Dancing humanoids και ρομπότ- αστυνομικοί: Μήπως ήρθε η ώρα να ανησυχήσουμε;
Ενώ οι εικόνες από το Gala της Κινεζικής Πρωτοχρονιάς με τα ανθρωποειδή να χορεύουν σε τέλειο συγχρονισμό μας γοήτευσαν, η εμφάνιση «ρομπότ-αστυνομικών» στην Σενζέν επαναφέρει το ερώτημα: Είναι η τεχνητή νοημοσύνη ο νέος μας σύμμαχος ή ένας ψηφιακός εφιάλτης που ζωντανεύει;
Υπάρχουν κάποιες στιγμές που το μέλλον δεν μοιάζει πια με μακρινή υπόσχεση, αλλά με ένα επεισόδιο του Black Mirror που εκτυλίσσεται μπροστά στα μάτια μας. Πριν από λίγες ημέρες, κατά τη διάρκεια του εμβληματικού Gala για την Κινεζική Πρωτοχρονιά, εκατομμύρια τηλεθεατές παρακολούθησαν μια στρατιά από ανθρωποειδή ρομπότ να λικνίζονται με μια χάρη σχεδόν τρομακτική. Η εικόνα ήταν εντυπωσιακή, high-tech και, για πολλούς, το απόλυτο σύμβολο προόδου. Όμως, πίσω από τα φώτα της σκηνής και τον άψογο χορό, μια βαθύτερη ανησυχία αρχίζει να μπαίνει στο μυαλό μας.
Μπορεί η τεχνητή νοημοσύνη να προβλέψει μελλοντικούς δολοφόνους;
Σύμφωνα με πρόσφατο ρεπορτάζ του Guardian, η Κίνα επενδύει δισεκατομμύρια στην κατασκευή ρομπότ που δεν μοιάζουν πια με μηχανές, αλλά με εμάς. Η ικανότητά τους να μιμούνται την ανθρώπινη κίνηση με τόση ακρίβεια προκαλεί αυτό που οι επιστήμονες ονομάζουν «uncanny valley» – εκείνο το αμήχανο συναίσθημα όταν κάτι μοιάζει υπερβολικά ανθρώπινο, αλλά ξέρεις πως δεν είναι. Το ερώτημα όμως δεν είναι αν μπορούν να χορέψουν, αλλά τι άλλο μπορούν να κάνουν όταν τα φώτα των φεστιβάλ σβήσουν.
Γιατί έχουμε κολλήσει με τα AI λαχανικά και τα tips που μας «μαθαίνουν»; Η εποχή του «edutainment»
Το πείραμα της Σενζέν
Η ανησυχία αυτή παύει να είναι θεωρητική και παίρνει σάρκα και οστά - ή μάλλον μέταλλο και αισθητήρες - στους δρόμους της Σενζέν. Η πόλη που θεωρείται το παγκόσμιο εργαστήριο της τεχνολογίας, έγινε από τις αρχές του 2026 το σκηνικό για ένα πείραμα που πολλοί χαρακτηρίζουν «σημείο χωρίς επιστροφή». Εκεί, η επιστημονική φαντασία συνάντησε την πραγματικότητα με τον πιο σκληρό και άμεσο τρόπο: ρομπότ - αστυνομικοί δεν αποτελούν πια έκθεμα σε κάποια τεχνολογική έκθεση, αλλά περιπολούν ήδη σε πολυσύχναστους σταθμούς και δημόσιες πλατείες.
Όπως αναφέρει το Fortune Greece, οι «Terminators» της πραγματικής ζωής είναι εδώ και οι δοκιμές τους βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη. Εξοπλισμένα με κάμερες 360 μοιρών, συστήματα αναγνώρισης προσώπου (face recognition) και προηγμένη τεχνητή νοημοσύνη, αυτά τα ανθρωποειδή είναι προγραμματισμένα να ανιχνεύουν «ύποπτες συμπεριφορές» σε κλάσματα δευτερολέπτου. Το πείραμα ξεκίνησε πιλοτικά σε περιορισμένες ζώνες υψηλής ασφάλειας, όμως η ταχύτητα με την οποία εντάσσονται στον αστικό ιστό προκαλεί δέος.
Είναι η ασφάλεια το τίμημα που είμαστε διατεθειμένοι να πληρώσουμε για να νιώθουμε «προστατευμένοι»; Ή μήπως, στην προσπάθειά μας να εξαλείψουμε το ανθρώπινο λάθος, παραδίδουμε τα κλειδιά της ελευθερίας μας σε αλγόριθμους που στερούνται το πιο βασικό ανθρώπινο χαρακτηριστικό: την ενσυναίσθηση;
Ένα ρομπότ μπορεί να επιβάλει την τάξη, αλλά δεν διαθέτει την κρίση ή τους ηθικούς φραγμούς για να κατανοήσει τη διαφορά ανάμεσα σε μια πραγματική απειλή και μια ανθρώπινη στιγμή αδυναμίας.
Η προειδοποίηση του James Cameron
Δεν είναι τυχαίο πάντως, που και λαμπροί δημιουργοί του Hollywood κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου. Ο James Cameron, ο άνθρωπος που μας σύστησε τον Terminator πριν από δεκαετίες, παραμένει σκεπτικός. Σε πρόσφατες δηλώσεις του, τόνισε πως η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί όντως να μας οδηγήσει σε σενάρια που μέχρι τώρα βλέπαμε μόνο στις οθόνες των κινηματογράφων.
Μπορεί η τεχνητή νοημοσύνη να κάνει τους έξυπνους ανθρώπους λιγότερο έξυπνους;
«Σας προειδοποίησα το 1984, αλλά δεν ακούσατε», μοιάζει να λέει ο σκηνοθέτης, υπογραμμίζοντας ότι το πρόβλημα δεν είναι η τεχνολογία αυτή καθαυτή, αλλά το ποιος την ελέγχει και για ποιο σκοπό.
Τελικά, πρέπει να ανησυχούμε;
Η απάντηση δεν κρύβεται στο αν οι μηχανές θα αποκτήσουν κάποια στιγμή «συνείδηση», αλλά στο πόσο γρήγορα εμείς είμαστε διατεθειμένοι να απεμπολήσουμε τη δική μας. Αν η ανησυχία μας περιορίζεται στο αν ένα ανθρωποειδές μπορεί να εκτελέσει μια άψογη χορογραφία ή να περιπολεί αλάνθαστα σε μια λεωφόρο της Σενζέν, τότε χάνουμε τη μεγάλη εικόνα.
Πρέπει να ανησυχούμε - όχι γιατί τα ρομπότ γίνονται πιο ανθρώπινα, αλλά γιατί οι κοινωνίες μας γίνονται ολοένα και πιο μηχανικές. Η πραγματική απειλή δεν είναι ένας «Terminator» που θα εισβάλει στην καθημερινότητά μας, αλλά η σταδιακή αποδοχή ενός κόσμου όπου η ασφάλεια προηγείται της ελευθερίας και ο αλγόριθμος της ενσυναίσθησης.
Όσο οι μηχανές μαθαίνουν να αντιγράφουν το χαμόγελο, τη βάδιση ή τη φωνή μας, η δική μας πρόκληση παραμένει η ίδια: να προστατεύσουμε με κάθε κόστος τα στοιχεία εκείνα που δεν μεταφράζονται σε κώδικα. Την κριτική μας σκέψη, το δικαίωμα στο λάθος και την ικανότητα να βλέπουμε πέρα από τα δεδομένα.
Το μέλλον είναι ήδη εδώ. Ας το υποδεχτούμε με εγρήγορση.
Bloggers
