Πώς να απαντήσεις στο «τι κάνεις;», όταν δεν είσαι όντως καλά

Ας κάνουμε μια υπενθύμιση: είσαι άνθρωπος κι έτσι, όταν βιώνεις πένθος μετά την απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου, ένα καλοπροαίρετο «Τι κάνεις;» μπορεί να σου φανεί η πιο άστοχη ή έστω η πιο αμήχανη ερώτηση στον κόσμο. Η ειλικρινής απάντηση θα μπορούσε να είναι χίλια διαφορετικά πράγματα, αλλά και μόνο η προσπάθεια να τη διατυπώσεις μπορεί να ξεσηκώσει ένα χάος συναισθημάτων. Το μυαλό σου θολώνει, τρέχει, μπλοκάρει και πιάνεις τον εαυτό σου να σκέφτεται:

• Πώς γίνεται να με ρωτάς κάτι τέτοιο;
• Θες πραγματικά να μάθεις;
• Αν σου πω την αλήθεια, θα μπορέσεις να τη διαχειριστείς; Κι αν τη διαχειριστείς, θα μου αρέσει ο τρόπος σου; Θα νιώσω χειρότερα; Θα νιώσεις εσύ χειρότερα;
  
  

Και μετά, μέσα σε δύο– τρία βασανιστικά δευτερόλεπτα, χωρίς να ξέρεις τι πραγματικά θες να πεις και χωρίς καμία διάθεση να εκφράσεις όσα κουβαλάς, απαντάς αυθόρμητα:

«Καλά είμαι».

Στην περίπτωση που πενθείς, αυτή η ερώτηση μπορεί να μοιάζει αναίσθητη και αποθαρρυντική σαν να λέει:

«Αν αυτό είναι το καλύτερο που μπορείς να ρωτήσεις, τότε είτε δεν νιώθεις, είτε δεν σε νοιάζει αρκετά για να αντέξεις τα συναισθήματά μου».

Όπως κι αν το ερμηνεύσεις, η αίσθηση ακύρωσης είναι έντονη και συχνά σε σπρώχνει να προστατευτείς απομακρυνόμενη από τους άλλους: καλύτερα μόνη, παρά να παίζεις το παιχνίδι των ευγενικών τυπικοτήτων χωρίς καμία ουσιαστική σύνδεση.

Κατανόησε την Ερώτηση

Το κλειδί για να διαχειριστείς το «Τι κάνεις;» γενικά, είναι να καταλάβεις πως οι περισσότεροι το ρωτούν επειδή απλώς δεν έχουν την παραμικρή ιδέα τι άλλο να πουν. Κάτι πρέπει να ειπωθεί, κι αυτό είναι το πιο ασφαλές. Είναι επίσης καθολικό, γι’ αυτό και θα το ακούσεις από όλους: από συναδέλφους που βλέπεις μία φορά την εβδομάδα μέχρι φίλους που γνωρίζεις χρόνια.

Απαντήσεις που μπορεί να λειτουργήσουν για σένα

Πριν απαντήσεις, χρειάζεται να θυμάσαι κάτι βασικό: δεν είναι εγωιστικό να προστατεύεις τον εαυτό σου και δεν χρωστάς σε κανέναν μια «σωστή» απάντηση. Αν ο στόχος σου είναι να βγεις γρήγορα από την κατάσταση, απλές φράσεις όπως «Καλά είμαι» ή «Ήταν δύσκολα» μπορεί να είναι απολύτως αρκετές.

Αν προσθέσεις κι ένα «ευχαριστώ που ρώτησες», κλείνεις φυσικά τη συζήτηση χωρίς να αφήνεις περιθώριο για περισσότερες ερωτήσεις και σου δίνεται εκείνη η μικρή παύση που χρειάζεσαι για να απομακρυνθείς.

Αν αυτό σου φαίνεται υπερβολικά κενό, μπορείς να προσθέσεις μια δόση αλήθειας:
«Έχω υπάρξει και καλύτερα».
«Δυσκολεύομαι πολύ».

Αν η ερώτηση έρχεται από κάποιον που αγαπάς και του οποίου τη στήριξη θα δεχόσουν, προσπάθησε να του δείξεις λίγη κατανόηση.

Όσο παράξενο κι αν ακούγεται, το «Τι κάνεις;» συχνά σημαίνει:

«Νιώθω άβολα / φοβάμαι / δεν ξέρω πώς να μιλήσω.

Ο φόβος κάνει τους ανθρώπους να αποφεύγουν την επαφή, να αντικαθιστούν την αγκαλιά με έναν αμήχανο χαιρετισμό και τελικά να καταφεύγουν σε εκείνες τις τρεις λέξεις. Μπορεί να το βιώνεις ως «δεν θέλω να ασχοληθώ με τον πόνο σου», αλλά εξίσου πιθανό είναι να σημαίνει «δεν ξέρω πώς να βοηθήσω» ή «φοβάμαι μήπως σε πληγώσω περισσότερο».

Γι’ αυτό και όσοι έχουν πενθήσει στο παρελθόν συχνά λένε τα πιο σωστά πράγματα γιατί έχουν βρεθεί στη θέση σου και ξέρουν πως δεν είσαι καλά,

Ετοίμασε απαντήσεις εκ των προτέρων

Μπορεί να σου φαίνεται άδικο και εξαντλητικό να «εκπαιδεύσεις» τους άλλους τη στιγμή που ήδη κουβαλάς τόσα.

Όμως το να δώσεις σε κοντινούς σου ανθρώπους έναν τρόπο να σταθούν δίπλα σου και κυρίως να τους πεις τι χρειάζεσαι, μπορεί να αποδειχθεί πολύτιμο μακροπρόθεσμα. Εκείνοι νιώθουν πιο σίγουροι, εσύ λαμβάνεις την υποστήριξη που έχεις ανάγκη, και μειώνεται ο κίνδυνος να δημιουργηθεί το χάσμα ανάμεσα στο «φοβάμαι να πω κάτι λάθος» και στο «αν νοιαζόσουν, θα ήξερες τι να πεις».

Μερικά παραδείγματα:

Αυτού του είδους η ειλικρίνεια είναι ένα δώρο. Για τους φίλους σου. Για την οικογένειά σου. Και, τελικά, για εσένα την ίδια.