Η Barbara Kopple δεν σταμάτησε ποτέ να δίνει φωνή στους ανθρώπους που δεν ακούγονται
Η βραβευμένη με δύο Όσκαρ σκηνοθέτρια ντοκιμαντέρ Barbara Kopple θεωρείται μία από τις σημαντικότερες μορφές του αμερικανικού documentary cinema, έχοντας αφιερώσει δεκαετίες καταγράφοντας εργατικά κινήματα, κοινωνικές ανισότητες και ανθρώπινες ιστορίες που συχνά μένουν έξω από το mainstream βλέμμα.
Η θρυλική δημιουργός των Harlan County, USA και American Dream βλέπει τις βραβευμένες με Όσκαρ ταινίες της να επιστρέφουν στις αίθουσες, αποδεικνύοντας πως τα μεγάλα ντοκιμαντέρ δεν σταματούν ποτέ να είναι επίκαιρα. Πολύ πριν θεωρηθεί μία από τις σημαντικότερες μορφές του αμερικανικού documentary cinema, η Kopple βρέθηκε το 1973 στο Harlan County του Κεντάκι για να καταγράψει τη μεγάλη απεργία των ανθρακωρύχων, μια εμπειρία που τελικά θα άλλαζε και τη δική της ζωή. Χρειάστηκε μάλιστα ένα τροχαίο ατύχημα για να κερδίσει την εμπιστοσύνη των εργατών.
Ντοκιμαντέρ για την Kylie Minogue στο Netflix: Η αλήθεια για το pop icon που όλοι θέλουν να δουν
Στην αρχή, οι ανθρακωρύχοι και οι συνδικαλιστές έβλεπαν την Kopple και το συνεργείο της με δυσπιστία, αντιμετωπίζοντάς τους σαν «παιδιά της πόλης» που δεν είχαν ιδέα από τη δική τους πραγματικότητα. Όμως η στάση τους άλλαξε όταν η σκηνοθέτρια και η ομάδα της είχαν τροχαίο ατύχημα ενώ έμεναν σε ένα μοτέλ στο Pine Mountain.
Αντί να αποχωρήσουν, πήραν τις κάμερές τους μέσα στη βροχή και κατευθύνθηκαν κανονικά προς τη γραμμή της απεργίας.«Από εκείνη τη στιγμή μάς άνοιξαν την καρδιά τους», λέει σήμερα η ίδια. «Μείναμε στα σπίτια τους, στηρίζαμε ο ένας τον άλλον. Έτσι ξεκίνησαν όλα».
Η Kopple, σήμερα 79 ετών, έμεινε εκεί. Και κάπως έτσι γεννήθηκε το Harlan County, USA, το πρώτο της ντοκιμαντέρ και μία από τις σημαντικότερες ταινίες που έγιναν ποτέ γύρω από το αμερικανικό εργατικό κίνημα.
Η ταινία «Michael» εντυπωσιάζει με εικόνα & μουσική, αλλά αποφεύγει τα δύσκολα της ζωής του Jackson
Η ταινία κέρδισε το Όσκαρ Καλύτερου Ντοκιμαντέρ το 1977 και καθιέρωσε την Kopple ως μία από τις σημαντικότερες μορφές του cinéma vérité, ενός κινηματογραφικού ύφους που παρατηρεί τη ζωή από απόσταση αναπνοής, βάζοντας την κάμερα μέσα στην ίδια την πραγματικότητα.
Τα ντοκιμαντέρ της επιστρέφουν στις αίθουσες
Σχεδόν πέντε δεκαετίες αργότερα, το Harlan County, USA επιστρέφει στους κινηματογράφους για την 50ή επέτειό του, ενώ παράλληλα το επίσης βραβευμένο με Όσκαρ American Dream (1991) αποκαταστάθηκε σε 4K.
Το Beyond Borders Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Καστελλορίζου ταξιδεύει στην Αθήνα
Οι δύο ταινίες επανακυκλοφόρησαν στις αίθουσες την 1η Μαΐου, υπενθυμίζοντας πως οι ιστορίες γύρω από την εργασία, την ανισότητα και τη συλλογικότητα παραμένουν πιο επίκαιρες από ποτέ.
Το American Dream ακολουθεί μια ακόμη σκληρή εργατική σύγκρουση, αυτή τη φορά στη Μινεσότα, όταν η εταιρεία Hormel Foods μείωσε δραστικά τους μισθούς των εργαζομένων της παρά τα τεράστια κέρδη της.
Όμως η Kopple δεν ενδιαφερόταν ποτέ μόνο για μια εύκολη ιστορία «καλών» και «κακών». Το ντοκιμαντέρ δείχνει πώς τέτοιες συγκρούσεις διαλύουν οικογένειες, δοκιμάζουν σχέσεις και αφήνουν βαθιά σημάδια σε ολόκληρες κοινότητες.
«Πρέπει να ζεις μαζί με τους ανθρώπους που κινηματογραφείς»
Για την Barbara Kopple, το ντοκιμαντέρ δεν είναι απλή παρατήρηση
Είναι συμμετοχή. «Πρέπει να είσαι εκεί για να μπορέσουν οι άνθρωποι να ανοιχτούν πραγματικά», λέει. «Σε κάθε ταινία μου μένω εκεί, ζω μαζί τους, γίνομαι μέρος της κοινότητάς τους. Πρέπει να είσαι ο πρώτος που ξυπνά το πρωί και ο τελευταίος που κοιμάται το βράδυ».
Αυτή η βαθιά ανθρώπινη προσέγγιση είναι που κάνει τις ταινίες της να μοιάζουν ακόμη τόσο ζωντανές.
Το Beyond Borders Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Καστελλορίζου ταξιδεύει στην Αθήνα
Η ίδια πιστεύει πως η δύναμη των ντοκιμαντέρ βρίσκεται στο ότι μας βοηθούν να δούμε ο ένας τον άλλον με περισσότερη κατανόηση και ενσυναίσθηση. Θυμάται μάλιστα μια προβολή του Harlan County, USA στο Ντάλας, όπου μια γυναίκα σηκώθηκε και φώναξε:
«Ήμουν Ρεπουμπλικανή όλη μου τη ζωή, αλλά μετά από αυτή την ταινία μάλλον πρέπει να ξανασκεφτώ τι πιστεύω για τα συνδικάτα».
Και ακόμη δεν έχει σταματήσει
Παρά τα 79 της χρόνια, η Barbara Kopple εξακολουθεί να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή.
Αυτή την περίοδο βρίσκεται στη Νέα Υόρκη, κινηματογραφώντας ένα νέο ντοκιμαντέρ για εργαζόμενους της UPS, οδηγούς της Amazon και τους Deliveristas, τους διανομείς που, όπως λέει η ίδια, «σου φέρνουν noodle soup όταν είσαι άρρωστος».
Και ίσως αυτό να είναι τελικά το πιο σημαντικό στοιχείο του έργου της: Ότι συνεχίζει να στρέφει την κάμερά της στους ανθρώπους που οι περισσότεροι προσπερνούν.
«Οι άνθρωποι θέλουν να μιλήσουν», λέει η Kopple. «Δεν θέλουν η ιστορία τους να σβήσει. Θέλουν να ακουστεί ποιοι είναι, τι ονειρεύονται και τι περνούν. Και τότε ο κόσμος αρχίζει πραγματικά να τους καταλαβαίνει».
Bloggers
