Γιατί το να χρησιμοποιείς τη φωνητική υπαγόρευση στο κινητό σου κάνει καλό στον εγκέφαλο
Μήπως τελικά τα ηχητικά μηνύματα και η φωνητική υπαγόρευση είναι το καλύτερο δώρο που έκανες στον εγκέφαλό σου;
Σύμφωνα με την κλινική ψυχολόγο Elena Daprá, η χρήση της φωνητικής υπαγόρευσης (dictation) και των ηχητικών μηνυμάτων δεν είναι απλώς ένας τρόπος για να κερδίζουμε χρόνο. Αποτελεί μια απρόσμενη πρακτική άσκηση που μας βοηθά να οργανώνουμε τις σκέψεις μας και να κατανοούμε καλύτερα τον εαυτό μας.
7 τροφές που «τρέφουν» τον εγκέφαλό σου και κάνουν τη διαφορά στην καθημερινότητά σου
Μιλώντας για να καταλάβουμε, γράφοντας για να οργανώσουμε
Η Daprá υποστηρίζει ότι ο προφορικός και ο γραπτός λόγος δεν είναι αντίπαλοι, αλλά συμπληρωματικά εργαλεία. Ενώ η ομιλία ευνοεί μια σκέψη πιο ρέουσα, αυθόρμητη και συνειρμική, η γραφή ενεργοποιεί διαδικασίες πιο στοχαστικές και δομημένες.
«Δεν είναι ότι σκεφτόμαστε καλύτερα μιλώντας ή γράφοντας, αλλά ότι σκεφτόμαστε με διαφορετικό τρόπο», εξηγεί η ψυχολόγος. «Ο προφορικός λόγος βοηθά να βγάλουμε προς τα έξω όσα είναι συγκεχυμένα, ενώ ο γραπτός μας επιτρέπει να τα ιεραρχήσουμε».
Τα οφέλη της «φωναχτής σκέψης»
Η έννοια της «φωναχτής σκέψης» κρύβει πίσω της σημαντικές λειτουργίες που διευκολύνουν τη γνωστική μας επεξεργασία. Μία από τις κυριότερες είναι η μείωση του εσωτερικού φίλτρου. Καθώς η σκέψη παίρνει φωνητική μορφή, ο αυστηρός γνωστικός έλεγχος υποχωρεί, επιτρέποντας σε πιο διαισθητικές και δημιουργικές πληροφορίες να βγουν στην επιφάνεια. Πρόκειται για στοιχεία που συχνά «μπλοκάρονται» ή φιλτράρονται υπερβολικά όταν προσπαθούμε να συντάξουμε ένα γραπτό κείμενο με επίσημο τρόπο.
Cottage cheese vs γιαούρτι: Τελικά, ποιο είναι πιο υγιεινό;
Παράλληλα, η διαδικασία αυτή συμβάλλει καθοριστικά στην αποφόρτιση της μνήμης εργασίας. Βγάζοντας τις πληροφορίες από μέσα μας και εξωτερικεύοντάς τις, ουσιαστικά «ελευθερώνουμε χώρο» στο μυαλό μας. Αυτή η αποσυμφόρηση επιτρέπει στον εγκέφαλο να αφιερώσει περισσότερους πόρους στο να συσχετίσει νέες ιδέες και να χτίσει βαθύτερα νοήματα, αφού δεν πιέζεται πλέον από την ανάγκη να συγκρατεί τα πάντα ταυτόχρονα στην εσωτερική του μνήμη.
Τέλος, η ταχύτητα και η ροή που προσφέρει η υπαγόρευση αλλάζουν τον ρυθμό με τον οποίο επεξεργαζόμαστε τα δεδομένα. Επειδή εξαλείφεται η ανάγκη για τη χειρωνακτική κίνηση της πληκτρολόγησης, η σκέψη μπορεί να τρέξει πιο γρήγορα και με πολύ λιγότερες παρεμβολές. Αυτό το αβίαστο πέρασμα από τη σκέψη στον λόγο δημιουργεί ένα περιβάλλον όπου οι ιδέες διαδέχονται η μία την άλλη χωρίς τα τεχνικά εμπόδια που συχνά διακόπτουν τον ειρμό μας.
Η δύναμη της αναθεώρησης: Να ακούς και να διαβάζεις τον εαυτό σου
Ένα από τα πιο σημαντικά σημεία της θεωρίας της Daprá είναι η διαδικασία που ακολουθεί μετά την υπαγόρευση. Το να διαβάζεις το κείμενο που μόλις υπαγόρευσες λειτουργεί ως μια δεύτερη φάση σκέψης.
«Όταν ακούς ή διαβάζεις τον εαυτό σου μετά, παίρνεις απόσταση από αυτό που εξέφρασες και μπορείς να το παρατηρήσεις με μεγαλύτερη σαφήνεια», επισημαίνει η ειδικός. Αυτή η απόσταση μας βοηθά να εντοπίσουμε αποχρώσεις, αντιφάσεις ή νέες ιδέες που χάθηκαν τη στιγμή της αυθόρμητης ομιλίας.
Το συμπέρασμα λοιπόν, είναι ότι η συνεχής εναλλαγή ανάμεσα στην ομιλία, τη γραφή και την ανάγνωση λειτουργεί ως μια ουσιαστική προπόνηση για τη γνωστική μας ευελιξία και την ικανότητα αυτορρύθμισης.
Όπως χαρακτηριστικά καταλήγει η Elena Daprá, η διαδικασία αυτή ακολουθεί μια κλιμακωτή πορεία κατανόησης: όταν μιλάμε η σκέψη μας τίθεται σε κίνηση, ενώ όταν γράφουμε αρχίζει να οργανώνεται και να αποκτά δομή. Μόνο μέσα από τον συνδυασμό και των δύο αυτών κόσμων καταφέρνουμε τελικά να κατανοήσουμε σε βάθος το περιεχόμενο των σκέψεών μας.

