Το «κόλπο» των 5 δευτερολέπτων που μπορεί να σου αλλάξει τη ζωή

Μπορούν πέντε δευτερόλεπτα να αλλάξουν τη ζωή σου; Μόνα τους όχι. Μπορούν όμως να γίνουν η αρχή για να αλλάξει ο τρόπος που αντιδράς -και αυτό αλλάζει τα πάντα.

Την επόμενη φορά που κάποιος σε εκνευρίσει, σε πληγώσει ή σε φέρει στα όριά σου, μην πεις και μην κάνεις το πρώτο πράγμα που σου έρχεται στο μυαλό. Δώσε στον εαυτό σου πέντε ή δέκα δευτερόλεπτα πριν απαντήσεις. Αυτή η μικρή καθυστέρηση είναι μια βασική μορφή συναισθηματικής αυτορρύθμισης.

Τι λένε τα γένια για τους άνδρες (και γιατί εμάς τις γυναίκες μάς αφορά)

Η ψυχολογία λέει ότι οι άνθρωποι που τραβούν το καρότσι στην άκρη του διαδρόμου έχουν 7 στοιχεία

Η ιδέα δεν είναι καινούρια. Ο ψυχολόγος Βίκτορ Φρανκλ έγραφε:

«Μεταξύ ερεθίσματος και αντίδρασης υπάρχει ένας χώρος. Σε αυτόν τον χώρο βρίσκεται η δύναμή μας να επιλέξουμε την αντίδρασή μας. Και σε αυτή την επιλογή βρίσκεται η ανάπτυξη και η ελευθερία μας».

Ακόμα πιο απλά το έθεσε ο Τόμας Τζέφερσον:

«Όταν είσαι θυμωμένος, μέτρα μέχρι το 10 πριν μιλήσεις. Αν είσαι πολύ θυμωμένος, μέτρα μέχρι το 100».

Αυτή η παύση μάς δίνει χρόνο να σκεφτούμε, να οργανώσουμε μια πιο ώριμη απάντηση και να πάρουμε τον έλεγχο από την παρορμητική μας πλευρά.

Η παύση που αλλάζει την αντίδραση

Σκέψου πόσες φορές:

• Είπες κάτι πάνω στα νεύρα σου και το μετάνιωσες.
• Αντέδρασες υπερβολικά και μετά κατάλαβες ότι τα πράγματα δεν ήταν τόσο σοβαρά.
• Πήδηξες σε συμπεράσματα που τελικά αποδείχθηκαν λάθος.
• Εμπιστεύτηκες το «ένστικτο της στιγμής» και παρερμήνευσες την κατάσταση.

Τα πέντε δευτερόλεπτα δίνουν χώρο στον «σκεπτόμενο εγκέφαλο» να μπει στο παιχνίδι. Να μην απαντήσεις μόνο με το στομάχι και τα νεύρα, αλλά με σκέψη.

Παραδείγματα που όλοι αναγνωρίζουμε:

• Κάποιος λέει κάτι που σε εκνευρίζει και νιώθεις τον θυμό να ανεβαίνει κατευθείαν στο στήθος σου.
• Παίρνεις μια αρνητική κριτική και ξυπνούν μέσα σου αισθήματα ανεπάρκειας.
• Ο σύντροφός σου σε διακόπτει ενώ δουλεύεις και πας να ξεσπάσεις: «Δεν βλέπεις ότι δουλεύω;».
• Το αφεντικό σου φορτώνει δουλειά τελευταία στιγμή και σκέφτεσαι: «Δεν θα τα καταφέρω ποτέ».

Σε όλες αυτές τις στιγμές, η αντίδραση έρχεται μέσα σε δευτερόλεπτα. Όμως δεν είναι το ίδιο το γεγονός που καθορίζει πώς θα νιώσεις. Είναι οι σκέψεις που περνούν αστραπιαία από το μυαλό σου ανάμεσα στο γεγονός και το συναίσθημα.

Γρήγορη σκέψη και αργή σκέψη

Ο νομπελίστας ψυχολόγος Ντάνιελ Κάνεμαν περιέγραψε δύο τρόπους σκέψης:

Η γρήγορη σκέψη είναι αυτόματη, παρορμητική, βασισμένη στο συναίσθημα και στις πρώτες εντυπώσεις. Είναι χρήσιμη όταν χρειάζεται άμεση αντίδραση, αλλά σε συγκρούσεις συχνά μας οδηγεί σε υπερβολές.

Η αργή σκέψη είναι πιο λογική, πιο προσεκτική και βασίζεται στην αξιολόγηση των δεδομένων. Χρειάζεται λίγο χρόνο για να ενεργοποιηθεί.

Η παύση των πέντε δευτερολέπτων είναι ακριβώς αυτό: δίνεις χρόνο στην αργή σκέψη να πάρει τον έλεγχο.

Παράδειγμα:

Κατάσταση: Ο σύντροφός σου λέει «Δεν με ακούς».

Αυτόματη απάντηση: «Σε άκουσα, τι πρόβλημα έχεις;»

Με μια μικρή παύση: «Περίμενε, πες μου ξανά για να δω αν το κατάλαβα σωστά.»

Η διαφορά είναι τεράστια – και αλλάζει την πορεία της συζήτησης.

Η πρώτη σου αντίδραση δεν είναι πάντα η καλύτερη

Οι πρώτες αντιδράσεις συχνά βγαίνουν από φόβο, θυμό ή πληγωμένο εγωισμό. Με μια μικρή παύση μπορείς να απαντήσεις χωρίς να ακυρώνεις τον άλλον και χωρίς να προδίδεις τις δικές σου ανάγκες.

Αντί για ένα απότομο βλέμμα ή μια κοφτή απάντηση, μπορείς να πεις:

«Ξέρω ότι είναι σημαντικό αυτό που λες, αλλά μπορώ να τελειώσω πρώτα κάτι επείγον και να το συζητήσουμε μετά;»

Η ίδια κατάσταση, άλλη προσέγγιση, τελείως διαφορετικό αποτέλεσμα.

Συμπερασματικά

Την επόμενη φορά που κάτι σε ενοχλήσει, μην αφήσεις την πρώτη σου αντίδραση να μιλήσει για εσένα. Πάρε πέντε δευτερόλεπτα. Μέτρα μέσα σου. Πάρε μια ανάσα.

Και μετά ρώτησε τον εαυτό σου:

«Ποια είναι η πιο σωστή απάντηση εδώ;»

Αυτά τα πέντε δευτερόλεπτα είναι ο χώρος ανάμεσα στο ερέθισμα και στην επιλογή σου. Και εκεί μέσα χτίζεται η ψυχραιμία, η ωριμότητα και -τελικά- η ποιότητα των σχέσεών σου.