Η συχνή χρήση των social σχετίζεται με χειρότερες δεξιότητες ανάγνωσης των εφήβων, σύμφωνα με μελέτη

Για τον έφηβο, το κινητό δεν είναι απλώς ένα μέσο επικοινωνίας, είναι προέκταση του χεριού του. Με κάθε scroll, κάθε μήνυμα και κάθε βίντεο, το τηλέφωνο αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς του, κάτι που τον συντροφεύει από το πρωί μέχρι το βράδυ. Αλλά αυτή η στενή σχέση με την οθόνη μπορεί να έχει και συνέπειες: μια νέα μελέτη δείχνει ότι η τακτική χρήση των social media κατά την πρώιμη εφηβεία σχετίζεται με χειρότερες δεξιότητες ανάγνωσης και λεξιλογίου, καθώς ο εγκέφαλος προσαρμόζεται στις απαιτήσεις της ψηφιακής ζωής αντί να εστιάζει σε άλλες γνωστικές δεξιότητες.

Αρκεί η απαγόρευση των social media για να είναι τα παιδιά ασφαλή στο διαδίκτυο;

«Ο εγκέφαλος είναι σαν μυς. Όσο περισσότερο τον χρησιμοποιείς, τόσο περισσότερο αλλάζει ανάλογα με τον τρόπο που τον χρησιμοποιείς», δήλωσε ο Cory Carvalho, μεταδιδακτορικός ερευνητής του University of Georgia και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης που δημοσιεύτηκε στο Journal of Research on Adolescence. Μάλιστα για να γίνει πιο κατανοητός χρησιμοποίησε το ακόλουθο παράδειγμα: «Αν σκεφτείτε τους Ολυμπιακούς Αγώνες, οι αθλητές του καλλιτεχνικού πατινάζ είναι εξαιρετικοί επειδή αφιερώνουν οκτώ ώρες την ημέρα στην προπόνηση. Οι μύες τους είναι προγραμματισμένοι να λειτουργούν ως μηχανές καλλιτεχνικού πατινάζ. Αν τα παιδιά περνούν πάνω από οκτώ ώρες την ημέρα χρησιμοποιώντας τα social media, ο εγκέφαλός τους θα προσαρμοστεί σε αυτό».

Δυσκολία στην ανάγνωση και την προφορά λέξεων

Η μελέτη διαπίστωσε ότι οι έφηβοι που χρησιμοποιούν τα social media πιο συχνά καθημερινά δυσκολεύονται με την ανάγνωση και την προφορά λέξεων.

Τα ευρήματα της μελέτης έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία οι μεγάλες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, όπως η Meta και το YouTube, βρίσκονται υπό αυξημένη κριτική, κυρίως λόγω δύο πρόσφατων σημαντικών νομικών αποφάσεων που έθεσαν ορόσημα για τη ρύθμιση και την ευθύνη τους. Οι απώλειες αυτές στα δικαστήρια έφεραν στο φως ζητήματα σχετικά με την ασφάλεια των παιδιών, την προστασία των δεδομένων τους και τον τρόπο με τον οποίο οι πλατφόρμες επηρεάζουν τη συμπεριφορά και την ανάπτυξη των νέων χρηστών.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι η νέα μελέτη εγείρει πρόσθετες ανησυχίες σχετικά με τον αντίκτυπο των social media και της συνεχούς χρήσης οθονών στην ανάπτυξη της παιδικής ηλικίας.

Απαγόρευση των social media στους κάτω των 16: Ένα φρένο στο «brain rot» ή μια ανέφικτη πολιτική;

Οι επιπτώσεις των social στην ανάγνωση και το λεξιλόγιο

Συγκεκριμένα, η έρευνα δείχνει ότι η καθημερινή, συχνή χρήση των πλατφορμών αυτών μπορεί να επηρεάσει αρνητικά δεξιότητες όπως η ανάγνωση και το λεξιλόγιο, αλλά και ικανότητες συγκέντρωσης και ελέγχου προσοχής. Με άλλα λόγια, ενώ οι νομικές και κοινωνικές συζητήσεις επικεντρώνονται συχνά σε θέματα ασφάλειας και προστασίας των δεδομένων, η μελέτη προσθέτει ένα σημαντικό γνωστικό και εκπαιδευτικό στοιχείο στις ανησυχίες για την καθημερινή χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα παιδιά.

Η έρευνα βασίστηκε σε διαχρονικά δεδομένα από την τρέχουσα μελέτη Adolescent Brain Cognitive Development που παρακολουθεί περισσότερους από 10.000 εφήβους για έξι χρόνια, ξεκινώντας περίπου από την ηλικία των 10 ετών. Η συχνή χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, όπως παρατήρησαν οι ερευνητές, συνδέθηκε με δυσκολίες στην ανάγνωση και το λεξιλόγιο σε διάστημα τεσσάρων ετών.

«Υπάρχει ένα χρονικό κόστος στη χρήση των social media. Αν αφιερώνετε χρόνο σε ένα πράγμα, δεν αφιερώνετε χρόνο σε κάτι άλλο. Άλλες μελέτες έχουν δείξει ότι όσο περισσότερο χρησιμοποιούν τα παιδιά τα social media, τόσο λιγότερο διαβάζουν, με αποτέλεσμα η ανάπτυξη της ανάγνωσης να υστερεί. Το διαπιστώσαμε και στο λεξιλόγιο», εξήγησε ο Cory Carvalho.

Η μελέτη διαπίστωσε επίσης ότι οι έφηβοι που χρησιμοποιούν τα social media πιο συχνά δυσκολεύονται με την προσοχή, πιθανόν λόγω της πολυδιεργασίας στο διαδίκτυο ή επειδή όσοι ήδη δυσκολεύονται με την εστίαση, χρησιμοποιούν περισσότερο τις πλατφόρμες.

Ένα πιθανό θετικό εύρημα ήταν ότι οι χρήστες social media επεξεργάζονται πληροφορίες πιο γρήγορα και έχουν μικρότερους χρόνους αντίδρασης. Οι ερευνητές, ωστόσο, προειδοποιούν ότι αυτά τα οφέλη μπορεί να περιορίζονται σε αξιολογήσεις ταχύτητας επεξεργασίας που βασίζονται στην οθόνη, όπως στην ίδια τη μελέτη.

Τα social δεν είναι ασφαλή για το παιδί σου & αυτές είναι οι συμβουλές που πρέπει να του δώσεις

«Δεν σημαίνει ότι τα social media έχουν μόνο αρνητικές ή μόνο θετικές επιπτώσεις», δήλωσε η Niyantri Ravindran, συν-συγγραφέας της μελέτης και επίκουρη καθηγήτρια στο College of Family and Consumer Sciences του UGA. «Οι αρνητικές επιπτώσεις στο λεξιλόγιο και την ανάγνωση είναι πιο αναμενόμενες καθώς τα social media πιθανώς στερούν από τα παιδιά ευκαιρίες να ασχοληθούν με γνωστικές δεξιότητες υψηλότερου επιπέδου».

Για να περιορίσουν αυτές τις αρνητικές επιπτώσεις, οι ερευνητές - όπως και οι περισσότεροι ειδικοί στην ασφάλεια στο διαδίκτυο - προτείνουν τον περιορισμό του χρόνου μπροστά σε οθόνες για τους εφήβους, ειδικά πριν τον ύπνο. Επιπλέον, συνιστούν να περιμένουν οι γονείς μέχρι τα παιδιά να μεγαλώσουν για να αποκτήσουν smartphone και, αντ’ αυτού, να προμηθεύσουν ένα τηλέφωνο χωρίς πρόσβαση σε social media, απλώς για να μπορούν να επικοινωνούν.