Εσώρουχα περιόδου και πόσο ασφαλή είναι για τις έφηβες; Η γυναικολόγος εξηγεί

Πρόσφατα μιλούσα στο τηλέφωνο με μια φίλη, όταν εκείνη σταμάτησε ξαφνικά τη συζήτηση για να μου πει ότι έπρεπε να πεταχτεί να αγοράσει εσώρουχα περιόδου για την κόρη της.

Η πρώτη σου περίοδος - Γράμμα στην κόρη μου

Ο όρος «εσώρουχα περιόδου» μου ήταν γνωστός, όμως μέχρι τότε δεν του είχα δώσει ιδιαίτερη σημασία, θεωρώντας τον απλώς μια ακόμη μόδα που περνά γρήγορα. Η φίλη μου, όμως, μου εξήγησε ότι πλέον τα χρησιμοποιούν όλο και περισσότερες έφηβες.

Μεγάλωσα σε μια εποχή που θα μπορούσες να την πεις «εποχή της χοντρής σερβιέτας», όταν τα προϊόντα περιόδου ήταν απλά και αρκετά ογκώδη: σερβιέτες τόσο χοντρές που σχεδόν ακούγονταν όταν περπατούσες και ταμπόν που υπήρχαν περίπου σε τρεις βασικές κατηγορίες: κανονικό, super και - αν τα πράγματα ήταν πιο έντονα - super plus.

Οι έφηβες όμως εν έτει 2026 έχουν μια ολόκληρη γκάμα προοϊόντων για την περίοδο.

Από περιέργεια άρχισα να αναζητώ περισσότερες πληροφορίες στο διαδίκτυο ώσπου "έπεσα" πάνω στο Instagram της Δρ. Charna Coren, μιας πιστοποιημένης μαιευτήρα-γυναικολόγου που είναι γνωστή ως «The Vag Doc» η οποία τυγχάνει να είναι μητέρα μιας 13χρονης κόρης. Διαπίστωσα λοιπόν ότι τα απλά και άμεσα βίντεό της για την περίοδο, τις ορμόνες και το γυναικείο σώμα έχουν μεγάλη απήχηση.

Τι ακριβώς είναι τα εσώρουχα περιόδου;

Με απλά λόγια, είναι απορροφητικά εσώρουχα σχεδιασμένα ώστε να αντικαθιστούν - ή μερικές φορές να συμπληρώνουν - παραδοσιακά προϊόντα περιόδου όπως σερβιέτες και ταμπόν. Το ίδιο το εσώρουχο περιέχει ειδικά στρώματα υφάσματος που απορροφούν το αίμα της περιόδου. Κυκλοφορούν σε πολλά σχέδια - σλιπ, μπικίνι ή ακόμη και μποξεράκια -και μοιάζουν με κανονικά εσώρουχα.

«Υπάρχει ένα πορώδες στρώμα στην επιφάνεια που επιτρέπει στο υγρό να περάσει γρήγορα.Κάτω από αυτό υπάρχει ένα πιο παχύ απορροφητικό στρώμα που συγκρατεί το υγρό, λειτουργώντας σαν μια ενσωματωμένη σερβιέτα», εξηγεί η Coren.

Σε ποια ηλικία εμφανίζεται η πρώτη περίοδος στα κορίτσια;

Ορισμένες εταιρείες υποστηρίζουν ότι τα εσώρουχα περιόδου μπορούν να απορροφήσουν ποσότητα αίματος που αντιστοιχεί ακόμη και σε 10 ταμπόν.

Ειδικά για τις έφηβες, η απήχηση των συγκεκριμένων εσωρούχων δεν οφείλεται τόσο στα τεχνικά χαρακτηριστικά τους, όσο στο αίσθημα ασφάλειας που προσφέρουν. Οι πρώτοι κύκλοι περιόδου είναι συχνά απρόβλεπτοι και η διαχείριση της περιόδου μέσα σε μια σχολική ημέρα μπορεί να φαίνεται αγχωτική.

Και τα εσώρουχα περιόδου, ίσως να μειώνουν την ανασφάλεια ορισμένων κοριτσιών.

Είναι όμως ασφαλή;

Όπως συμβαίνει με πολλά προϊόντα που ξαφνικά γίνονται δημοφιλή στους εφήβους, προκύπτει το ερώτημα: είναι πράγματι ασφαλή;

Τα τελευταία χρόνια, ορισμένοι επιστήμονες έχουν εκφράσει ανησυχίες για χημικές ουσίες που μπορεί να υπάρχουν σε κάποια προϊόντα περιόδου, συμπεριλαμβανομένων των εσωρούχων περιόδου. Ιδιαίτερα έχει γίνει συζήτηση για τις ουσίες PFAS, γνωστές και ως «παντοτινά χημικά», επειδή παραμένουν στο σώμα και στο περιβάλλον για πολλά χρόνια.

Σε μια ανάλυση επαναχρησιμοποιούμενων προϊόντων υγιεινής βρέθηκαν PFAS σε περίπου ένα τρίτο των εσωρούχων περιόδου που εξετάστηκαν. Ωστόσο, οι ειδικοί τονίζουν ότι η εικόνα είναι πιο περίπλοκη. Παρόμοιες ουσίες έχουν βρεθεί όχι μόνο σε εσώρουχα περιόδου αλλά και σε ορισμένα αναλώσιμα προϊόντα, όπως σερβιέτες και ταμπόν.

Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν σαφείς αποδείξεις ότι η χρήση εσωρούχων περιόδου προκαλεί βλάβες στην ανθρώπινη υγεία. Η Δρ Coren επισημαίνει επίσης ότι ο ιστός του αιδοίου και του κόλπου απορροφά ουσίες πιο εύκολα από το συνηθισμένο δέρμα - περισσότερο σαν το εσωτερικό του στόματος παρά σαν το δέρμα του χεριού. Γι’ αυτό οι ερευνητές ενδιαφέρονται για τις χημικές ουσίες σε προϊόντα που βρίσκονται σε παρατεταμένη επαφή με αυτή την περιοχή.

Για γονείς που ανησυχούν, προτείνει να αναζητούν μάρκες που δηλώνουν ότι χρησιμοποιούν οργανικά υφάσματα ή ότι είναι χωρίς PFAS. Τονίζει επίσης ότι η ποιότητα μπορεί να διαφέρει αρκετά. Οι φθηνότερες εκδοχές μπορεί να δίνουν μια πιο πλαστική αίσθηση, ενώ οι πιο ποιοτικές θυμίζουν μια μαλακή, ραμμένη σερβιέτα ενσωματωμένη στο ύφασμα.

Ξέρετε να υπολογίζετε τις γόνιμες ημέρες σας;

Πώς πλένονται;

Οι περισσότεροι κατασκευαστές προτείνουν να ξεπλένεις το εσώρουχο πρώτα με κρύο νερό πριν το πλύνεις στο πλυντήριο.Το ζεστό νερό στην αρχή μπορεί να «δέσει» τους λεκέδες αίματος στο ύφασμα. Μετά το ξέπλυμα, μπορείς να το πλύνεις κανονικά σε ζεστό νερό και να το στεγνώσεις στο στεγνωτήριο ή να το απλώσεις. Το φως του ήλιου βοηθά επίσης να εξαφανιστούν οι μυρωδιές.Μπορείς να προσθέσεις και λίγο ξίδι στο πλύσιμο, ένα παλιό κόλπο που χρησιμοποιείται ως φυσικό αποσμητικό στα ρούχα.

Μυρίζουν αν τα φοράς όλη μέρα;

Ένα από τα πιο συνηθισμένα ερωτήματα που προκύπτουν σχετικά με τα εσώρουχα περιόδου είναι αν η χρήση τους για πολλές ώρες μέσα στην ημέρα μπορεί να προκαλέσει δυσάρεστες οσμές. Δεδομένου ότι πρόκειται για απορροφητικά εσώρουχα που φοριούνται για αρκετό χρονικό διάστημα, είναι λογικό να υπάρχει αυτή η απορία.

Σύμφωνα με την εμπειρία ειδικών αλλά και χρηστών, στις περισσότερες περιπτώσεις δεν παρατηρούνται έντονες μυρωδιές, αρκεί τα εσώρουχα να χρησιμοποιούνται σωστά και να αλλάζονται όταν χρειάζεται. Τα υλικά από τα οποία κατασκευάζονται είναι σχεδιασμένα έτσι ώστε να απορροφούν τα υγρά και να περιορίζουν την ανάπτυξη οσμών, προσφέροντας άνεση κατά τη διάρκεια της ημέρας.