Μαρία Φραγκουδάκη: Η νέα της έκθεση στη Roma Gallery μάς καλεί να δούμε τη Γη με άλλα μάτια

Πώς αλλάζει ο τρόπος που βλέπουμε τη Γη όταν την παρατηρούμε από το διάστημα; Και τι μπορεί να μας διδάξει αυτή η απόσταση για τη σχέση μας με τη φύση και την ανάγκη να την προστατεύσουμε;

Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα που βρίσκονται στο επίκεντρο της νέας ατομικής έκθεσης της Μαρίας Φραγκουδάκη, με τίτλο «Εσύ — Θυμήσου με. Χωρίς μπλε, δεν υπάρχει πράσινο. Γη — Στάσου ελεύθερη. Έμπνευσε. Φρόντισε.», που παρουσιάζεται στη Roma Gallery, στο κέντρο της Αθήνας.

Η έκθεση, σε επιμέλεια της ιστορικού τέχνης Άλιας Τσαγκάρη, συγκεντρώνει νέα έργα του 2026 και εξερευνά τη σχέση του ανθρώπου με τον πλανήτη μέσα από τη ζωγραφική, τη γλώσσα και διαφορετικά υλικά.

Από την αποστολή Artemis II στη Γη όπως φαίνεται από το διάστημα

Αφετηρία για τη νέα ενότητα έργων της εικαστικού αποτέλεσε η αποστολή Artemis II της NASA και ειδικότερα οι εικόνες που καταγράφηκαν κατά τη διάρκεια του ταξιδιού της γύρω από τη Σελήνη, τον Απρίλιο του 2026.

Η εικόνα της Γης ως ενός μακρινού, φωτεινού σώματος μέσα στο σκοτάδι του διαστήματος γίνεται αφορμή για έναν διαφορετικό τρόπο προσέγγισης του πλανήτη.

Στο έργο «Artemis II» (2026), δύο κυκλικές μορφές συνδέονται με λεπτές καμπύλες που θυμίζουν τροχιές, μέσα σε ένα εκτεταμένο μπλε πεδίο. Η σύνθεση παραπέμπει στην κοσμική απόσταση, αλλά και στην ευθραυστότητα της Γης.

Η καλλιτέχνιδα αντλεί έμπνευση από τη διαστημική εξερεύνηση, συνδέοντας τη σύγχρονη αποστολή με ιστορικές εικόνες του πλανήτη, όπως οι φωτογραφίες «Earthrise» του 1968 και «Blue Marble» του 1972.

«Χωρίς μπλε, δεν υπάρχει πράσινο»: Το μήνυμα για τους ωκεανούς

Το μπλε έχει κεντρική θέση στη νέα έκθεση της Μαρίας Φραγκουδάκη. Δεν παραπέμπει μόνο στο διάστημα και στην εικόνα της Γης από μακριά, αλλά και στους ωκεανούς, από τους οποίους εξαρτάται η ζωή στον πλανήτη.

Σημαντική πηγή έμπνευσης αποτελεί η ωκεανογράφος και θαλάσσια βιολόγος Sylvia Earle και η γνωστή φράση της «No Blue, No Green» («Χωρίς μπλε, δεν υπάρχει πράσινο»).

Η φράση ενσωματώνεται σε έργα της έκθεσης, υπογραμμίζοντας τη στενή σχέση ανάμεσα στη θαλάσσια ζωή, τα οικοσυστήματα και την περιβαλλοντική ισορροπία.

Στα έργα «Χωρίς μπλε, δεν υπάρχει πράσινο I» και «II», η καλλιτέχνιδα χρησιμοποιεί ξηρή χρωστική σε συνδυασμό με θρυμματισμένο γύψο και γυαλί που έχει βρεθεί στη Λέρο.

Στο «Προστατεύοντας το μπλε», ένας βαθύς μπλε πυρήνας περιβάλλεται από χρυσό περίγραμμα και πράσινο φόντο, ενώ στην «Ισορροπία» το μπλε και το πράσινο συναντώνται σε μια λεπτή φωτεινή ζώνη. Μέσα από αυτές τις χρωματικές αντιθέσεις, η Φραγκουδάκη αναδεικνύει την αλληλεξάρτηση των φυσικών συστημάτων και την ανάγκη προστασίας τους.

Όταν η Γη αποκτά φωνή και απευθύνεται στον άνθρωπο

Ένα ακόμη χαρακτηριστικό της έκθεσης είναι η παρουσία των λέξεων μέσα στα έργα.Φράσεις όπως «YOU», «REMEMBER ME», «EARTH», «STAND FREE», «INSPIRE» και «CARE» λειτουργούν ως άμεσα μηνύματα προς τον θεατή.

Στο έργο «Η Γη είπε», η φράση «MY ATTITUDE IS BASED ON HOW YOU TREAT ME» («Η στάση μου εξαρτάται από το πώς μου φέρεσαι») δίνει συμβολικά φωνή στον ίδιο τον πλανήτη. Η Γη δεν παρουσιάζεται πλέον μόνο ως ένα φυσικό περιβάλλον που χρειάζεται προστασία, αλλά ως ένα υποκείμενο που απευθύνεται στον άνθρωπο και ζητά την προσοχή του.

Αντίστοιχα, στα έργα «Care», «Earth Care» και «Inspire Care», η έννοια της φροντίδας αποκτά πρωταγωνιστικό ρόλο. Για την καλλιτέχνιδα, η φροντίδα δεν περιορίζεται στην ανθρώπινη σχέση. Επεκτείνεται στο νερό, στο κλίμα, στα οικοσυστήματα και σε όλα όσα συντηρούν τη ζωή.

Τέχνη και επιστήμη συναντιούνται μέσα από τα υλικά

Η Μαρία Φραγκουδάκη έχει σπουδάσει χημεία, ένα στοιχείο που επηρεάζει ουσιαστικά την εικαστική της πρακτική. Στα έργα της συνδυάζει λάδι, ακρυλικό, ξηρές χρωστικές, γύψο, γυαλί, φτερά, μετάξι, PVC και φύλλο χρυσού, δημιουργώντας διαφορετικές υφές και επιφάνειες.

Παράλληλα, η επιστημονική έρευνα αποτελεί μέρος της καλλιτεχνικής της αναζήτησης. Στη νέα έκθεση περιλαμβάνεται ακόμη και έργο εμπνευσμένο από θεωρητικό μοντέλο για το παράδοξο της πληροφορίας των μαύρων οπών.

Ο κύκλος επανέρχεται ως βασικό μορφολογικό στοιχείο, άλλοτε θυμίζοντας πλανήτη και άλλοτε λειτουργώντας ως γράμμα ή διακοσμητικό περίγραμμα.

Μέσα από αυτές τις διαφορετικές προσεγγίσεις, η έκθεση συνδέει το φυσικό περιβάλλον με το σύμπαν, την επιστήμη και την ανθρώπινη εμπειρία.

Η διαδρομή ολοκληρώνεται με το έργο «Inspire Care» («Έμπνευσε. Φρόντισε.»), μια προτροπή που συνοψίζει το κεντρικό μήνυμα της έκθεσης: να παρατηρήσουμε τη Γη με μεγαλύτερη προσοχή και να αναλογιστούμε τη δική μας ευθύνη απέναντί της.

Ποια είναι η Μαρία Φραγκουδάκη

Η Μαρία Φραγκουδάκη γεννήθηκε το 1983 και είναι διεπιστημονική εικαστικός, με έργο που εκτείνεται στη ζωγραφική, τη γλυπτική, τις εγκαταστάσεις και την περφόρμανς.

Έχει παρουσιάσει τη δουλειά της σε ατομικές και ομαδικές εκθέσεις στις ΗΠΑ, στην Ευρώπη και στην Ιαπωνία, μεταξύ άλλων στη Summer Exhibition της Royal Academy of Arts στο Λονδίνο και στο Εβραϊκό Μουσείο της Ελλάδος.

Έχει σπουδάσει Χημεία και Drug Discovery Skills στο King's College London και έχει συμμετάσχει σε καλλιτεχνικά προγράμματα στη Νέα Υόρκη.

Σήμερα ζει και εργάζεται στην Αθήνα.

Πληροφορίες για την έκθεση

Έκθεση: «Εσύ — Θυμήσου με. Χωρίς μπλε, δεν υπάρχει πράσινο. Γη — Στάσου ελεύθερη. Έμπνευσε. Φρόντισε.»

Καλλιτέχνιδα: Μαρία Φραγκουδάκη

Επιμέλεια: Άλια Τσαγκάρη

Χώρος: Roma Gallery, Ρώμα 5, Αθήνα

Διάρκεια: 15 Οκτωβρίου – 14 Νοεμβρίου 2026

Εγκαίνια: Πέμπτη 15 Οκτωβρίου, στις 19:00

Ωράριο λειτουργίας:

Τρίτη, Πέμπτη και Παρασκευή: 11:00–20:00

Τετάρτη και Σάββατο: 11:00–16:00

Κυριακή και Δευτέρα: Κλειστά

Περισσότερες πληροφορίες: roma-gallery.com