Παγκόσμια Ημέρα Ευτυχίας: Μήπως την μπερδεύεις με την ευχαρίστηση των παιδιών;

«Θέλω απλώς το παιδί μου να είναι…». Αν έπρεπε να συμπληρώσεις αυτή τη φράση τι θα έλεγες; Προφανώς να είναι γερό αλλά και ευτυχισμένο.

Αλλά ενώ η επιθυμία σου για ευτυχία για τα παιδιά σου έχει νόημα, δεκαετίες έρευνας δείχνουν ένα παράδοξο: Η εστίαση στην ευτυχία δεν είναι πάντα ο καλύτερος τρόπος για να είναι πραγματικά ευτυχισμένα.

Ένα λεπτό ευτυχίας: 3 πράγματα που μας λέει ακόμα ο μπαμπάς μας και μας κάνει ευτυχισμένες

Η ευτυχία, όπως αποδεικνύεται, δεν είναι αυτοσκοπός. Είναι συνέπεια, όχι στόχος. Όπως είπε ο Αμερικανός παιδίατρος Δρ Benjamin Spock «το πρόβλημα με την ευτυχία είναι ότι δεν μπορεί να αναζητηθεί άμεσα. Είναι απλώς ένα πολύτιμο υποπροϊόν άλλων αξιόλογων δραστηριοτήτων».

'Εχεις σκεφτεί πόσες φορές εξισώνεις την ευτυχία με την ευχαρίστηση και την ικανοποίηση;

Προσπαθείς να επιλέξεις καλοκαιρινές κατασκηνώσεις που θα «αρέσουν» στα παιδιά σου, να τους προσφέρεις γεύματα που θα «αρέσουν», να οργανώσεις παιχνίδια με παιδιά που «αρέσουν» και ούτω καθεξής. Με τον καιρό, αυτές οι αλληλεπιδράσεις στέλνουν στα παιδιά σου το μήνυμα ότι η ευτυχία βρίσκεται στο να νιώθουν καλά και να παίρνουν αυτό που θέλουν, και ότι η οργάνωση των δραστηριοτήτων, των σχέσεων, ακόμη και της ίδιας της ζωής γύρω από τις προτιμήσεις τους είναι ο τρόπος να προχωρήσουν.

Προφανώς και δεν μπορούμε - και δεν πρέπει - να αγνοούμε τις επιθυμίες των παιδιών μας, αλλά όσο περισσότερο τις εξισορροπούμε με ό,τι είναι σημαντικό, καλό και ουσιαστικό, τόσο πιο ευτυχισμένα θα είναι πραγματικά. Υπάρχουν πολλά πράγματα στη ζωή – από την εξάσκηση σε ένα μουσικό όργανο μέχρι τη φιλία με ένα μη δημοφιλές άτομο – που μπορεί να μην τους «αρέσουν», αλλά αυτές οι απαιτητικές και αξιόλογες δραστηριότητες σπέρνουν σπόρους αληθινής ευτυχίας.

Οικογενειακές στιγμές ευτυχίας μέσα από υπέροχα σκίτσα μιας μαμάς

Προπονητής συναισθημάτων

Όταν γίνεσαι γονιός, καταλαβαίνεις ότι δεν φτάνει μόνο να φροντίζεις το παιδί σου πρακτικά. Αναλαμβάνεις και έναν άλλο ρόλο, πιο βαθύ: γίνεσαι ο “προπονητής” των συναισθημάτων του. Κι όμως, αυτό το τόσο σημαντικό κομμάτι της γονεϊκότητας σχεδόν δεν το συζητάμε.

Σκέψου το λίγο… Όλοι μιλάμε για το πώς θα μάθει το παιδί να κοιμάται σωστά, να παίζει ένα όργανο, να είναι καλό στο σχολείο ή στον αθλητισμό. Αφιερώνουμε χρόνο, χρήμα και ενέργεια για όλα αυτά. Αλλά πόσο συχνά λέμε: «σήμερα θα δουλέψουμε με το παιδί μου πάνω στο πώς διαχειρίζεται τα συναισθήματά του»; Πού είναι, τελικά, το "φροντιστήριο" των συναισθημάτων;

Κι όμως, αυτή η εκπαίδευση ξεκινάει από πολύ νωρίς. Από τότε που είναι μωρό. Τα παιδιά μάς παρατηρούν και μας μιμούνται. Στην ουσία “δανείζονται” τον τρόπο που αντιδρούμε για να χτίσουν τον δικό τους. Όταν διαχειριζόμαστε σωστά τα συναισθήματά τους μπροστά στο μωρό το βοηθούν να αποτελέσει παράδειγμα θετικής συναισθηματικής διαχείρισης.

Η ψυχίατρος Robin Berman, MD το έθεσε ως εξής: «Ένα από τα καλύτερα δώρα που μπορούμε να κάνουμε στα παιδιά μας είναι να τους δείξουμε πώς να εγκαθιστούν και να ενεργοποιούν τους συναισθηματικούς θερμοστάτες τους. Αυτός ο θερμοστάτης θα τους χρησιμεύσει πολύ σε όλη τους τη ζωή. Η επιστήμη είναι εδώ. Τα παιδιά και οι ενήλικες που νιώθουν άνετα με τα συναισθήματά τους, νιώθουν πιο άνετα με τον εαυτό τους μπορούν πιο εύκολο να διαχειριστούν την εργασία, τις φιλίες και την αγάπη. Αντίθετα, οι ενήλικες και οι έφηβοι που αδυνατούν να ελέγξουν τα συναισθήματά τους αναζητούν άλλους τρόπους για να ηρεμήσουν. Αυτοθεραπεία με φαγητό, ναρκωτικά, αλκοόλ, προσκολλώνται σε κακές σχέσεις, γίνονται εξαρτημένοι κ.λπ. Όταν αυτά τα άτομα γίνονται πολύ αγχωμένα, πολύ λυπημένα ή ερεθίζονται πολύ εύκολα, καταλήγουν στο γραφείο ενός θεραπευτή ή κάθονται σε ένα μόνιμο συναισθηματικό τρενάκι του λούνα παρκ. Και αυτή η διαδρομή δεν είναι διασκεδαστική».

Κι όμως, πολλές φορές μέσα στην οικογένεια καλλιεργούμε χωρίς να το καταλάβουμε μια κουλτούρα όπου μόνο η «ευτυχία» είναι αποδεκτή. Σαν να υπάρχει χώρος μόνο για τα “καλά” συναισθήματα. Έτσι όμως περνάς στο παιδί σου ένα μήνυμα: ότι είναι εντάξει μόνο όταν είναι χαρούμενο, ότι η ζωή “πάει καλά” μόνο όταν έχει καλή διάθεση.

Αυτό μπορεί να το μπερδέψει βαθιά. Γιατί μαθαίνει ότι η λύπη ή ο θυμός είναι κάτι που πρέπει να το κρύβει ή να το διώχνει γρήγορα. Σαν να μην επιτρέπεται να τα νιώθει.

Η ευτυχία είναι αυτό (εικόνες)

Αλλά η αλήθεια είναι ακριβώς η αντίθετη.

Τα δύσκολα συναισθήματα δεν είναι εχθρός. Είναι μηνύματα. Όταν δίνεις χώρο σε αυτά, δείχνεις στο παιδί σου κάτι πολύ σημαντικό: ότι όλα τα συναισθήματα είναι ασφαλή. Ότι δεν θα χαλάσει ο κόσμος αν νιώσει θυμό ή λύπη. Και κάπως έτσι, αντί να κυνηγάει μια μόνιμη «ευτυχία», μαθαίνει κάτι πολύ πιο ουσιαστικό: να νιώθει, να αντέχει και να στέκεται μέσα σε ό,τι του συμβαίνει. Εκεί χτίζεται η αληθινή ασφάλεια και η βαθύτερη χαρά.

Γιατί είναι σημαντικό να μάθει το παιδί να διαχειρίζεται τα συναισθήματά του

Είναι πολύ δύσκολο να βλέπεις το παιδί σου να απογοητεύεται ή να τα παρατάει. Αλλά η διαχείριση των συναισθημάτων είναι μια σπουδαία δεξιότητα ζωής. Γίνεται καλό σε αυτό μόνο όταν του επιτρέπεται να εξασκηθεί. Σύμφωνα με την ψυχίατρο, αν φέρεσαι στο παιδί σου σαν να είναι «εύθραυστο», μπορεί απλώς να παραμείνει εύθραυστο.

Τι μπορείς να κάνεις;

• Πρέπει να είσαι το μάθημα πριν μπορέσεις να το διδάξεις.
• Δείξε συμπόνια για τα συναισθήματα του παιδιού σου- μην τα αρνείσαι.
• Μην μπερδεύεις τις δικές σου ανάγκες με τις δικές του.
• Μην ανταλλάσσεις συναισθήματα με φαγητό, δώρα ή ηλεκτρονικές συσκευές.

Η ευτυχία και η δημιουργικότητα χτίζονται κομμάτι κομμάτι!

«Φανταστείτε να μαθαίναμε όλοι μας να διαχειριζόμαστε τα συναισθήματά μας, αν κάθε παιδί και ενήλικας μάθαινε να εγκαθιστά και να ρυθμίζει έναν συναισθηματικό θερμοστάτη. Θα χτίζαμε μια κοινωνία όπου τα ζευγάρια θα μπορούσαν να ικανοποιούν τις ανάγκες τους και οι συνάδελφοι θα μπορούσαν να λύνουν τα προβλήματά τους μαζί ομαλά, έναν κόσμο όπου η βία θα μειωνόταν και οι σχέσεις θα ήταν λιγότερο ταραγμένες. Θα εξακολουθούσαμε να έχουμε τις απογοητεύσεις και τις απογοητεύσεις μας, αλλά θα είχαμε μια συναισθηματική εργαλειοθήκη για να χειριζόμαστε τις προκλήσεις. Έτσι, την επόμενη φορά που θα δώσω μια διάλεξη για την ανατροφή των παιδιών και θα ρωτήσω το κοινό τι θέλουν περισσότερο για τα παιδιά τους, θα έβρισκα μια έκπληξη αν κάποιος έλεγε: «Θέλω να μεγαλώσω ευγενικά παιδιά που να μπορούν να διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους». Αυτό, σας διαβεβαιώνω, είναι ένα γιγάντιο βήμα προς την ανατροφή ενός ευτυχισμένου παιδιού», καταλήγει η Robin Berman.