Γιατί έχουμε κολλήσει με τα AI λαχανικά και τα tips που μας «μαθαίνουν»; Η εποχή του «edutainment»

Το να παρακολουθείς ένα tutorial 15 λεπτών για το πώς να διατηρήσεις φρέσκο το σπανάκι σου μοιάζει με αγγαρεία που θα αφήσεις για το επόμενο Σαββατοκύριακο (που δεν θα έρθει ποτέ). Όμως, τι γίνεται όταν μια ψηφιακή, ελαφρώς drama queen μελιτζάνα εμφανίζεται στο feed σου και σου εξηγεί με τη δική της «προσωπικότητα» γιατί το κάνεις λάθος τόσο καιρό;

Η νέα εμμονή του TikTok και του Instagram δεν είναι οι σεφ με αστέρια Michelin, αλλά τα AI λαχανικά - και όχι μόνο. Φρούτα, λαχανικά, ρύζι, μακαρόνια, ψωμί και πολλά άλλα δημιουργήθηκαν με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης, καταλήγοντας να έχουν πρόσωπο, φωνή και – κυρίως – πολλές απόψεις για το πώς πρέπει να τα μεταχειρίζεσαι.

Προειδοποίηση για το viral «ιαπωνικό cheesecake»: τι πραγματικά τρως;

Είναι το απόλυτο «edutainment». Από τη ντομάτα που σε παρακαλάει να την αφήσεις εκτός ψυγείου για να μη γίνουν τα κύτταρά της «αλευρώδη», μέχρι το μπρόκολο που σου κάνει bullying επειδή πετάς το κοτσάνι του (το οποίο, παρεμπιπτόντως, είναι γεμάτο βιταμίνες), αυτά τα digital avatars έχουν καταφέρει κάτι αδιανόητο: να κάνουν τους millennials και τους Gen Z-ers να ενδιαφερθούν για τη συντήρηση των τροφίμων.

Γιατί κολλήσαμε με αυτούς τους ΑΙ χαρακτήρες;

Η ψυχολόγος Dr. Pamela Rutledge δίνει την απάντηση: «Ενώ η Google υποθέτει ότι οι χρήστες ξέρουν τι να ρωτήσουν και είναι πρόθυμοι να αξιολογήσουν πηγές, ο εγκέφαλός μας είναι εκ φύσεως... τεμπέλης». Αναζητάμε πληροφορία που είναι «αρκετά καλή», απαιτεί μηδενική κρίση και είναι ταυτόχρονα διασκεδαστική.

«Σύνταξη» στα 25; Γιατί το γηροκομείο για τη Gen-Z στη Μαλαισία είναι η φαντασίωση κάθε Millennial

Είναι ο μόνος τρόπος για να πείσεις έναν σύγχρονο ενήλικα να μάθει βασικά life skills: μέσα από AI cartoon βίντεο που είναι ψυχολογικά προσβάσιμα και καθόλου «απειλητικά». Αυτή η τάση όμως ξεφεύγει από τον πάγκο της κουζίνας. Ήδη βλέπουμε αντίστοιχα AI avatars για το ανθρώπινο σώμα και τις λειτουργίες του ή για χρήσιμα tips της καθημερινότητας, όπως το πώς πρέπει να αερίζεις το κρεβάτι σου και πώς φεύγουν οι διάφοροι λεκέδες. Φαντάσου μια βιταμίνη B12 να σου εξηγεί με χιούμορ τι ακριβώς κάνει στο νευρικό σου σύστημα ή ένα πάπλωμα να σου λέει πώς πρέπει να το αερίσεις, αφού σηκωθείς από το κρεβάτι.

Φαντάσου ένα μάθημα Βιολογίας ή Χημείας που αντί για τη στείρα αποστήθιση ονομάτων και τύπων, χρησιμοποιούσε αυτά τα «χαμηλής απειλής» avatars. Η εκπαίδευση θα γινόταν βίωμα και όχι μια λίστα προς παπαγαλία.

Με τον όρο «χαμηλής απειλής» (low-threat) αναφερόμαστε στην ψυχολογία της μάθησης και το «κλειδί» εκείνο που ξεκλειδώνει το μυαλό μας, καθώς εξουδετερώνει τον φόβο της αποτυχίας και την αμηχανία που συχνά νιώθουμε απέναντι σε μια αυθεντία, όπως ένας δάσκαλος ή ένας γιατρός.

Όταν η πληροφορία έρχεται από ένα AI avatar, το «φίλτρο του εγώ» υποχωρεί και δεν νιώθουμε ότι μας κρίνουν για όσα δεν ξέρουμε, με αποτέλεσμα η γνώση να γλιστράει κάτω από το ραντάρ των αμυνών μας και να γίνεται αποδεκτή χωρίς αντίσταση.

Ταυτόχρονα, η χρήση απλής γλώσσας, χιούμορ και οικείας αισθητικής μειώνει το γνωστικό φορτίο, μετατρέποντας τη μάθηση από μια «υψηλής απειλής» διαδικασία - γεμάτη βαθμούς, πίεση και στείρα αποστήθιση - σε μια βιωματική εμπειρία.

Αν λοιπόν, αυτή η προσέγγιση εφαρμοζόταν στα σχολεία, ίσως η εκπαίδευση μεταμορφωνόταν από μια αγχωτική αγγαρεία σε μια συναρπαστική εμπειρία όπου η γνώση θα γινόταν βίωμα και όχι μια λίστα προς παπαγαλία.