Μαρία Πάτση: «Η καινοτομία στην τεχνολογία είναι ακόμα άνιση. Γι' αυτό στηρίζω ενεργά τις γυναίκες»

Η Warply δεν είναι απλώς μια εταιρεία τεχνολογίας, είναι μια ηγέτιδα δύναμη στο mobile οικοσύστημα και τα προγράμματα επιβράβευσης, που μετατρέπει τα δεδομένα σε στρατηγική επικοινωνία και την καινοτομία σε εργαλείο επιβίωσης και ανάπτυξης για κορυφαία brands παγκοσμίως.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Δημιουργικότητας και Καινοτομίας που κάθε χρόνο γιορτάζεται στις 21 Απριλίου, η Μαρία Πάτση, COO της Warply, μιλά στο Queen.gr για τη διαδρομή της ελληνικής scale-up που ξεκίνησε μέσα στην κρίση για να κατακτήσει αγορές από την Αθήνα μέχρι το Dubai, αλλά και για το πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη επαναπροσδιορίζει τη δημιουργικότητα. Παράλληλα, μοιράζεται την εμπειρία της από τον «ανδροκρατούμενο» χώρο της τεχνολογίας, εξηγώντας γιατί η γυναικεία ηγεσία σε θέσεις ευθύνης δεν είναι ζήτημα εντυπώσεων, αλλά αναγκαία συνθήκη για ένα δίκαιο και λειτουργικό μέλλον.

Η Δάφνη Τσεβρένη λέει πως η καινοτομία δεν έρχεται από την τελειότητα, αλλά από τη δράση και τα λάθη

Το να είσαι πρωτοπόρος έχει κόστος - οικονομικό αλλά και ψυχολογικό.

Η Warply εδώ και αρκετά χρόνια είναι leader στα προγράμματα επιβράβευσης και στο mobile οικοσύστημα. Πώς χωράει η «δημιουργικότητα» σε μια δουλειά που φαίνεται να αφορά κυρίως αριθμούς και δεδομένα;

Εργάζομαι στον χώρο της επικοινωνίας από το 2004, έχοντας διαγράψει μια πορεία μέσα από καίριες θέσεις σε δημόσιες σχέσεις, marketing και digital marketing. Αυτή η διαδρομή είναι που διαμόρφωσε τον τρόπο που βλέπω σήμερα τη σχέση ανάμεσα σε data και δημιουργικότητα.

Αυτό που παρατηρώ πλέον, είναι μια ξεκάθαρη έλλειψη δημιουργικότητας - και δεν έχει καμία σχέση με την τεχνολογία. Παλαιότερα υπήρχαν πραγματικοί περιορισμοί: budget, εργαλεία, πρόσβαση σε ταλέντο. Σήμερα, παρότι αυτά ως επί το πλείστον έχουν αλλάξει, μεγάλο μέρος της επικοινωνίας παραμένει - κατά τη γνώμη μου - άτολμο.

Και εδώ είναι το παράδοξο. Η τεχνολογία και ειδικά το AI, μας έχει ανοίξει ένα τεράστιο πεδίο δημιουργίας, με πολύ χαμηλότερο κόστος και πολύ μεγαλύτερη ταχύτητα. Αντί να αντικαθιστά, διευρύνει τη δημιουργικότητα, αφού λειτουργεί σαν συνεργάτης που δίνει περισσότερες ιδέες για να εξελίξεις.

Η Warply μεγάλωσε μέσα σε μια πολύ δύσκολη δεκαετία για την οικονομία στην Ελλάδα. Οι δυσκολίες αυτές σας ανάγκασαν να γίνετε πιο εφευρετικοί και ποιο είναι το «μυστικό» για να παραμένει μια εταιρεία καινοτόμα όταν όλα γύρω της πιέζονται;

Η Warply, εδώ και περίπου μία δεκαετία, αποτελεί ηγέτιδα εταιρεία στον χώρο των loyalty προγραμμάτων και του mobile οικοσυστήματος - από payments και apps, μέχρι marketing τεχνολογίες. Σήμερα έχουμε εξελιχθεί και σε πάροχο υπηρεσιών AI, αναπτύσσοντας agents για τους πελάτες μας, ενώ διαθέτουμε και δικά μας προϊόντα.

Αυτό που μας διαφοροποιεί είναι ότι δεν παρέχουμε μόνο τεχνολογία. Σχεδιάζουμε, υλοποιούμε και υποστηρίζουμε ολοκληρωμένα προγράμματα, συνδυάζοντας το tech κομμάτι με marketing στρατηγική και operational execution. Σήμερα έχουμε την τιμή να συνεργαζόμαστε με οργανισμούς και brands όπως η COSMOTE, η ΔΕΗ, η INTERAMERICAN, η EUROBANK, η Εθνική Τράπεζα, τα καταστήματα ΓΕΡΜΑΝΟΣ και πολλούς ακόμη μεγάλους παίκτες της αγοράς.

Και αυτό είναι κάτι που κουβαλάμε μέχρι σήμερα: η καινοτομία για εμάς δεν είναι buzzword. Είναι τρόπος επιβίωσης σε δύσκολες συνθήκες. Γιατί η αλήθεια είναι ότι η καινοτομία δεν είναι ποτέ εύκολη. Απαιτεί να εκπαιδεύσεις ταυτόχρονα τον πελάτη αλλά και τον τελικό χρήστη, ενώ χρειάζεται συνεχή εξήγηση για κάτι που δεν είναι ακόμη αυτονόητο στην αγορά. Το να είσαι πρωτοπόρος έχει κόστος - οικονομικό αλλά και ψυχολογικό.

Στηρίζω ενεργά τις γυναίκες στον χώρο της τεχνολογίας.

Ως COO μιας εταιρείας με διεθνή παρουσία, καταρρίπτετε το στερεότυπο ότι οι γυναίκες δεν επιλέγουν ρόλους που απαιτούν σκληρή επιχειρησιακή διαχείριση και scale-up στρατηγική. Πώς βιώνετε εσείς αυτή την πρόκληση;

Πιστεύω ότι η θέση της γυναίκας στην αγορά εργασίας παραμένει συνολικά άνιση και στην τεχνολογία αυτό είναι ακόμη πιο έντονο, αφού στην πράξη, οι γυναίκες CTO / COO (σ.σ Τεχνικός Διευθυντής/ Γενικός Διευθυντής Επιχειρήσεων) παραμένουν εξαιρετικά λίγες - στην Ελλάδα σχεδόν ανύπαρκτες.

Και βέβαια, υπάρχουν οι προκαταλήψεις.

Προσωπικά, έχω επιλέξει να στηρίζω ενεργά τις γυναίκες στον χώρο της τεχνολογίας μέσα από τον ρόλο μου ως επενδύτρια. Έχω την τύχη να συνεργάζομαι με εξαιρετικά ταλαντούχες γυναίκες, ενώ είμαι πραγματικά ευγνώμων για τις leaders που συνάντησα στη διαδρομή μου, οι οποίες με στήριξαν, με καθοδήγησαν και με ώθησαν να εξελιχθώ.

Αν θέλουμε ωστόσο, να μιλήσουμε σοβαρά για αλλαγή, αυτή δεν μπορεί να μείνει μόνο στο επίπεδο της ατομικής προσπάθειας ή της αγοράς. Πρέπει να ξεκινήσει και από το ίδιο το κράτος και τον τρόπο που διαμορφώνει τις προτεραιότητές του. Θα ήθελα να δω περισσότερες γυναίκες σε θέσεις ευθύνης και ειδικά στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Δεν είναι απλώς θέμα εκπροσώπησης. Ο τρόπος που σχεδιάζονται οι πολιτικές για την τεχνολογία, την εκπαίδευση και την καινοτομία καθορίζει ποιοι έχουν πραγματικά πρόσβαση στο μέλλον - και ποιοι μένουν εκτός. Και εκεί, η παρουσία των γυναικών είναι αναγκαία συνθήκη για πιο δίκαιες, πιο σύγχρονες και πιο λειτουργικές αποφάσεις.

Μας βοήθησε πολύ το background μας ως Έλληνες.

Από την Αθήνα στο Dubai ποιες ήταν οι μεγαλύτερες προκλήσεις όταν αποφασίσατε να επεκτείνετε μια ελληνική τεχνολογική startup σε τόσο διαφορετικές αγορές; Λειτούργησε η «ελληνική δημιουργικότητα» ως πλεονέκτημα εκεί;

Η επέκταση εκτός Ελλάδας ήταν από τα πιο απαιτητικά κομμάτια της διαδρομής μας στη Warply. Κάθε χώρα έχει τους δικούς της άγραφους κώδικες: πώς χτίζεται η εμπιστοσύνη, πώς παίρνονται οι αποφάσεις, πώς λειτουργούν πραγματικά οι συνεργασίες.

Όσο για τις προκλήσεις, αρχικά η Warply, παρότι έχει μεγαλώσει σημαντικά, παραμένει ουσιαστικά μια startup. Διατηρεί τα χαρακτηριστικά της - γρήγορους ρυθμούς, συνεχή καινοτομία, ανάπτυξη νέων προϊόντων, ρίσκο και απόλυτη σύνδεση με τις ανάγκες της αγοράς. Και επειδή είναι αυτοχρηματοδοτούμενη, το ρίσκο κάθε απόφασης διατηρεί την ομάδα απόλυτα συνειδητή και ευέλικτη.

Επίσης, τα τελευταία χρόνια - κυρίως επειδή έγινα μαμά - περιόρισα αρκετά τα ταξίδια στο εξωτερικό. Αλλά αυτό κατέστη δυνατό, γιατί είχε προηγηθεί η βασική δουλειά: να ανοίξουμε αγορές και να χτίσουμε παρουσία που δεν εξαρτάται από τη φυσική μας παρουσία.

Σήμερα, μετά και τις διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις, βρισκόμαστε σε ένα πιο «safe mode» στο Dubai, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει γενικότερη επιβράδυνση. Το αντίθετο. Συνεχίζουμε να αναπτύσσουμε νέα προϊόντα και να χτίζουμε παράλληλα νέες εταιρείες και initiatives γύρω από την τεχνολογία και το AI. Προσωπικά, φέτος έχω μπει σαν βασικός επενδυτής ήδη σε 3 εταιρείες και ψάχνω ήδη την επόμενη.

Αν έπρεπε να κατονομάσετε τρία δομικά εμπόδια που δυσκολεύουν ακόμα μια γυναίκα startupper στην Ελλάδα, ποια θα ήταν αυτά;

Ο χώρος της τεχνολογίας, όπως ανέφερα και πριν, είναι δύσκολος για τις γυναίκες και γίνεται ακόμα πιο απαιτητικός όταν μιλάμε για startups στην Ελλάδα. Αρκεί να κοιτάξει κανείς σε πόσα panels, συνέδρια ή pitching events συχνά δεν υπάρχει καμία γυναίκα. Αυτό από μόνο του λέει πολλά.

Τα τρία βασικά εμπόδια, ωστόσο, όπως τα έχω δει στην πράξη, είναι πρώτον, η περιορισμένη πρόσβαση σε funding και επιχειρηματικά δίκτυα. Δεν ξεκινάνε όλοι από την ίδια αφετηρία όσον αφορά τις γνωριμίες, την πληροφόρηση και τις ευκαιρίες. Δεύτερον, η έλλειψη ορατών role models στον χώρο της τεχνολογίας. Όταν δεν βλέπεις αρκετές γυναίκες να έχουν ήδη διανύσει τη διαδρομή, είναι πιο δύσκολο να φανταστείς τον εαυτό σου εκεί. Και τρίτον, ένα περιβάλλον που ακόμα και σήμερα, δεν ενθαρρύνει με τον ίδιο τρόπο τις γυναίκες να πάρουν ρίσκο και να μπουν ενεργά στο επιχειρείν. Γι' αυτό και στηρίζω ενεργά τη γυναικεία επιχειρηματικότητα - γιατί αν δεν αλλάξει η πρόσβαση, δεν θα αλλάξει ποτέ και η εικόνα.

Τίποτα δεν χαρίζεται.

Κοιτάζοντας τη νέα γενιά, ποιες δεξιότητες ή εμπειρίες θα θέλατε να βλέπετε περισσότερο μέσα στα ελληνικά πανεπιστήμια, ώστε να δοθεί το έναυσμα σε περισσότερες γυναίκες να ονειρευτούν τη δική τους τεχνολογική startup;

Ως απόφοιτη του ΕΚΠΑ, μπορώ να πω με βεβαιότητα ότι τα ελληνικά πανεπιστήμια είναι πολύ καλά, ειδικά αν λάβει κανείς υπόψη τους περιορισμούς και το χαμηλό επίπεδο χρηματοδότησης. Αλλά, το μεγαλύτερο ζήτημα μετά την ελλιπή χρηματοδότηση είναι η έλλειψη στρατηγικού σχεδιασμού. Δεν υπάρχει επαρκής ευελιξία και ταχύτητα προσαρμογής, ούτε μια ξεκάθαρη σύνδεση των σπουδών με το πώς εξελίσσεται πραγματικά η τεχνολογία και η γνώση.

Θα ήθελα λοιπόν να δω πρώτα απ’ όλα, μια πιο αυστηρή και ουσιαστική αξιολόγηση των φοιτητών. Όχι ένα σύστημα που καταλήγει σχεδόν αυτόματα σε πτυχίο, αλλά μια διαδικασία που πραγματικά ξεχωρίζει την προσπάθεια, τη συνέπεια και την αξία. Δεύτερον, μια πολύ πιο γρήγορη προσαρμογή των προγραμμάτων σπουδών στην πραγματική αγορά και στην τεχνολογία. Σήμερα η τεχνολογία αλλάζει σε μέρες - τα πανεπιστήμια συχνά σε χρόνια. Και τρίτον, περισσότερη ενθάρρυνση προς τις γυναίκες να μπουν σε αυτούς τους χώρους, χωρίς να χρειάζεται να αποδείξουν ότι «ανήκουν» εκεί. Γιατί ακόμα και τώρα, αυτό δεν είναι δεδομένο.

Το πανεπιστήμιο, για μένα, δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως γραμμική διαδρομή προς ένα επάγγελμα. Πρέπει να δίνει εργαλεία σκέψης, όχι έτοιμους ρόλους. Ταυτόχρονα, η εκπαίδευση είναι - και πρέπει να παραμείνει - δικαίωμα για όλους.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Δημιουργικότητας και Καινοτομίας, ποιο μήνυμα θα στέλνατε στις γυναίκες που σήμερα δημιουργούν το αύριο;

Το μήνυμα που θα ήθελα να δώσω είναι απλό, αλλά όχι εύκολο: τίποτα δεν χαρίζεται. Χρειάζεται περισσότερη δουλειά, περισσότερη διεκδίκηση και μεγαλύτερη αντοχή στην αμφισβήτηση και την κριτική. Όχι γιατί δεν είμαστε ικανές - αλλά γιατί το πλαίσιο ακόμα δεν είναι ισότιμο.

Και κάπου εκεί υπάρχουν δύο δρόμοι: είτε προσαρμόζεσαι για να χωρέσεις, είτε σταματάς να ζητάς άδεια για να υπάρξεις. Η δεύτερη επιλογή είναι πιο δύσκολη. Αλλά πιστεύω ότι είναι και η μόνη που πραγματικά αλλάζει κάτι.

Χρειάζεται γερό στομάχι. Η τεχνολογία - και συνολικά ο χώρος της καινοτομίας και του επιχειρείν - δεν είναι φιλικός από τη φύση του. Σε δοκιμάζει συνεχώς, ειδικά αν δεν ανήκεις στην «πλειοψηφία» του. Αλλά είναι και ένας από τους λίγους χώρους που αλλάζει τόσο γρήγορα.

Κάτι που πιστεύω βαθιά είναι πως οι γυναίκες έχουν πολύ ισχυρό ρόλο στην καινοτομία και την επιχειρηματικότητα. Γιατί αντιλαμβάνονται άμεσα τις ανάγκες των ανθρώπων - άρα και της αγοράς - και έχουν μια φυσική ικανότητα να μετατρέπουν αυτή την κατανόηση σε λύσεις. Δεν μένουν στο πρόβλημα, κινούνται προς τη λύση. Ταυτόχρονα, η ενσυναίσθηση που φέρνουν στις ομάδες δεν είναι «soft skill» - είναι πραγματικός πολλαπλασιαστής απόδοσης. Βελτιώνει τη συνεργασία, ενισχύει τη συνοχή και οδηγεί σε καλύτερα αποτελέσματα. Για μένα αυτό έχει γίνει και προσωπική στάση: να επενδύω σε αυτό το μέλλον - σε τεχνολογία, σε ιδέες, αλλά κυρίως σε ανθρώπους.