Μελέτη δείχνει ότι η εγκυμοσύνη μειώνει τη φαιά ουσία του εγκεφάλου για να σε προετοιμάσει ως μητέρα

Νίκη Παπανικολάου
Μελέτη δείχνει ότι η εγκυμοσύνη μειώνει τη φαιά ουσία του εγκεφάλου για να σε προετοιμάσει ως μητέρα

Οι αλλαγές στη φαιά ουσία και στα νευρικά δίκτυα μπορεί να είναι ένας τρόπος να σε «προετοιμάσουν» για τη μητρότητα.

Κατά την εγκυμοσύνη, μπορεί να παρατηρήσεις ότι ξεχνάς μικρές λεπτομέρειες, όπως πού άφησες τα κλειδιά ή κάποιο ραντεβού, ότι δυσκολεύεσαι να συγκεντρωθείς σε απλά πράγματα ή ότι ο εγκέφαλός σου φαίνεται να «δουλεύει πιο αργά» από ό,τι πριν. Αυτές οι αλλαγές στη μνήμη και στη συγκέντρωση, γνωστές συχνά ως «baby brain», μπορεί να σε κάνουν να νιώθεις απογοητευμένη ή ανήσυχη για τις νέες σου ικανότητες, αλλά φαίνεται ότι δεν πρόκειται απλώς για τυχαίο φαινόμενο ή απλή κουραστική πλευρά της εγκυμοσύνης.

Νέα μελέτη - η μεγαλύτερη που έχει πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα - δείχνει ότι το «baby brain» έχει πραγματική βιολογική βάση και ότι η εγκυμοσύνη επηρεάζει βαθιά τη δομή του εγκεφάλου προσφέροντας νέες ενδείξεις για τις νευρολογικές αλλαγές που συμβαίνουν στις μέλλουσες μητέρες. Συγκεκριμένα, η φαιά ουσία - το πλούσιο σε νεύρα τμήμα του εγκεφάλου που εμπλέκεται στην επεξεργασία πληροφοριών, των συναισθημάτων και της ενσυναίσθησης - μειώνεται κατά μέσο όρο σχεδόν 5% κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Αντί να αποτελεί λόγο ανησυχίας, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι αυτές οι αλλαγές μπορεί να είναι ευεργετικές για τη φροντίδα του νεογέννητου. Στην ουσία, ο εγκέφαλος «ξαναδιαμορφώνεται» για να σε προετοιμάσει για τις απαιτήσεις της μητρότητας.

kourasi-deftero-trimino-egimosinis.jpg

Πρώτο και δεύτερο παιδί: γιατί & πώς η μητρότητα αλλάζει τον εγκέφαλο με διαφορετικό τρόπο

Η μελέτη «Be Mother» παρακολούθησε 127 εγκύους, σκανάροντας τον εγκέφαλό τους πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την εγκυμοσύνη και τα αποτελέσματα συγκρίθηκαν με 52 γυναίκες που δεν είχαν μείνει έγκυες. Οι επιστήμονες από την Ισπανία διαπίστωσαν ότι όσο μεγαλύτερη ήταν η μείωση της φαιάς ουσίας, τόσο πιο έντονα οι γυναίκες ανέφεραν ότι ένιωθαν συνδεδεμένες και δεμένες με τα μωρά τους μετά τη γέννα.

Ένα από τα τμήματα με τις πιο εμφανείς και διαρκείς αλλαγές ήταν το λεγόμενο default mode network, που σχετίζεται με την αυτοαντίληψη, την ενσυναίσθηση και την αλτρουιστική συμπεριφορά. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι η μείωση της φαιάς ουσίας αντιστοιχεί σε «κούρεμα» ή αναδιοργάνωση νευρικών δικτύων για πιο αποτελεσματική λειτουργία.

Η βιολογία πίσω από τις αλλαγές

Κατά την εγκυμοσύνη, πολλές αλλαγές επηρεάζουν όλο το σώμα σου: η καρδιά μεγαλώνει, οι πνεύμονες αυξάνουν τη χωρητικότητα και, όπως φαίνεται, ο εγκέφαλος προσαρμόζεται επίσης. Οι ορμόνες, κυρίως τα οιστρογόνα, φαίνεται να παίζουν σημαντικό ρόλο στην αναδιαμόρφωση των νευρικών κυττάρων και στην ενεργοποίηση συμπεριφορών μητρότητας.

Οι γυναίκες που συμμετείχαν στη μελέτη έδωσαν δείγματα ούρων και σάλιου πέντε φορές κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, και παρατηρήθηκε ότι η αύξηση των οιστρογόνων συσχετίζεται στενά με τη μείωση της φαιάς ουσίας.

Μπορείς να βάψεις τα μαλλιά στην εγκυμοσύνη; Τι πρέπει να ξέρεις πριν το ραντεβού για hair change

egimosini-kai-ginaikios-egkefalos.jpg

Τι σημαίνει για τη μνήμη σου

Η μελέτη δεν διαπίστωσε σαφή μείωση της μνήμης, αλλά πολλές γυναίκες αισθάνονται πιο «ξεχασιάρες» λόγω μειωμένης ενέργειας, λιγότερου ύπνου και του τεράστιου μεταβολικού φόρτου της εγκυμοσύνης. Ωστόσο, ακόμα κι νιώθεις θολούρα ή αδυναμία συγκέντρωσης, δεν σημαίνει ότι γίνεσαι λιγότερο ικανή· αντιθέτως, ο εγκέφαλός σου προσαρμόζεται σε νέες ανάγκες.

Όπως εξηγεί μια νέα μητέρα που συμμετείχε στη μελέτη: «Δεν γινόμαστε πιο ανόητες· ο εγκέφαλός μας απλώς προετοιμάζεται για τη μητρότητα».

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, απαιτείται πολύ περισσότερη έρευνα για να δημιουργηθεί ένας λεπτομερής νευρολογικός χάρτης του εγκεφάλου της εγκύου και να καταγραφεί ο τρόπος με τον οποίο μεταμορφώνεται κατά τη μετάβαση στη μητρότητα. Η συγκεκριμένη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature Communications και χρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας, μπορεί να βοηθήσει όχι μόνο στην κατανόηση της εγκυμοσύνης γενικά, αλλά και στην αντιμετώπιση προβλημάτων όπως η επιλόχεια κατάθλιψη.

DPG Network