Μελέτη αποκαλύπτει πότε τα παιδιά λένε τα πρώτα τους ψέματα και η ηλικία θα σε ξαφνιάσει

Μια μελέτη που διεξήχθη από ερευνητές του Πανεπιστημίου του Bristol στο Ηνωμένο Βασίλειο και δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Cognitive Development διαπίστωσε ότι περίπου το ένα τέταρτο των παιδιών αρχίζει να κατανοεί την έννοια της παραπλάνησης ήδη από την ηλικία των 10 μηνών. Το ποσοστό αυτό αυξάνεται σε περίπου το μισό μέχρι τους 17 μήνες και έως την ηλικία των τριών ετών τα παιδιά γίνονται πιο επιδέξια, δημιουργικά και συχνά «ψεύτες», σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης.

Η Elena Hoicka, καθηγήτρια Εκπαίδευσης στο Πανεπιστήμιο του Bristol και επικεφαλής της μελέτης, γνωρίζει από πρώτο χέρι ότι τα παιδιά μπορούν να είναι παραπλανητικά. «Ως μητέρα τριών παιδιών, μπορώ να βεβαιώσω πόσο επιδέξια και πονηρά μπορούν να γίνουν. Το να κρύβονται κάτω από το τραπέζι ή στο μπάνιο για να φάνε γλυκά ή σοκολάτα είναι ένα από τα πιο κοινά τους κόλπα», λέει η ίδια.

Δέκα ψέματα που λένε όλοι οι γονείς στα παιδιά τους!

Κατά την εργασία της στη μελέτη, η Elena Hoicka ανακάλυψε περισσότερα για το πώς η κατανόηση και η χρήση της παραπλάνησης εξελίσσεται σε πολύ νεαρή ηλικία και «οδηγεί τα παιδιά να γίνουν αρκετά επιδέξιοι και πονηροί "μικροί ψεύτες"».

Όπως επισημαίνει, «προηγούμενες έρευνες είχαν συχνά επικεντρωθεί στην παραπλάνηση ως κάτι πολύ σύνθετο, που απαιτεί ισχυρές γλωσσικές δεξιότητες και προηγμένη κατανόηση του μυαλού των άλλων. Μελετώντας όμως πώς εμφανίζεται η παραπλάνηση σε ζώα - όπως χιμπαντζήδες, αντιλόπες και πουλιά – και εφαρμόζοντας αυτά τα ευρήματα στα μικρά παιδιά, μπορέσαμε να καταγράψουμε μορφές παραπλάνησης, που φαίνεται ν' αρχίζουν από πολύ μικρή ηλικία».

Τι έδειξε το πείραμα

Στο πλαίσιο της έρευνας, γονείς περισσότερων από 750 παιδιών ηλικίας 0 έως 47 μηνών από το Ηνωμένο Βασίλειο, τις Η.Π.Α., την Αυστραλία και τον Καναδά κλήθηκαν να απαντήσουν σε σειρά ερωτήσεων σχετικά με την ανάπτυξη της παραπλάνησης στα παιδιά τους.

Οι απαντήσεις τους ήταν εντυπωσιακές. Κάποιοι ανέφεραν ότι το παιδί τους καταλάβαινε την έννοια της παραπλάνησης ήδη από τους 8 μήνες. Επιπλέον, μόλις ξεκινούσαν να κάνουν πονηριές ή να λένε μικρά, αθώα «ψέματα», περίπου τα μισά από αυτά είχαν κάνει κάτι τέτοιο την προηγούμενη μέρα. Αναλύοντας τις απαντήσεις, οι ερευνητές, που προέρχονταν από τα Πανεπιστήμια Bristol, Oxford, Sheffield, Warwick και Waterloo, κατάφεραν να ταυτοποιήσουν 16 διαφορετικούς τύπους παραπλάνησης.

Γιατί δεν πρέπει να λέμε ψέματα στα παιδιά

Η Hoicka εξηγεί ότι «από την ηλικία των δύο ετών, η παραπλάνηση τείνει να βασίζεται σε ενέργειες ή απαιτεί μόνο βασικές λεκτικές απαντήσεις, όπως το να προσποιούνται ότι δεν άκουσαν το γονιό να λέει "ώρα να τακτοποιήσεις", να κρύβουν αντικείμενα ή να κουνάνε το κεφάλι λέγοντας "όχι" όταν τους ρωτούν αν έφαγαν σοκολάτα».

Η συμπεριφορά αυτή μπορεί επίσης να εκδηλωθεί με “κρυφές” απαγορευμένες πράξεις, όπως να κοιτάζουν μέσα σε μια τσάντα ενώ τους έχει ζητηθεί να μην το κάνουν, αλλά και με διάφορες δικαιολογίες, για παράδειγμα να λένε ότι θέλουν να πάνε στην τουαλέτα όταν τους ζητείται να μαζέψουν τα πράγματά τους.

Τα ...πονηρά 3χρονα

Η μελέτη κατέληξε ότι μέχρι την ηλικία των τριών ετών τα παιδιά αρχίζουν να κατανοούν και να εφαρμόζουν περισσότερους τύπους παραπλάνησης, που συχνά απαιτούν βαθύτερη κατανόηση της γλώσσας και της σκέψης των άλλων. Η Hoicka αναφέρει ότι αυτό μπορεί να περιλαμβάνει υπερβολές, όπως να λένε «έφαγα όλο μου το φαγητό» ενώ έχουν φάει μόνο ένα τέταρτο ή ακόμα και ψέματα, π.χ. «ένα φάντασμα έφαγε τη σοκολάτα», καθώς και προσποιήσεις ότι δεν γνωρίζουν, δεν βλέπουν ή δεν καταλαβαίνουν κάτι. Σας θυμίζει κάτι;

Επιπλέον, τα παιδιά αρχίζουν να αποκρύπτουν πληροφορίες, λέγοντας με απόλυτη σιγουριά στους γονείς ότι ο αδερφός τους τα χτύπησε αλλά παραλείποντας ότι πρώτα εκείνα έκαναν την αρχή ενώ δεν διστάζουν να αποσπάσουν την προσοχή όταν θέλουν να κάνουν κάτι που δεν πρέπει.

Η μελέτη ευελπιστεί να προσφέρει καλύτερη κατανόηση για την προέλευση της παραπλάνησης και πώς τα παιδιά μπορεί να μάθουν να λένε ψέματα με πιο σύνθετους τρόπους καθώς μεγαλώνουν.

10 (αθώα) ψέματα που λέμε στα παιδιά μας!

Σύμφωνα με την Hoicka «η παραπλάνηση είναι απόλυτα φυσιολογική στην ανάπτυξη των νηπίων» και ότι οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί μπορούν να χρησιμοποιήσουν τα ευρήματα για να κατανοήσουν καλύτερα τα παιδιά και να προβλέψουν ποιοι τύποι παραπλάνησης αναμένονται σε κάθε ηλικία.

«Οι φιλόσοφοι έχουν ασχοληθεί με τη ηθική της παραπλάνησης αλλά συνήθως επικεντρώνονται στους ενήλικες. Αυτή η μελέτη δείχνει πόσες πλευρές του φαινομένου μένουν αόρατες όταν αγνοούμε τη συμπεριφορά των μικρών παιδιών», επεσήμανε από την πλευρά της, η Jennifer Saul, καθηγήτρια φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο του Waterloo και συν-συγγραφέας της μελέτης.