Πώς επηρεάζει το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS) τη γονιμότητα;

Αρχικά πως ορίζεται το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών και πως φτάνουμε στη διάγνωση;

Το PCOS έχει 3 κύρια χαρακτηριστικά:

• Ασταθής κύκλος ή και απουσία περιόδου
• Υψηλά επίπεδα ανδρογόνων, που μπορεί να εκφράζονται και κλινικά με αυξημένη τριχοφυΐα (συνήθως στο πρόσωπο, το στήθος ή την πλάτη) ή/και ακμή, λιπαρό δέρμα.
• Πολυκυστική μορφολογία των ωοθηκών στο υπερηχογράφημα (ωοθήκες με αυξημένο μέγεθος και παρουσία πολλών μικρών ωοθυλακίων).

Η διάγνωση θα τεθεί αν πληρούνται τουλάχιστον δύο από τα παραπάνω κριτήρια. Ο γιατρός σας θα ζητήσει ορμονολογικές εξετάσεις και ένα υπερηχογράφημα για να διαπιστώσει την ύπαρξη πολυκυστικών ωοθηκών. Μεγάλη σημασία έχει επίσης η λήψη του ιατρικού ιστορικού καθώς και η κλινική εξέταση για να διαπιστωθούν σημεία και συμπτώματα του PCOS.

Πώς μπορεί το PCOS να επηρεάσει τη γονιμότητα;

Το PCOS επηρεάζει τόσο την ωορρηξία όσο και την ορμονική ισορροπία στο σώμα μας, γι’ αυτό αποτελεί μία από τις πιο συχνές αιτίες υπογονιμότητας. Συγκεκριμένα, το PCOS προκαλεί αυξημένη παραγωγή ανδρογόνων, όπως τεστοστερόνη και ανδροστενεδιόνη τα οποία με τη σειρά τους μπορεί να διαταράξουν την ωορρηξία έτσι να εμποδιστεί η απελευθέρωση ενός ώριμου ωαρίου. Γι’ αυτό μπορεί να παρατηρήσετε ότι η περίοδός σας είναι ακανόνιστη ή απουσιάζει εντελώς.

Τι προκαλεί το PCOS;

Δεν υπάρχει σαφής απάντηση για το τι προκαλεί το PCOS. Ορισμένες έρευνες τονίζουν τη σημασία του τρόπου ζωής και της διατροφής, ενώ άλλες δείχνουν ότι η γενετική αλλά και περιβαλλοντικοί παράγοντες μπορεί να παίζουν σημαντικό ρόλο στην πιθανότητα εμφάνισης του συνδρόμου. Επίσης, υπάρχουν πλέον ισχυρά επιστημονικά δεδομένα που υποστηρίζουν ότι το PCOS συνδυάζεται και με μακροπρόθεσμες επιπτώσεις για την υγεία όπως αυξημένη πιθανότητα για εμφάνιση σακχαρώδη διαβήτη, μεταβολικού συνδρόμου, υπέρτασης και υπερλιπιδαιμίας.

Πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί το PCOS;

Βασικό βήμα που σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να λειτουργήσει από μόνο του είναι μικρές αλλαγές στον τρόπο ζωής σε συνεργασία με τον γιατρό σας. Μελέτες δείχνουν ότι απώλεια βάρους μόλις 5% μπορεί να επιφέρει σημαντική βελτίωση στο PCOS. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με τακτική άσκηση και υγιεινή, ισορροπημένη διατροφή. Η καθημερινή διατροφή θα πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον πέντε μερίδες φρούτων και λαχανικών, τρόφιμα ολικής άλεσης, άπαχο κρέας, ψάρι και κοτόπουλο. Αν η εγκυμοσύνη δεν είναι στα άμεσα σχέδια σας ή έχετε ολοκληρώσει τη διαδικασία τεκνοποίησης, η φροντίδα του εαυτού σας παραμένει εξίσου σημαντική για τη μακροπρόθεσμη υγεία σας.

Μπορώ να μείνω έγκυος με PCOS;

Το PCOS είναι η πιο συχνή ορμονική διαταραχή που επηρεάζει τη γονιμότητα. Είναι αλήθεια ότι το PCOS μπορεί να καθυστερήσει την επίτευξη εγκυμοσύνης ωστόσο σε καμία περίπτωση δε σημαίνει ότι δε μπορείτε να μείνετε έγκυος. Επίσης, προτού συζητήσετε με τον γιατρό σας για το βέλτιστο πλάνο διαχείρισης είναι σημαντικό να έχετε ελέγξει και άλλους παράγοντες που σχετίζονται με υπογονιμότητα και να έχει αποκλειστεί η συνύπαρξη και άλλων αιτιών. Αν και σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να συστήσουμε σπερματέγχυση (IUI) ή και εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF), για τις περισσότερες γυναίκες οι αλλαγές στον τρόπο ζωής, η απώλεια βάρους και η παρακολούθηση και πρόκληση της ωορρηξίας στα πλαίσια φυσικών επαφών αρκούν για να επιτευχθεί εγκυμοσύνη ειδικά σε νεότερες γυναίκες.

Εξωσωματική γονιμοποίηση και PCOS

Σε περίπτωση που τα πιο ήπια μέτρα δεν έχουν το επιθυμητό αποτέλεσμα ή συνυπάρχουν και άλλα αίτια υπογονιμότητας, μπορεί να συστήσουμε εξωσωματική γονιμοποίηση. Τα ποσοστά επιτυχίας είναι πολύ καλά αλλά η διαδικασία πρέπει να επιβλέπεται από γυναικολόγο με εξειδίκευση στον τομέα της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής καθώς υπάρχει αυξημένος κίνδυνο για σύνδρομο υπερδιέγερσης των ωοθηκών λόγω της παρουσίας μεγάλου αριθμού μικρών ωοθυλακίων. Στην εποχή μας, υπάρχουν πλέον τα κατάλληλα πρωτόκολλα τα οποία σε συνδυασμό με στενή ιατρική παρακολούθηση σχεδόν μηδενίζουν το ρίσκο αυτό.

BIO

Εισήχθη με πανελλήνιες εξετάσεις και αποφοίτησε μετά από εξαετή φοίτηση από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης το 2008. Είναι κάτοχος Μεταπτυχιακού Διπλώματος στην Παθολογία της Κύησης στο Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών καθώς και Διδακτορικής Διατριβής με αντικείμενο τη λειτουργία του πλακούντα σε κυήσεις με Προεκλαμψία ή/και ενδομήτρια καθυστέρηση της ανάπτυξης. Ειδικεύτηκε στην Μαιευτική και Γυναικολογία σε Ελλάδα και Μεγάλη Βρετανία. Επίσης, έχει εξειδικευτεί επί σειρά ετών σε σημαντικά πανεπιστημιακά νοσοκομεία και ερευνητικά κέντρα στο Λονδίνο με κύρια αντικείμενα την Εμβρυομητρική Ιατρική (King’s College Hospital, University College Hospital) την παρακολούθηση κυήσεων υψηλού κινδύνου (Royal Free Hospital) και την Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή – Διατήρηση Γονιμότητας – Ενδοκρινολογία Αναπαραγωγής (St Bartholomew’s Hospital, London – Queen Mary University of London).

Τα ιδιαίτερα κλινικά ενδιαφέροντα της ιατρού περιλαμβάνουν την μαιευτική και γυναικολογική υπερηχογραφία, τη διερεύνηση και κλινική διαχείριση ατόμων και ζευγαριών με υπογονιμότητα, τη συμβουλευτική για την ενίσχυση της φυσικής γονιμότητας καθώς την εφαρμογή σύγχρονων πρωτοκόλλων στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή.

Η ιατρός είναι επιστημονική συνεργάτης των κλινικών ‘’ΙΑΣΩ’’ και ‘’ΜΗΤΕΡΑ’’ και συμμετέχει στην ομάδα ιατρών στη Μονάδα Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής ‘’Institute of Life’’, ΙΑΣΩ.