Είναι τελικά η Carnivore Diet η λύση στο πρόβλημα; Τι απαντάει ο (πρώην) υποστηρικτής;
Η συγκεκριμένη διατροφή βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά στην κατανάλωση ζωικών προϊόντων, αποκλείοντας πλήρως φυτικές τροφές.
Στο προσκήνιο της σύγχρονης διατροφικής σκηνής, οι ακραίες τάσεις συχνά αποκτούν τεράστια δυναμική μέσω των κοινωνικών δικτύων, επηρεάζοντας εκατομμύρια ανθρώπους. Μία από τις πιο πολυσυζητημένες περιπτώσεις είναι αυτή του Paul Saladino, γιατρού στις ΗΠΑ και συγγραφέα του best seller The Carnivore Code. Το βιβλίο του γνώρισε μεγάλη εμπορική επιτυχία, σημειώνοντας υψηλές πωλήσεις και κατακτώντας θέσεις στις λίστες ευπώλητων, συμβάλλοντας καθοριστικά στη διάδοση της Carnivore Diet παγκοσμίως.
Η συγκεκριμένη διατροφή βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά στην κατανάλωση ζωικών προϊόντων, αποκλείοντας πλήρως φυτικές τροφές. Ωστόσο, πρόσφατα, ο Saladino προχώρησε σε δημόσια αναθεώρηση των απόψεών του, παραδεχόμενος ότι η μακροχρόνια παραμονή σε κατάσταση κέτωσης του προκάλεσε σημαντικά προβλήματα υγείας.
Η απόφασή του να επανεντάξει στη διατροφή του φρούτα, μέλι, γαλακτοκομικά και λαχανικά, φτάνοντας τα 250–300g υδατανθράκων ημερησίως, βασίστηκε σε κλινικά και βιοχημικά ευρήματα, τα οποία αναλύονται επιστημονικά από τον ειδικό Νίκο Καφετζόπουλο στους παρακάτω τέσσερις άξονες:
1. Ορμονική απορρύθμιση και πτώση της ελεύθερης τεστοστερόνης
Κατά τη διάρκεια της αυστηρής κρεατοφαγίας, παρατηρήθηκε σημαντική μείωση της βιοδιαθέσιμης τεστοστερόνης. Παρόλο που η συνολική τεστοστερόνη μπορεί αρχικά να εμφανίζεται σταθερή ή αυξημένη σε κετογονικές δίαιτες, η παρατεταμένη απουσία υδατανθράκων οδηγεί συχνά σε αύξηση της SHBG (Sex Hormone Binding Globulin).
Φυσιολογική εξήγηση:
Η SHBG δεσμεύει την τεστοστερόνη στο αίμα, μειώνοντας το κλάσμα της ελεύθερης (βιολογικά ενεργής) τεστοστερόνης. Παράλληλα, η ινσουλίνη παίζει σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση της SHBG και στη μετατροπή των θυρεοειδικών ορμονών (Τ4 σε Τ3). Η χρόνια καταστολή της ινσουλίνης μπορεί να οδηγήσει σε υποκλινικές διαταραχές του άξονα υποθαλάμου–υπόφυσης–θυρεοειδούς.
2. Ηλεκτρολυτικές διαταραχές και καρδιακές αρρυθμίες
Ο Saladino ανέφερε επεισόδια ταχυπαλμιών, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της νύχτας και μετά από φυσική δραστηριότητα.
Φυσιολογική εξήγηση:
Η ινσουλίνη συμβάλλει στην επαναρρόφηση νατρίου και ηλεκτρολυτών από τους νεφρούς. Όταν τα επίπεδά της παραμένουν χαμηλά για μεγάλο χρονικό διάστημα, αυξάνεται η αποβολή νατρίου, καλίου και μαγνησίου. Αυτή η διαταραχή της ηλεκτρολυτικής ισορροπίας επηρεάζει το δυναμικό ηρεμίας των καρδιακών κυττάρων, οδηγώντας σε αρρυθμίες.
3. Διαταραχές ύπνου και αυξημένη κορτιζόλη
Μετρήσεις μέσω ηλεκτροεγκεφαλογραφήματος έδειξαν πολλαπλές μικρο-αφυπνίσεις κατά τη διάρκεια της νύχτας, επηρεάζοντας την ποιότητα του ύπνου.
Φυσιολογική εξήγηση:
Η πλήρης απουσία γλυκόζης από τη διατροφή αναγκάζει τον οργανισμό να την παράγει μέσω γλυκονεογένεσης. Η διαδικασία αυτή διεγείρεται από ορμόνες του στρες, όπως η κορτιζόλη και η γλυκαγόνη. Τα αυξημένα επίπεδα κορτιζόλης, ιδιαίτερα τις βραδινές ώρες, διαταράσσουν τον κιρκάδιο ρυθμό και την αρχιτεκτονική του ύπνου.
4. Επίμονες μυϊκές κράμπες
Παρά τη συμπληρωματική λήψη νατρίου και μαγνησίου, οι μυϊκές κράμπες παρέμεναν.
Φυσιολογική εξήγηση:
Η χαμηλή ινσουλίνη δυσκολεύει τη διατήρηση της ενδοκυττάριας ισορροπίας ηλεκτρολυτών. Έτσι, ακόμα και με εξωγενή πρόσληψη μέσω συμπληρωμάτων, οι ηλεκτρολύτες αποβάλλονται ταχύτερα, καθιστώντας δύσκολη την αποκατάσταση των επιπέδων τους.
«Η κέτωση αποτελεί έναν σημαντικό εξελικτικό μηχανισμό επιβίωσης και μπορεί να λειτουργήσει ως θεραπευτικό εργαλείο σε συγκεκριμένες κλινικές περιπτώσεις, όπως η ανθεκτική επιληψία. Ωστόσο, η μακροχρόνια εφαρμογή της σε υγιή άτομα ενδέχεται να οδηγήσει σε μεταβολικές και ορμονικές διαταραχές», τονίζει ο Νίκος Καφετζόπουλος και εξηγεί:
«Η περίπτωση του Saladino αναδεικνύει την ανάγκη για εξατομίκευση και ισορροπία στη διατροφή. Παράλληλα, εγείρει σοβαρά ζητήματα ηθικής στον χώρο της υγείας, ιδιαίτερα στην εποχή των social media, όπου ακραίες διατροφικές προσεγγίσεις προβάλλονται συχνά με υπερβολική βεβαιότητα.
Αφού οικοδόμησε ισχυρή επιρροή και απέκτησε σημαντικά οικονομικά οφέλη προωθώντας την Carnivore Diet, η μεταγενέστερη αναθεώρησή του, αν και επιστημονικά τεκμηριωμένη, αφήνει έκθετους πολλούς ανθρώπους που τον εμπιστεύτηκαν».
Η επιστήμη της διατροφής δεν αποτελεί πεδίο πειραματισμού για εμπορικούς σκοπούς, αλλά έναν κλάδο που απαιτεί υπευθυνότητα, τεκμηρίωση και σεβασμό προς τον άνθρωπο.
Ευχαριστούμε τον Νίκο Καφετζόπουλο, Κλινικό Διαιτολόγο - Διατροφολόγο

