Bag Lady Syndrome: Ο κρυφός οικονομικός φόβος των γυναικών

Το 63% των ερωτηθέντων σε έρευνα της Northwestern Mutual δήλωσε ότι οι οικονομικές ανησυχίες τους απασχολούν ακόμα και στον ύπνο. Φυσικά, το άγχος για τα οικονομικά - ειδικά τα τελευταία χρόνια – δεν είναι κάτι καινούργιο. Όμως για πολλές γυναίκες, αυτοί οι φόβοι έχουν εξελιχθεί σε κάτι βαθύτερο: ένα μόνιμο, υποβόσκον άγχος ότι θα καταλήξουν οικονομικά απροστάτευτες. Το φαινόμενο έχει γίνει τόσο έντονο που πλέον απέκτησε όνομα: «Σύνδρομο της Ζητιάνας» ή αλλιώς «Bag Lady Syndrome».

Για να κατανοήσουμε καλύτερα αυτή την κατάσταση, η οικονομική σύμβουλος Charlene Quaresma, αναλύει τι ακριβώς είναι αυτό το σύνδρομο, τι το προκαλεί, πώς εκδηλώνεται στην καθημερινότητα και ποια βήματα μπορεί να ακολουθήσει κανείς για να το ξεπεράσει.

Θες περισσότερα χρήματα; Το μυστικό βρίσκεται στην κουζίνα σου

Τι είναι το «Σύνδρομο της Ζητιάνας»;

Σύμφωνα με την Charlene Quaresma, σύμβουλο διαχείρισης πλούτου στη Northwestern Mutual:

«Αν και δεν πρόκειται για ιατρική ή κλινική διάγνωση, αντανακλά ένα πολύ πραγματικό άγχος των γυναικών ότι θα ξεμείνουν από οικονομίες και θα χάσουν την οικονομική τους ανεξαρτησία», εξηγεί η ίδια.

Αυτό το φαινόμενο επηρεάζει γυναίκες από όλα τα εισοδηματικά στρώματα, ακόμα και εκείνες που βρίσκονται σε εξαιρετική οικονομική κατάσταση. Ενδεικτικά, έρευνα της Allianz σε περισσότερες από 2.000 γυναίκες αποκάλυψε ότι το 49% των ερωτηθέντων φοβάται ότι θα χάσει τα χρήματά του και θα καταλήξει άστεγο – και μάλιστα, το ένα τρίτο αυτών των γυναικών είχε ετήσιο εισόδημα 200.000 δολαρίων ή περισσότερο.

Τι προκαλεί αυτόν τον φόβο;

Η Quaresma επισημαίνει ότι όλες οι γυναίκες είναι ευάλωτες σε αυτό το σύνδρομο, επειδή η ρίζα του δεν είναι καθαρά οικονομική. «Κάποια γυναίκα μπορεί να έχει σημαντικές αποταμιεύσεις και παρ' όλα αυτά να τρέμει στην ιδέα ότι θα ξεμείνει από χρήματα. Αυτό μπορεί να οφείλεται σε παρελθοντική οικονομική αστάθεια, σε βιώματα από δυσκολίες της οικογένειάς της ή στον φόβο για το άγνωστο κατά τη συνταξιοδότηση», αναφέρει.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι συναισθηματικές εμπειρίες γύρω από το χρήμα - και όχι το πραγματικό υπόλοιπο της τράπεζας - είναι αυτές που πυροδοτούν το σύνδρομο.

Ταυτόχρονα, πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι η γυναικεία οικονομική ανασφάλεια δεν γεννιέται στο κενό. Οι γυναίκες στατιστικά:

• Κερδίζουν περίπου 20% λιγότερα από τους άνδρες.

• Χάνουν κατά μέσο όρο το 14% του παραγωγικού τους χρόνου λόγω υποχρεώσεων φροντίδας (παιδιά, ηλικιωμένοι).

• Δηλώνουν ότι έχουν λιγότερες γνώσεις χρηματοοικονομικής παιδείας σε σχέση με τους άνδρες.

Αυτοί οι παράγοντες δημιουργούν πραγματικές ανισότητες, κάνοντας τους φόβους για το μέλλον να μοιάζουν απόλυτα δικαιολογημένοι. Δημιουργείται έτσι ένας φαύλος κύκλος: τα χαμηλότερα εισοδήματα δυσκολεύουν τη δημιουργία ενός «μαξιλαριού» ασφαλείας, η αποχή από την εργασία φρενάρει την επαγγελματική εξέλιξη και η έλλειψη χρηματοοικονομικών γνώσεων σαμποτάρει τη σωστή αποταμίευση ή επένδυση. Έτσι, ακόμα και γυναίκες που είναι απόλυτα υπεύθυνες οικονομικά δυσκολεύονται να αποβάλουν την αίσθηση ότι μια και μόνο αναποδιά αρκεί για να εξαφανίσει όλα τους τα χρήματα.

Γιατί ο τρόπος που σκέφτεσαι το χρήμα καθορίζει τις αποφάσεις σου πολύ περισσότερο απ’ όσο νομίζεις

Πώς εκδηλώνεται στην καθημερινότητα

Το επικίνδυνο με το «Σύνδρομο της Ζητιάνας» είναι ότι εκδηλώνεται ύπουλα, με διάφορους τρόπους και σε οποιαδήποτε φάση της ζωής:

Υπερβολική οικονομική εγκράτεια

Αυτό περιλαμβάνει τη συσσώρευση μετρητών και την αποφυγή οποιασδήποτε επένδυσης. Μπορεί όμως να οδηγήσει και σε ακραίες συμπεριφορές, όπως το να οδηγήσει κανείς στην άλλη άκρη της πόλης για να βρει βενζίνη φθηνότερη κατά 5 λεπτά το λίτρο, χωρίς να υπολογίζει τον χρόνο και τα καύσιμα που ξόδεψε για να πάει εκεί.

Συναισθηματική επιβάρυνση

Εκτός από την αϋπνία και την εμμονή με τους λογαριασμούς, το σύνδρομο πλήττει την ψυχική υγεία και την ποιότητα ζωής. Η γυναίκα ανησυχεί τόσο πολύ για το αν θα γίνει βάρος στους δικούς της ή για το πώς θα καλύψει τα έξοδα υγείας, που τελικά αδυνατεί να απολαύσει τα χρήματα που η ίδια κόπιασε να βγάλει.

Παράλυση στον προγραμματισμό του μέλλοντος

Όταν ο φόβος είναι εκκωφαντικός, η λύση που επιλέγεται είναι συχνά η αποφυγή. Πολλές γυναίκες αναβάλλουν τη συνταξιοδότησή τους παρόλο που τη δικαιούνται ή ζουν πολύ πιο κάτω από τις δυνατότητές τους επειδή τρομοκρατούνται στην ιδέα ότι οι πόροι τους θα στερέψουν.

Πώς να ξεπερνάει κανείς το «Σύνδρομο της Ζητιάνας»

Αν όλα τα παραπάνω σας θυμίζουν κάτι, αυτά είναι τα βήματα που προτείνει η Quaresma για να σπάσει ο κύκλος του φόβου:

1. Δημιουργήστε ένα λεπτομερές οικονομικό πλάνο

Το πλάνο είναι το απόλυτο αντίδοτο. «Ο φόβος τρέφεται από την αβεβαιότητα», εξηγεί η Quaresma. Χαρτογραφήστε τα τρέχοντα έξοδά σας και εκτιμήστε πώς θα αλλάξουν στο μέλλον με βάση τους στόχους σας (π.χ. αγορά σπιτιού, δημιουργία οικογένειας, ταξίδια). Αυτό θα σας δώσει μια ξεκάθαρη εικόνα για το πόσα πρέπει ρεαλιστικά να αποταμιεύετε για τις ανάγκες σας και για ένα ταμείο έκτακτης ανάγκης. Αν όλο αυτό σας φαίνεται βουνό, η συμβολή ενός επαγγελματία οικονομικού συμβούλου μπορεί να σας βγάλει από το αδιέξοδο.

2. Αυτοματοποιήστε την αποταμίευσή σας

Η δημιουργία ενός διχτυού ασφαλείας ηρεμεί το νευρικό σύστημα. Ο πιο απλός τρόπος για να το πετύχετε είναι να ρυθμίσετε αυτόματες μεταφορές χρημάτων (πάγιες εντολές) προς τους αποταμιευτικούς ή επενδυτικούς σας λογαριασμούς την ημέρα της πληρωμής σας. Με αυτόν τον τρόπο, η αποταμίευση μετατρέπεται σε μια σταθερή, ασυνείδητη συνήθεια και παύει να είναι μια συναισθηματική απόφαση που απαιτεί συνεχώς ψυχική ενέργεια και δύναμη θέλησης.

3. Αλλάξτε τη νοοτροπία σας γύρω από το χρήμα

Η βελτίωση των χρηματοοικονομικών σας γνώσεων διώχνει τον φόβο για το άγνωστο. Ακούστε podcasts για την οικονομία, διαβάστε σχετικά βιβλία ή παρακολουθήστε δωρεάν σεμινάρια. Όσο περισσότερο κατανοείτε πώς λειτουργεί το χρήμα, τόσο λιγότερο απειλητικό θα σας φαίνεται.