλαγμα». Δηλαδή, το κίνητρο δεν είναι η αγάπη για το διάβασμα αλλά η ανταμοιβή που θα πάρει στο τέλος. Αυτός ο τρόπος χρησιμοποιείται συχνά όταν ένα παιδί δεν έχει ακόμα όρεξη ή ενδιαφέρον για μια δραστηριότητα και χρειάζεται ένα έξτρα «σπρώξιμο» για να ξεκινήσει.

Από την άλλη πλευρά, πολλές μελέτες έχουν δείξει πως αν το παιδί διαβάζει μόνο για τα χρήματα και όχι γιατί το βρίσκει ενδιαφέρον, υπάρχει κίνδυνος να το σταματήσει όταν δεν συνεχιστεί η αμοιβή.

Πότε η επιβράβευση μπορεί να βοηθήσει

Τα εξωτερικά κίνητρα έχουν νόημα προσωρινά και με μέτρο κυρίως όταν συνδέονται με:

• την ανάπτυξη εμπιστοσύνης και δεξιοτήτων,
• την αίσθηση επίτευξης και όχι απλά την ανταλλαγή δραστηριότητας με χρήματα.

Για παράδειγμα, εάν η ανταμοιβή συνδέεται με ένα βιβλίο που επιλέγει το ίδιο το παιδί ή με χρόνο για διάβασμα που αγαπά, μπορεί να ενισχύσει την εσωτερική επιθυμία να διαβάσει.

Πανέξυπνοι τρόποι που θα κάνουν τα παιδιά να λατρέψουν το διάβασμα

Τι λένε οι ειδικοί

Οι ειδικοί λένε ότι χρειάζεται ισορροπία. Στην αρχή, ένα εξωτερικό κίνητρο (όπως μια μικρή ανταμοιβή) μπορεί να βοηθήσει το παιδί να ξεκινήσει κάτι που δεν του αρέσει ιδιαίτερα. Όμως, αυτό που έχει πραγματική αξία είναι να μάθει το παιδί να βρίσκει χαρά στο ίδιο το διάβασμα. Όταν το διάβασμα γίνει απόλαυση και όχι υποχρέωση, τότε η συνήθεια κρατάει και χωρίς ανταμοιβές.

Το να πληρώνεις ένα παιδί για να διαβάζει δεν είναι από μόνο του “λάθος”, ειδικά αν χρησιμοποιείται ως εργαλείο για να ξεπεράσει το αρχικό εμπόδιο της άγνοιας ή της βαρεμάρας. Υπάρχει όμως ο κίνδυνος το παιδί να συνδέσει το διάβασμα μόνο με την ανταμοιβή και όχι με την απόλαυση. Αν διαβάζει αποκλειστικά για το «δώρο» ή τα χρήματα, μπορεί να σταματήσει μόλις αυτά κοπούν.

Γι’ αυτό, οι ειδικοί προτείνουν οι γονείς να προσπαθούν να κάνουν το διάβασμα κάτι ευχάριστο: να διαλέγουν μαζί βιβλία, να συζητούν τις ιστορίες, να υπάρχει όμορφος χρόνος γύρω από το βιβλίο. Έτσι, το παιδί μαθαίνει να διαβάζει επειδή του αρέσει - όχι μόνο επειδή το ανταμείβουν.