Προεμμηνόπαυση στα 40; Οι αλλαγές στο σώμα, η μάχη με τη ζυγαριά και τι μπορείς να κάνεις

Λέμε, πως μία γυναίκα έχει μπει στην εμμηνόπαυση , όταν έχει να δει περίοδο για 12 συνεχόμενους μήνες.Η μέση ηλικία εμμηνόπαυσης είναι τα 51 έτη, ενώ οι περισσότερες γυναίκες θα μπουν στην εμμηνόπαυση μεταξύ των 48 και των 55 ετών.

Η εμμηνόπαυση – κατά κανόνα – δεν έρχεται "μία κι έξω", αλλά σταδιακά. Αυτής προηγείται μία περίοδος, που κρατάει αρκετά χρόνια και ονομάζεται "προεμμηνόπαυση" ή – πιο "επιστημονικά" – κλιμακτήριος.

Ποια είναι η βασική αλλαγή, που θα δω στο σώμα μου;

Τη βασική αλλαγή στη λειτουργία του σώματός σου δεν θα την "δεις"… Η αλλαγή αυτή, η οποία μάλιστα σε σημαντικό βαθμό βρίσκεται πίσω από τις υπόλοιπες αλλαγές στη λειτουργία, αλλά και στην εμφάνιση του σώματός σου, είναι η προοδευτική μείωση της λειτουργίας των ωοθηκών σου.

Ξεχνάς πιο συχνά μετά την εμμηνόπαυση; Δεν είναι ιδέα σου, φταίνε τα οιστρογόνα του εγκεφάλου

Οι ωοθήκες σου, θα μπορούσαμε σχηματικά να πούμε, ότι έχουν δύο βασικές λειτουργίες:

• παράγουν ωάρια, τα οποία, αν συναντήσουν την κατάλληλη στιγμή μέσα στις σάλπιγγές σου σπερματοζωάρια, ενδέχεται να γονιμοποιηθούν

• παράγουν ορμόνες (οιστρογόνα και προγεστερόνη), οι οποίες με τη δράση τους επηρεάζουν όχι μόνο τη μήτρα σου, αλλά και το σώμα σου στην ολότητά του.

Η μείωση στην παραγωγή ωαρίων – επίσης τα ωάρια, τα οποία παράγονται στα 40, φαίνεται, ότι είναι "χαμηλότερης ποιότητας", από αυτά, που παράγονται νωρίτερα – συνδέεται με την πρώτη αλλαγή, που συμβαίνει στο σώμα σου, αλλά δεν θα την "δεις", παρά μόνον, αν αποφασίσεις να αποκτήσεις παιδί, αφού αυτό θα είναι, όχι αδύνατο, αλλά σαφώς δυσκολότερο, ενώ αυξημένες θα είναι και οι πιθανότητες να χρειαστεί τελικά να καταφύγεις σε μεθόδους υποβοηθουμένης αναπαραγωγής, όπως σπερματέγχυση ή εξωσωματική γονιμοποίηση.

Πώς μπορώ να σταματήσω τις ωοθήκες μου από το να μειώσουν τη λειτουργία τους;

Στην πραγματικότητα η μείωση της λειτουργίας των ωοθηκών κατά την προεμμηνόπαυση είναι μία φυσιολογική διαδικασία και δεν είναι πολλά αυτά, που μπορείς να κάνεις, προκειμένου να την "σταματήσεις": η λειτουργία των ωοθηκών θα μειωθεί, ό,τι και να κάνεις, γιατί έτσι είναι η φύση. Ενώ, φαίνεται, ότι ο βασικότερος παράγων, που καθορίζει την ταχύτητα “γήρανσης” των ωοθηκών και εισαγωγής της γυναίκας στην εμμηνόπαυση είναι τη κληρονομικότητα.

Μπορείς όμως να αποφύγεις κακές συνήθειες, που "φέρνουν πιο κοντά" την προεμμηνόπαυση και - φυσικά - την ίδια την εμμηνόπαυση. Ένας από τους πιο “επιβλαβείς” τέτοιους παράγοντες είναι το κάπνισμα. Η συνήθεια αυτή επιταχύνει τη γήρανση των ωοθηκών, “φέρνει” την εμμηνόπαυση πιο κοντά, ενώ η διακοπή του καπνίσματος σαφώς και μειώνει τον κίνδυνο αυτόν.

Η Naomi Watts αναρωτιέται για την εμμηνόπαυση: «Είμαστε ο μισός πληθυσμός, γιατί παραμένει ταμπού;»

Έχω την εντύπωση, πως η περίοδός μου δεν είναι πια σταθερή, όπως πριν… συμβαίνει αυτό;

Oi διαταραχές στην περίοδο είναι κάτι πολύ συχνό κατά την προεμμηνόπαυση και “υπεύθυνες” για το φαινόμενο αυτό είναι… οι ορμόνες των ωοθηκών, αφού η παραγωγή τους έχει αρχίσει και μειώνεται. Έχει μάλιστα διατυπωθεί η άποψη, πως η εκδήλωση διαταραχών στην περίοδο, η οποία έρχεται είτε νωρίτερα, είτε αργότερα από την αναμενόμενη ημερομηνία κατά 7 ή λιγότερες ημέρες, είναι σημείο πρώιμης προεμμηνόπαυσης, δηλαδή δείχνει, πως βρίσκεσαι στα πρώτα στάδια της προεμμηνόπαυσης.

Νομίζω, πως τώρα, που είμαι στην προεμμηνόπαυση, δυσκολεύομαι να χάσω βάρος…. Είναι η ιδέα μου ή όντως ισχύει;

Δεν είναι η ιδέα σου… Οι στατιστικές επιβεβαιώνουν αυτή σου την αίσθηση, αφού έχει καταγραφεί σαφής αύξηση των ποσοστών παχυσαρκίας, όσο η γυναίκα πλησιάζει στην εμμηνόπαυση. Αν θες μάλιστα και αριθμούς, έχει υπολογιστεί, πως το ποσοστό των παχύσαρκων γυναικών στο ηλικιακό φάσμα από 40 έως 59 ανέρχεται στο 65%, ενώ μετά τα 60 αυτό φθάνει το 73,8%! Φαίνεται, πως για την αυξητική αυτήν τάση του βάρους “ευθύνεται” η μείωση της παραγωγής των ορμονών, που ονομάζονται οιστρογόνα από τις ωοθήκες. Η μείωση παραγωγής των οιστρογόνων φαίνεται, πως οδηγεί και σε μείωση, αυτού, που ονομάζουμε “βασικό μεταβολικό ρυθμό”, δηλαδή μειώνονται οι ανάγκες του σώματός σου σε ενέργεια, προκειμένου να διατηρήσει τις ζωτικές του λειτουργίες, όταν βρίσκεται σε ανάπαυση και αυτό αποτελεί το μέγιστο μέρος των αναγκών του σώματος σε ενέργεια. Η μείωση του Βασικού Ρυθμού Μεταβολισμού εξαιτίας της μειωμένης δράσης των ωοθηκικών ορμονών κοντά και μετά την εμμηνόπαυση φθάνει τις 250 με 300 kcal ημερησίως. Για το λόγο αυτόν, τρως το ίδιο, αλλά παίρνεις βάρος.

Επίσης, και εδώ θέλω την απόλυτη προσοχή σου: μία λειτουργία των οιστρογόνων είναι να μειώνουν την όρεξη. Έτσι τώρα, που οι ωοθήκες παράγουν όλο και λιγότερα οιστρογόνα, η όρεξή σου αυξάνεται…

Συνεπώς: από τη μία χρειάζεσαι λιγότερη ενέργεια και από την άλλη, θες να τρως και περισσότερο...Δεν χρειάζεται πια να αναρωτιέσαι γιατί παίρνεις πιο εύκολα βάρος τώρα, στην προεμμηνόπαυση Στόχος σου θα πρέπει να είναι ο έλεγχος της όρεξής σου και να αλλάξεις τη “διατροφική σου συμπεριφορά”. Επομένως, δεν τρως, όπως πριν, αλλά προσαρμόζεις τη διατροφή σου στις νέες ανάγκες του σώματός σου.

Βέβαια, μερικές φορές αυτό σου είναι δύσκολο. Είναι δύσκολο να "ξεχάσεις" τις παλαιές σου συνήθειες, ενώ το φαγητό είναι συχνά και μία “παρηγοριά”, που σε κάνει να ξεχνάς την πίεση της ζωής… Αν δυσκολεύεσαι, θα μπορούσες να βοηθηθείς από την Γνωσιακή Συμπεριφορική Κλινική Υπνοθεραπεία (για συντομία την λέμε και “Ιατρική Κλινική Ύπνωση”). Η σύντομη αυτή θεραπεία έχει φανεί, πως είναι αποτελεσματική στο να βοηθήσει παχύσαρκα άτομα να βελτιώσουν τις διατροφικές τους συνήθειες και να χάσουν βάρος. Στα πλαίσια της κλινικής ύπνωσης “κατευθύνεσαι” από τον υπνοθεραπευτή (εκπαιδευμένο ιατρό) στην «διανοητική δοκιμή/ πρόβα» (cognitive rehearsal), στα πλαίσια της οποίας οδηγείσαι να «φαντασθείς» τον εαυτό του να καταναλώνει τροφές χαμηλής θερμιδικής αξίας. Επίσης, όπως η διαφήμιση χρησιμοποιεί τη «νοερή εικόνα», προκειμένου να σε «οδηγήσει» στην υπερβολική κατανάλωση τροφής, η ίδια τεχνική χρησιμοποιείται και στα πλαίσια της κλινικής ύπνωσης, μόνο που στην περίπτωση αυτή η «κατευθυνόμενη» από το θεραπευτή «νοερή εικόνα» σε οδηγεί να μάθεις πώς με τη λογική σκέψη μπορείς εσύ να πάρεις πάλι τον έλεγχο της διατροφής σου!

Εμμηνόπαυση & πώς να την αντιμετωπίσετε

Τώρα τελευταία έχω αρχίσει να νιώθω, πως ο κόλπος μου είναι πιο ξηρός και μάλιστα πονάω και στο σεξ… Συμβαίνει και σε άλλες αυτό; Τι να κάνω;

Καταρχήν, σίγουρα δεν είσαι μόνη σου και σε αυτό το ενοχλητικό σύμπτωμα, αφού η κολπική ξηρότητα, που συνοδεύεται και από πόνο στο σεξ είναι συχνή, όταν η γυναίκα βρίσκεται στην προεμμηνόπαυση.

Και σε αυτό το πρόβλημα όμως υπάρχει λύση και μας τη δίνει η σύγχρονη τεχνολογία με την κολπική θεραπεία με τους ειδικούς υπερήχους HIFU.

Το πλήρες όνομα των υπερήχων HIFU είναι “Εστιασμένοι Υπέρηχοι Υψηλής Έντασης” (High Intensity Focused Ultrasound) και δεν είναι οι ίδιοι, με τους υπερήχους, που ο γυναικολόγος σου χρησιμοποιεί για να εξετάσει τη μήτρα, τις ωοθήκες σου και – αν είσαι έγκυος- το μωρό σου. Οι υπέρηχοι αυτοί έχουν υψηλή ενέργεια και προκαλούν αύξηση της θερμοκρασίας για ένα δέκατο του δευτερολέπτου στο τοίχωμα του κόλπου σου. Έτσι αναδομείται άμεσα και ανώδυνα το κολλαγόνο, του τοιχώματος του κόλπου και αντιμετωπίζεται η κολπική ξηρότητα και ο πόνος στη σεξουαλική επαφή, αλλά και η ήπια ακράτεια ούρων, που ενδεχομένως διαπίστωσες τώρα τελευταία…

Δες στο παρακάτω video, πώς με την τεχνολογία των υπερήχων HIFU αντιμετωπίζουμε την κολπική ξηρότητα

Δρ Μενέλαος ΚΩΝ.Λυγνός, MSc, PhD
Μαιευτήρ Χειρούργος Γυναικολόγος
Master of Science University College London
Διδάκτωρ Μαιευτικής Γυναικολογίας
www.eleftheia.gr
IG: @dr.menelaos_lygnos
You Tube

^{Ενδεικτική βιβλιογραφία}

^{Brian W Whitcomb, Alexandra C Purdue-Smithe, Kathleen L Szegda, Maegan E Boutot, Susan E Hankinson, JoAnn E Manson, Bernard Rosner, Walter C Willett, A Heather Eliassen, Elizabeth R Bertone-Johnson, Cigarette Smoking and Risk of Early Natural Menopause, American Journal of Epidemiology, Volume 187, Issue 4, April 2018, Pages 696–704, https://doi.org/10.1093/aje/kwx292}

^{Comșa LT, David OA, David DO. Eating Behavior-Choice or Reconstruction of Past Experience? A Randomized Clinical Trial of Changing Eating Intentions of Healthy Adults Through Hypnotic Suggestions. Behav Ther. 2022 Mar;53(2):323-333. doi: 10.1016/j.beth.2021.09.005. Epub 2021 Oct 9. PMID: 35227407.}

^{Cunningham, A.C., Hewings-Martin, Y., Wickham, A.P. et al. Perimenopause symptoms, severity, and healthcare seeking in women in the US. npj Womens Health 3, 12 (2025). https://doi.org/10.1038/s44294-025-00061-3}

^{Delestre F, Lehéricey G, Estellat C, Diallo MH, Hansel B, Giral P. Hypnosis reduces food impulsivity in patients with obesity and high levels of disinhibition: HYPNODIET randomized controlled clinical trial. Am J Clin Nutr. 2022 Jun 7;115(6):1637-1645. doi: 10.1093/ajcn/nqac046. Erratum in: Am J Clin Nutr. 2022 Oct 6;116(4):1187. doi: 10.1093/ajcn/nqac226. PMID: 35170724.}

^{Elgayar SL. Combined effects of high-intensity focused electromagnetic therapy and pelvic floor exercises on pelvic floor muscles and sexual function in postmenopausal women. Obstet Gynecol Sci. 2024 Nov;67(6):574-585. doi: 10.5468/ogs.24103. Epub 2024 Nov 5. PMID: 39500313; PMCID: PMC11581814.}

^{Erdélyi A, Pálfi E, Tűű L, Nas K, Szűcs Z, Török M, Jakab A, Várbíró S. The Importance of Nutrition in Menopause and Perimenopause-A Review. Nutrients. 2023 Dec 21;16(1):27. doi: 10.3390/nu16010027. PMID: 38201856; PMCID: PMC10780928.}

^{Erşan S, Erşan EE. Effects of Hypnotherapy on Weight Loss and thus on Serum Leptin, Adiponectin, and Irisin Levels in Obese Patients. J Altern Complement Med. 2020 Nov;26(11):1047-1054. doi: 10.1089/acm.2020.0104. Epub 2020 Jul 21. PMID: 32716207.}

^{Flegal KM, Carroll MD, Ogden CL, Curtin LR. Prevalence and trends in obesity among US adults, 1999-2008. JAMA. 2010 Jan 20;303(3):235-41. doi: 10.1001/jama.2009.2014. Epub 2010 Jan 13. PMID: 20071471.}

^{Giacobbi P Jr, Long D, Nolan R, Shawley S, Johnson K, Misra R. Guided imagery targeting exercise, food cravings, and stress: a multi-modal randomized feasibility trial. J Behav Med. 2018 Feb;41(1):87-98. doi: 10.1007/s10865-017-9876-5. Epub 2017 Aug 1. PMID: 28766183; PMCID: PMC7147977.}

^{Lizcano F, Guzmán G. Estrogen Deficiency and the Origin of Obesity during Menopause. Biomed Res Int. 2014;2014:757461. doi: 10.1155/2014/757461. Epub 2014 Mar 6. PMID: 24734243; PMCID: PMC3964739.}

^{Long CY, Lin KL, Yeh JL, Feng CW, Loo ZX. Effect of High-Intensity Focused Electromagnetic Technology in the Treatment of Female Stress Urinary Incontinence. Biomedicines. 2024 Dec 18;12(12):2883. doi: 10.3390/biomedicines12122883. PMID: 39767789; PMCID: PMC11673164.}

^{Lukanović D, Kunič T, Batkoska M, Matjašič M, Barbič M. Effectiveness of Magnetic Stimulation in the Treatment of Urinary Incontinence: A Systematic Review and Results of Our Study. J Clin Med. 2021 Nov 8;10(21):5210. doi: 10.3390/jcm10215210. PMID: 34768730; PMCID: PMC8584787.}

^{Mauvais-Jarvis F, Clegg DJ, Hevener AL. The role of estrogens in control of energy balance and glucose homeostasis. Endocr Rev. 2013 Jun;34(3):309-38. doi: 10.1210/er.2012-1055. Epub 2013 Mar 4. PMID: 23460719; PMCID: PMC3660717.}

^{Ptaszkowski K, Malkiewicz B, Zdrojowy R, Ptaszkowska L, Paprocka-Borowicz M. Assessment of the Short-Term Effects after High-Inductive Electromagnetic Stimulation of Pelvic Floor Muscles: A Randomized, Sham-Controlled Study. J Clin Med. 2020 Mar 23;9(3):874. doi: 10.3390/jcm9030874. PMID: 32210031; PMCID: PMC7141507.}

^{Roslim NA, Ahmad A, Mansor M, Aung MMT, Hamzah F, Hassan H, Lua PL. Hypnotherapy for overweight and obese patients: A narrative review. J Integr Med. 2021 Jan;19(1):1-5. doi: 10.1016/j.joim.2020.10.006. Epub 2020 Oct 22. PMID: 33162374.}

^{Roslim NA, Ahmad A, Mansor M, Aung MMT, Hamzah F, Shahril MR, Lua PL. Does hypnosis result in greater weight loss compared to conventional approach? Am J Clin Hypn. 2022 Oct;65(2):99-109. doi: 10.1080/00029157.2021.2010642. Epub 2022 Feb 2. PMID: 35108492.}

^{Sabounchi NS, Rahmandad H, Ammerman A. Best-fitting prediction equations for basal metabolic rate: informing obesity interventions in diverse populations. Int J Obes (Lond). 2013 Oct;37(10):1364-70. doi: 10.1038/ijo.2012.218. Epub 2013 Jan 15. PMID: 23318720; PMCID: PMC4278349.}

^{Samuels JB, Pezzella A, Berenholz J, Alinsod R. Safety and Efficacy of a Non-Invasive High-Intensity Focused Electromagnetic Field (HIFEM) Device for Treatment of Urinary Incontinence and Enhancement of Quality of Life. Lasers Surg Med. 2019 Nov;51(9):760-766. doi: 10.1002/lsm.23106. Epub 2019 Jun 7. PMID: 31172580; PMCID: PMC6851770.}

^{Tosun H, Akınsal EC, Sönmez G, Baydilli N, Demirci D. Is the High-Intensity Focused Electromagnetic Energy an Effective Treatment for Urinary Incontinence in Women? Ther Clin Risk Manag. 2024 Nov 30;20:811-816. doi: 10.2147/TCRM.S478919. PMID: 39640007; PMCID: PMC11619107.}