Τελειώνει ο κόσμος αυτή την Παρασκευή και 13; Η επιστημονική πρόβλεψη του 1960 που έγινε viral

Αν ανήκεις σε εκείνους που αντιμετωπίζουν γενικά την Παρασκευή και 13 με ένα ειρωνικό χαμόγελο, προσπερνώντας τις μαύρες γάτες και τους σπασμένους καθρέφτες ως απλές δεισιδαιμονίες, ίσως να θέλεις να το ξανασκεφτείς. Διότι πίσω από τη συγκεκριμένη Παρασκευή 13 Νοεμβρίου, δεν κρύβεται κάποιος λαϊκός μύθος, αλλά μια επίσημη, δημοσιευμένη επιστημονική μελέτη που όρισε την ημερομηνία αυτή ως το απόλυτο «Doomsday» της ανθρωπότητας ή αλλιώς την «Ημέρα της Κρίσης».

Γιατί η Παρασκευή και 13 θεωρείται γρουσούζικη;

Η επιστημονική πρόβλεψη του 1960

Το μακρινό 1960, ένα από τα πλέον έγκριτα επιστημονικά περιοδικά στον κόσμο, το Science, δημοσίευσε μια μελέτη με έναν τίτλο που προκάλεσε σοκ στη διεθνή κοινότητα:

Ο Αυστροαμερικανός καθηγητής και πρωτοπόρος της κυβερνητικής Heinz von Foerster, μαζί με την ερευνητική του ομάδα, ανέλυσαν τα δημογραφικά δεδομένα των τελευταίων 2.000 ετών.

Εφαρμόζοντας αυστηρά μαθηματικά μοντέλα, κατέληξαν σε ένα τρομακτικό συμπέρασμα: ο ανθρώπινος πληθυσμός δεν αυξανόταν απλώς εκθετικά, αλλά με έναν ρυθμό που επιταχυνόταν επικίνδυνα. Βάσει των υπολογισμών τους, στις 13 Νοεμβρίου 2026, ο πληθυσμός της Γης θα προσέγγιζε θεωρητικά το άπειρο.

Η δήλωση του von Foerster που πέρασε στην ιστορία ήταν κατηγορηματική:

Το επικοινωνιακό τρικ πίσω από την ημερομηνία

Πώς προέκυψε όμως η ακριβής αυτή ημερομηνία; Πέρα από την ακαδημαϊκή του ιδιότητα, ο von Foerster διατηρούσε ένα ιδιαίτερο ταλέντο στην ταχυδακτυλουργία και την επικοινωνία. Γνώριζε πώς να προσελκύσει την προσοχή της κοινής γνώμης.

Η επιλογή μιας Παρασκευής και 13 δεν ήταν σύμπτωση, αλλά ένα ευφυές επικοινωνιακό τέχνασμα - μάλιστα, η 13η Νοεμβρίου συνέπιπτε και με τα προσωπικά του γενέθλια.

Η δημοσίευση έγινε αμέσως θέμα στα πρωτοσέλιδα των New York Times και του περιοδικού Time. Παρότι πολλοί την εξέλαβαν ως μια μακάβρια σάτιρα για τους κινδύνους της υπερπληθυσμιακής κρίσης, η μαθηματική της συνέπεια προκαλούσε προβληματισμό, καθώς για δεκαετίες τα πραγματικά δεδομένα επιβεβαίωναν την πορεία του μοντέλου.

01

03

Τι ισχύει στην πραγματικότητα;

Παρά τον δραματικό τόνο της μελέτης, δεν συντρέχει κανένας λόγος ανησυχίας.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1990, τα πραγματικά δημογραφικά δεδομένα άρχισαν να αποκλίνουν αισθητά από τις προβλέψεις του 1960. Η παγκόσμια τάση άλλαξε: οι δείκτες γονιμότητας άρχισαν να υποχωρούν θεαματικά σε διεθνές επίπεδο. Σήμερα, ο αριθμός γεννήσεων παγκοσμίως είναι λιγότερος από το μισό σε σύγκριση με εκείνον του 1960.

Ο παγκόσμιος πληθυσμός συνεχίζει να αυξάνεται, αλλά με ρυθμούς αισθητά πιο ήπιους από εκείνους που προέβλεπε η εξίσωση του von Foerster.