Orthosomnia: όταν η εμμονή για τον «τέλειο» ύπνο του μωρού τον κάνει χειρότερο

Ο ύπνος του μωρού σου είναι από τα πιο απαιτητικά και συχνά αγχωτικά κομμάτια της καθημερινότητάς σου. Προσπαθείς να καταλάβεις τι είναι “σωστό”, πόσο πρέπει να κοιμάται και πώς μπορείς να το βοηθήσεις να κοιμάται καλύτερα τη νύχτα. Μέσα σε αυτή την προσπάθεια, όμως, μπορεί εύκολα να μπεις σε έναν φαύλο κύκλο υπερ-ανάλυσης και άγχους για τον ίδιο τον ύπνο.

Αυτό ακριβώς περιγράφει το Orthosomnia: την εμμονική επιδίωξη για έναν «τέλειο» ύπνο. Όταν αρχίζεις να παρακολουθείς συνεχώς ώρες, δεδομένα και «κανόνες ύπνου», το άγχος σου αυξάνεται - και αντί να βοηθάς την κατάσταση, μπορεί άθελά σου να την κάνεις πιο δύσκολη για το μωρό σου.

Παιδίατρος αποκαλύπτει τι δεν πρέπει ποτέ να κάνεις αν το μωρό σου κοιμάται με το στόμα ανοιχτό

Τι είναι το Orthosomnia;

Ο όρος δεν έχει ακριβή ελληνική απόδοση αλλά αναφέρεται κυριολεκτικά στην προσπάθεια για «σωστό ύπνο», μια προσπάθεια που συχνά καθοδηγείται από δεδομένα, εφαρμογές και φορητές συσκευές παρακολούθησης. Ο όρος επινοήθηκε από Αμερικανούς ερευνητές και παρουσιάστηκε σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of Clinical Sleep Medicine. Η μελέτη έδειξε κάτι αρκετά ειρωνικό: ότι το να ασχολείσαι συνεχώς και εμμονικά με τα δεδομένα του ύπνου σου μπορεί τελικά να επιδεινώνει τον ίδιο τον ύπνο και να ενισχύει την αϋπνία, αντί να τη βελτιώνει.

Και κάπου εδώ η έννοια αυτή περνά και στην καθημερινότητα πολλών νέων γονιών.

Το Orthosomnia, όταν μεταφέρεται στον κόσμο του βρεφικού ύπνου, περιγράφει την υπερβολική ανησυχία για το αν το μωρό κοιμάται «σωστά», «αρκετά» ή «όπως πρέπει». Μπαίνεις στη διαδικασία να παρακολουθείς ώρες, αφυπνίσεις, «κανόνες ύπνου» και να αναζητάς συνεχώς την ιδανική λύση. Όμως αυτή η εμμονή δεν βοηθά. Η υπερβολική ανάλυση, η συνεχής παρακολούθηση και η ανάγκη για έλεγχο σπάνια φέρνουν το αποτέλεσμα που περιμένεις. Αντί για ηρεμία παρατηρείται περισσότερη ένταση - ακριβώς το αντίθετο από αυτό που χρειάζεσαι τόσο εσύ όσο και το μωρό σου.

Πρόσφατα, η Δρ. Natalie Barnett, ειδικός στον παιδικό ύπνο, αντιπρόεδρος Κλινικής Έρευνας στη Nanit και ιδρύτρια του Nanit Lab, ολοκλήρωσε μια μεγάλη μελέτη με πάνω από 100.000 χρήστες, αναλύοντας πόσο καλά κοιμούνταν μωρά ηλικίας 0 έως 8 μηνών στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η μελέτη βασίστηκε σε «sleep scores» δηλαδή δείκτες ποιότητας ύπνου. Σύμφωνα με την Δρ. Barnett, ήταν σημαντικό για την εταιρεία να δημιουργήσει έναν απλό, ενιαίο δείκτη ώστε οι γονείς να μπορούν εύκολα και γρήγορα να καταλαβαίνουν πώς κοιμήθηκε το μωρό τους, χωρίς να μπλέκονται σε υπερβολική ανάλυση και άγχος.

«Γνωρίζουμε ότι ο ύπνος είναι εξίσου σημαντικός για την ανάπτυξη του μωρού όσο η διατροφή και η άσκηση. Θέλουμε οι γονείς να δίνουν προτεραιότητα στον ύπνο, αλλά όχι να καταλήγουν να τον σκέφτονται εμμονικά. Το τελευταίο πράγμα που θέλουμε είναι να δημιουργούμε Orthosomnia», ανάφερε χαρακτηριστικά.

Τι συμβαίνει όταν το παιδί σου δεν κοιμάται αρκετά και ποιες είναι οι επιπτώσεις στην υγεία του

Τα ευρήματα της μελέτης

Η μελέτη της Nanit έδειξε ότι τα μωρά με τα υψηλότερα sleep scores ζουν κυρίως στις βορειοανατολικές πολιτείες των ΗΠΑ, με πέντε από τις δέκα κορυφαίες πολιτείες να βρίσκονται σε αυτή την περιοχή. Η πολιτεία Maine είχε την υψηλότερη βαθμολογία ύπνου (87), ενώ η South Dakota και η Alaska είχαν τις χαμηλότερες. Η ανάλυση περιλάμβανε διάρκεια ύπνου, σταθερότητα, αποτελεσματικότητα και το πόσες φορές οι γονείς χρειάστηκε να παρέμβουν για να ηρεμήσουν το μωρό. Ενδιαφέρον εύρημα ήταν ότι οι πιο αστικές και ημιαστικές περιοχές είχαν καλύτερα αποτελέσματα ύπνου σε σχέση με τις αγροτικές. Η Δρ.Barnett σημείωσε ότι αυτό ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρον και ανέφερε πως, ως μητέρα τριών παιδιών που μεγάλωσαν στη Νέα Υόρκη, ένιωσε ότι τα ευρήματα επιβεβαιώνουν κάποιες προσωπικές της εμπειρίες. «Ήταν κάπως ενθαρρυντικό να βλέπουμε ότι ακόμη και σε μια πόλη όπως η Νέα Υόρκη, τα μωρά μπορούν να κοιμούνται πολύ καλά», ανέφερε χαρακτηριστικά.

01

02

Πότε κοιμούνται τα μωρά όλη τη νύχτα;

Μία από τις πιο συχνές ερωτήσεις των γονιών είναι το πότε ένα μωρό θ' αρχίσει να κοιμάται συνεχόμενα τη νύχτα. Η απάντηση, όμως, δεν είναι απόλυτη. Γενικά, τα περισσότερα μωρά αρχίζουν να κοιμούνται για μεγαλύτερα διαστήματα μεταξύ 3 και 6 μηνών. Ωστόσο, αυτό διαφέρει από παιδί σε παιδί. Παράγοντες όπως το πόσο τρώνε μέσα στη μέρα μπορούν να επηρεάσουν τον ύπνο τους, αφού τα μωρά που τρέφονται καλύτερα κατά τη διάρκεια της ημέρας μπορούν να κοιμηθούν περισσότερες ώρες τη νύχτα. Επίσης, μέχρι τους 8 μήνες, τα περισσότερα μωρά είναι ικανά να περνούν μεγαλύτερα διαστήματα τη νύχτα χωρίς τάισμα.

Πέντε μύθοι για τον ύπνο του μωρού που σου προκαλούν περιττό άγχος

Τι είναι η «παλινδρόμηση ύπνου» (sleep regression);

Ακόμα και όταν ένα μωρό κοιμάται καλά, μπορεί ξαφνικά ν' αρχίσει να ξυπνάει συχνά μέσα στη νύχτα. Αυτό ονομάζεται sleep regression («παλινδρόμηση ύπνου»). Η Δρ.Barnett εξήγησε ότι αυτές οι περίοδοι συνήθως σχετίζονται με αναπτυξιακά άλματα και διαρκούν λίγες μόνο ημέρες. Το σημαντικό, σύμφωνα με την ίδια, είναι οι γονείς να μην εγκαταλείπουν τη ρουτίνα τους. «Θα ήθελα οι γονείς να καταλάβουν ότι όσο πιο σταθεροί είναι στο ημερήσιο πρόγραμμα, στη ρουτίνα ύπνου και στον τρόπο που ανταποκρίνονται στο μωρό τη νύχτα, τόσο πιο γρήγορα θα επανέλθει ο ύπνος του», ανέφερε.

Η συνέπεια βοηθά το μωρό να ξαναβρεί τον ρυθμό του πιο εύκολα και να επιστρέψει σε πιο σταθερό ύπνο μετά από λίγες μέρες.

Θα έδινες βούτυρο στο μωρό σου για να κοιμηθεί; Τι λένε οι ειδικοί για το viral TikTok trend

Η Δρ. Barnett παρομοίασε τη σωστή ενασχόληση με τον ύπνο με τη φροντίδα των δοντιών, εξηγώντας ότι πρόκειται για κάτι σημαντικό που κάνεις καθημερινά - φροντίζεις να έχεις τη σωστή οδοντόβουρτσα, να βουρτσίζεις τα δόντια σου και να επισκέπτεσαι τον οδοντίατρο - αλλά δεν το σκέφτεσαι όλη μέρα ούτε αγχώνεσαι συνεχώς γι’ αυτό.

Με τον ίδιο τρόπο, όπως ανέφερε, οι γονείς μπορούν απλώς να ρίχνουν μια ματιά σε έναν δείκτη ύπνου, να βλέπουν αν η νύχτα ήταν καλή ή όχι και στη συνέχεια να συνεχίζουν τη μέρα τους χωρίς υπερβολική ανάλυση ή προσκόλληση στα δεδομένα.