Η ενοχή στην ουσία της δεν είναι εχθρός των γονιών: η Αθηνά Τσέλλου Coach for Growth εξηγεί το γιατί

Τότε, σχεδόν αυτόματα, ξεκινά μέσα μας μια γνώριμη εσωτερική επίκριση. «Πάλι τα ίδια! Όλα λάθος! Γιατί παρασύρθηκα;».

Όπως εξηγεί η Αθηνά Τσέλλου, Coach for Growth, πίσω από αυτή την ενοχή υπάρχει κάτι πιο βαθύ: ο φόβος μήπως δεν είμαστε αρκετοί. Μήπως κάνουμε λάθη που θα επηρεάσουν το παιδί μας. Μήπως, παρά την προσπάθειά μας, δεν ανταποκριθούμε στον ρόλο όπως τον είχαμε φανταστεί.

Αν πάμε ακόμα πιο βαθιά, υπάρχει η αγάπη. Η αγάπη που μας κάνει να νοιαζόμαστε τόσο πολύ ώστε να αναρωτιόμαστε.

Μπορεί να λειτουργήσει σαν ένας εσωτερικός δείκτης που μας βοηθά να αναγνωρίσουμε μια στιγμή που θα θέλαμε να είχε εξελιχθεί διαφορετικά. Μας ωθεί να σταθούμε με ειλικρίνεια απέναντι σε ένα λάθος, να ζητήσουμε συγγνώμη, να δοκιμάσουμε έναν άλλο τρόπο την επόμενη φορά.

Μέχρι εκεί, η ενοχή έχει νόημα. Υπηρετεί τη σχέση. Υπηρετεί την ανάπτυξη. Υπηρετεί την αγάπη.
Το σημείο όμως που η ενοχή παύει να είναι χρήσιμη είναι όταν μετατρέπεται σε στάση και όχι σε κίνηση. Όταν μένουμε εκεί, στρέφοντας διαρκώς το δάχτυλο προς τον εαυτό μας, κατηγορώντας και ανακυκλώνοντας σκέψεις χωρίς να αλλάζει κάτι.

Οι μαμάδες δεν πρέπει να νιώθουν ενοχές όταν έχουν λίγο χρόνο για τον εαυτό τους

Και ίσως, αν το δούμε με ειλικρίνεια, αυτή η στάση δεν διαφέρει πολύ από το να κριτικάρουμε τους άλλους. Η αυτοκριτική που δεν οδηγεί σε επανόρθωση είναι απλά χάσιμο χρόνου.

Όταν κρίνουμε τους άλλους, συχνά μπορούμε να αντιληφθούμε πιο εύκολα το μάταιο αυτής της στάσης. Όταν όμως κάνουμε το ίδιο στον εαυτό μας, είναι πιο δύσκολο να το δούμε. Και έτσι βυθιζόμαστε στην ενοχή, αποφεύγοντας —χωρίς να το καταλαβαίνουμε— τη δράση που θα μας ανακούφιζε.

Κάτω από αυτή την ενοχή, πολύ συχνά βρίσκεται ο φόβος. Ένας φόβος που σήμερα ενισχύεται από την εικόνα της τελειότητας που προβάλλεται γύρω μας. Τα social media γεμίζουν με στιγμές υπομονής, δημιουργικότητας, διαθεσιμότητας — μια επιμελημένη εκδοχή της γονεϊκότητας που εύκολα μπορεί να γίνει μέτρο σύγκρισης.

Μπροστά σε αυτή την εικόνα, ο φόβος του λάθους μεγαλώνει. Και μαζί του μεγαλώνει και η ενοχή.
Κι όμως, παράλληλα, ζούμε σε μια εποχή που προσφέρει στους γονείς κάτι πολύτιμο: τη δυνατότητα να μάθουν, να εκπαιδευτούν, να ζητήσουν βοήθεια, να μοιραστούν. Η πληροφορία είναι άφθονη, οι δρόμοι υποστήριξης περισσότεροι από ποτέ.

Ίσως λοιπόν το ζητούμενο να μην είναι να απαλλαγούμε από τον φόβο ή την ενοχή, αλλά να θυμόμαστε τι υπήρχε πριν από αυτά.

Εκείνη που μας κάνει να νοιαζόμαστε, να αναρωτιόμαστε, να επιστρέφουμε και να προσπαθούμε ξανά.

Όταν παραμένουμε συνδεδεμένοι με αυτή την αγάπη, η ενοχή βρίσκει τη σωστή της θέση: γίνεται ένα σήμα, όχι ένας προορισμός. Και ο φόβος μετατρέπεται σε υπενθύμιση της ευθύνης μας, όχι σε εμπόδιο.

Οι μικρές ενοχές της νέας μαμάς και πώς να τις χειριστεί

Τα παιδιά μας δεν χρειάζονται γονείς χωρίς λάθη. Χρειάζονται γονείς που μπορούν να αναγνωρίσουν, να επανορθώσουν και να συνεχίσουν. Γονείς που κινούνται όχι από τον φόβο του να αποτύχουν, αλλά από την αγάπη που τους κρατά παρόντες. Ίσως, μέσα σε αυτή τη μετατόπιση, να ανακαλύψουμε κάτι απλό αλλά ανακουφιστικό: δεν χρειάζεται να είμαστε τέλειοι. Αρκεί να είμαστε συνδεδεμένοι με τη σωστή πηγή ενέργειας, την αγάπη.

Μια μικρή παύση

Την επόμενη φορά που θα νιώσεις ενοχή ως γονιός, δοκίμασε να σταθείς για μια στιγμή πριν βιαστείς να κρίνεις.

Ρώτησε τον εαυτό σου:

● Τι φοβάμαι αυτή τη στιγμή;

● Τι θα έλεγα σε μια φίλη αν ένιωθε έτσι;

● Και αν ο λόγος που φοβάμαι για το παιδί μου είναι επειδή το αγαπώ βαθιά;

Ίσως δεν χρειάζεται να αλλάξεις κάτι εκείνη τη στιγμή. Μόνο να θυμηθείς ότι η ενοχή και ο φόβος δεν γεννιούνται από την αδυναμία σου, αλλά από τη φροντίδα σου.
Στο βάθος, υπάρχει ήδη η αγάπη που σε κρατά παρόντα.

Κάθε φορά που αναρωτιέσαι αν είσαι αρκετός ως γονιός, ίσως αξίζει να θυμάσαι ότι η ίδια η ερώτηση είναι ήδη μια πράξη φροντίδας.

Μητέρα και ενοχές: Mήπως κάνω κάτι λάθος;

Γιατί εκεί που υπάρχει αναρώτηση, υπάρχει σχέση. Και εκεί που υπάρχει σχέση, υπάρχει αγάπη.

Αθηνά Τσέλλου
Coach for Growth
email: coachingbyathina@gmail.com