5 μύθοι για την ευαίσθητη περιοχή που πρέπει να σταματήσεις να πιστεύεις
Οι καθημερινές συνήθειες που μπορεί να επηρεάσουν την υγεία του κόλπου σου και τι μπορείς να αλλάξεις.
Μπορεί να πιστεύεις ότι ξέρεις πώς να φροντίζεις σωστά την ευαίσθητη περιοχή σου, όμως κάποιες από τις συνήθειες που θεωρείς σωστές ίσως κάνουν τελικά περισσότερο κακό παρά καλό.
Από το πόσο συχνά πλένεσαι και αν χρειάζεσαι κολπικές πλύσεις μέχρι τον τρόπο που μπορεί να επηρεάσουν την υγεία σου το σεξ, ορισμένα φάρμακα, το κάπνισμα ή το βάρος σου, υπάρχουν αρκετοί μύθοι που αξίζει να αφήσεις πίσω.
Καλόν είναι πού και πού να κάνω κολπικές πλύσεις
Ο κόλπος σου υπό φυσιολογικές συνθήκες “κατοικείται” από “καλά” μικρόβια, τα οποία αποτελούν τη λεγόμενη “κολπική χλωρίδα”. Τα μικρόβια αυτά ανήκουν στο γένος Γαλακτοβάκιλλος και λειτουργούν ως “φρουροί” της κολπικής υγείας. Οι Γαλακτοβάκιλλοι, τόσο με την παρουσία τους στον κόλπο, όσο και χάρη στις ουσίες, που παράγουν “εμποδίζουν” την ανάπτυξη στον κόλπο σου “κακών” (πιο σωστά: “παθογόνων”) μικροβίων, τα οποία θα μπορούσαν να προκαλέσουν φλεγμονές, οι οποίες ονομάζονται κολπίτιδες.
Αν λοιπόν εσύ κάνεις συχνά κολπικές πλύσεις, υπάρχει η περίπτωση να “διαταραχθεί” η κολπική χλωρίδα σου, δηλαδή να “μειωθεί” ο πληθυσμός των καλών μικροβίων. Έτσι γίνεται πιο “αδύναμη” και λιγότερο “αποτελεσματική” η προστασία, που τα μικρόβια αυτά σου παρέχουν. Συνεπώς εκτίθεσαι σε αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης κολπίτιδας.
Κολπικές πλύσεις γίνονται μόνον, αν αυτό σου συστήσει ο ιατρός σου.
5 ερωτήσεις που θες να κάνεις για την ευαίσθητη περιοχή σου μετά τη γέννα
Η ευαίσθητη περιοχή πρέπει να πλένεται συχνά
Η σωστή υγιεινή της ευαίσθητης περιοχής είναι εξαιρετικά σημαντική. Όμως οι υπερβολές ενδέχεται να φέρουν το αντίθετο αποτέλεσμα και να να οδηγήσουν σε ερεθισμούς.Για να καταλάβεις γιατί συμβαίνει κάτι τέτοιο, παρατήρησε την ανατομία της ευαίσθητης περιοχής, όπως αυτή απεικονίζεται παρακάτω.
Εδώ καλό θα ήταν να σημειωθεί, πως στην εικόνα τα μεγάλα χείλη φαίνονται “ανοικτά”, αλλά αυτό έχει γίνει, για να μπορεί να φανεί και η είσοδος του κόλπου. Στη πραγματικότητα τα χείλη είναι “κλειστά” και λειτουργούν ως “προστατευτικές κουρτίνες”, που εμποδίζουν σκόνη ή μικρόβια να “μπουν” στον κόλπο και να προκαλέσουν εκεί φλεγμονές.
Το δέρμα, που αποτελεί τα μεγάλα χείλη του αιδοίου έχει κάποιες ιδιαιτερότητες:
- σύμφωνα με κάποια στοιχεία έχει μικρότερη περιεκτικότητα σε νερό από το “κοινό” δέρμα, είναι δηλαδή λιγότερο καλά “ενυδατωμένο”. Επίσης το δέρμα της ευαίσθητης περιοχής φαίνεται, πως “αφυδατώνεται” (γίνεται πιο “ξηρό”) πιο εύκολα από το δέρμα σε άλλες περιοχές του σώματος. Η αποτελεσματικότητα της προστασίας, που παρέχει το δέρμα του αιδοίου όμως εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από την ενυδάτωσή του.
- και στο δέρμα της ευαίσθητης περιοχής “κατοικούν” “καλά” μικρόβια. Επομένως, και στο δέρμα της ευαίσθητης περιοχής έχουμε την τοπική “χλωρίδα”, που προφυλάσσει από τα “βλαπτικά” μικρόβια
- το δέρμα της ευαίσθητης περιοχής έχει διαφορετικό pH από το δέρμα σε άλλες περιοχές του σώματος (το pH είναι ένας δείκτης της “οξύτητας” του περιβάλλοντος)
- Οι υπερβολικά συχνές πλύσεις της ευαίσθητης περιοχής αυξάνουν τον κίνδυνο “αφυδάτωσης” του δέρματός της, διαταραχής της τοπικής χλωρίδας, αλλά και του τοπικού pH. Κάποιες βασικές οδηγίες υγιεινής της ευαίσθητης περιοχής είναι:
- μην πλένεσαι στην ευαίσθητη περιοχή μόνον με νερό (ακούγεται περίεργο, αλλά η παρατεταμένη επαφή της περιοχής με το νερό, επιταχύνει την αφυδάτωσή της)
- μην χρησιμοποιείς για την περιποίηση της ευαίσθητης περιοχής “κοινά” σαπούνια ή αφρούς
- μην χρησιμοποιείς αντισηπτικά στην ευαίσθητη περιοχή, γιατί “σκοτώνουν” τη χλωρίδα (εκτός αν υπάρξει ιατρική οδηγία)
- να πλένεις την ευαίσθητη περιοχή χρησιμοποιώντας ειδικά για το σκοπό αυτόν προϊόντα, τα οποία “σέβονται” τον pH της περιοχής και (συνήθως) περιέχουν και ειδικούς ενυδατικούς παράγοντες. Συνήθως, αρκεί η πλύση της ευαίσθητης περιοχής 2 φορές την ημέρα.
- μην κάνεις κολπικές πλύσεις με νερό ή άλλα προϊόντα, παρά μόνον, αν σου το συστήσει ο ιατρός σου.
pexels.com/ cottonbro studio
'Ολα τα είδη σεξουαλικής επαφής είναι ασφαλή για την ευαίσθητη περιοχή
Τα διαθέσιμα στοιχεία δεν είναι ξεκάθαρα, σε ό,τι αφορά το κατά πόσον η σεξουαλική επαφή αυξάνει τις πιθανότητες πρόκλησης βακτηριακής κολπίτιδας (δηλαδή κολπίτιδας από βακτήρια), όμως κάτι τέτοιο δεν μπορεί να αποκλειστεί κατ’ απόλυτο τρόπο. Φαίνεται όμως, πως η χρήση προφυλακτικού, δεν “προφυλάσσει” μόνον από την ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη, αλλά (ως έναν βαθμό) και από τις κολπίτιδες αυτές.
Επίσης, η πρωκτική επαφή έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο κολπίτιδας, ειδικά αν αυτή συνεχιστεί με διείσδυση στον κόλπο, αφού ο πρωκτός έχει και αυτός τη δική του χλωρίδα (δηλαδή τα “δικά του” μικρόβια), η οποία δεν είναι καλό να έρθει σε επαφή με τον κόλπο σου…
Και η στοματική επαφή με την ευαίσθητη περιοχή κατά τη σεξουαλική επαφή έχει συνδεθεί με αύξηση των πιθανοτήτων κολπίτιδας.
Όλα τα Dos and don'ts για την ευαίσθητη περιοχή
Όποιο φάρμακο και να πάρω δεν επηρεάζεται η υγεία του κόλπου μου
Υπάρχουν φάρμακα, τα οποία, όταν τα πάρεις, επηρεάζεται και η υγεία του κόλπου σου. Ας δούμε μερικά από αυτά:
- τα αντιβιοτικά – σίγουρα είναι και το πρώτο φάρμακο, που σου ήρθε στο μυαλό. Πράγματι, έχει παρατηρηθεί, πως η λήψη αντιβίωσης για κάποια μόλυνση, αυξάνει τις πιθανότητες να δεις ο κόλπος σου να προσβάλλεται από μύκητες. Για το λόγον αυτόν έχει από κάποιους προταθεί η λήψη και κολπικών υποθέτων ή κρεμών, που περιέχουν ουσίες, οι οποίες σκοτώνουν τους μύκητες, μετά το πέρας της θεραπείας με το αντιβιοτικό. Αυτή η πρακτική όμως δεν είναι καθολικά αποδεκτή. Φαίνεται, πως αρκεί, όσο λαμβάνεις την αντιβίωσή σου, να λαμβάνεις συγχρόνως και προβιοτικά (δηλαδή Γαλακτοβάκιλλους) είτε από το στόμα σε δισκία (χάπια) είτε κολπικά σε υπόθετα, προκειμένου να ενισχυθεί η κολπική χλωρίδα, η οποία ενδέχεται να “ταλαιπωρηθεί” από την αντιβίωση, αφού τα φάρμακα αυτά “σκοτώνουν” τα μικρόβια “χωρίς να διακρίνουν” τα “καλά” από τα “καλά”
- τα αντισυλληπτικά – τα αντισυλληπτικά δισκία σε κάποιες γυναίκες φαίνεται, ότι προκαλούν κολπική ξηρότητα με μείωση της λίπανσης του κόλπου κατά τη σεξουαλική επαφή με συνεπακόλουθο την εκδήλωση πόνου στο σεξ. Αν είσαι και εσύ μεταξύ των γυναικών αυτών, ίσως θα ήταν καλό να συζητήσεις με το γυναικολόγο σου το ενδεχόμενο να αλλάξεις μέθοδο αντισύλληψης.
- η χημειοθεραπεία για καρκίνο – η εκδήλωση κολπικής ξηρότητας μετά από τη λήψη χημειοθεραπείας ή της ορμονικής θεραπείας στα πλαίσια αντιμετώπισης καρκίνου, όπως για παράδειγμα καρκίνου του μαστού, έχει συνδεθεί με αύξηση των πιθανοτήτων εκδήλωσης κολπικής ξηρότητας και πόνου στη σεξουαλική επαφή . Ευτυχώς, σήμερα η τεχνολογία μας δίνει τη δυνατότητα να βοηθήσουμε τη γυναίκα, που αναφέρει κολπική ξηρότητα, χάρη στη θεραπείας με τους ειδικούς υπερήχους HIFU
- τα αντικαταθλιπτικά – τα αντικαταθλιπτικά είναι μία κατηγορία φαρμάκων, που έχει συνδεθεί με την αύξηση των πιθανοτήτων εκδήλωσης σεξουαλικής δυσλειτουργίας τόσο σε άνδρες (δυσκολίες στη στύση), όσο και στις γυναίκες, που συχνά αναφέρουν δυσκολίες στον οργασμό, αλλά και κολπική ξηρότητα.
- τα αντισταμινικά – τα αντισταμινικά είναι φάρμακα, που παίρνουμε, όταν έχουμε κάποια αλλεργία. Έχει παρατηρηθεί, πως κάποιες γυναίκες αναφέρουν κολπική ξηρότητα, όταν λαμβάνουν τέτοιου είδους αγωγή
- κάποια αντιυπερτασικά φάρμακα – αντιυπερτασικά είναι τα φάρμακα, που παίρνουμε, όταν ο ιατρός διαπιστώσει, πως η πίεσή μας είναι υψηλή. Κάποια από τα φάρμακα αυτά ενδεχομένως να προκαλούν και ενός βαθμού κολπική ξηρότητα.
Στο σημείο αυτό θα πρέπει να τονισθεί, πως αν λαμβάνεις κάποια τέτοια φάρμακα και νιώθεις κολπική ξηρότητα, σε καμία περίπτωση δεν διακόπτεις μόνη σου τη θεραπεία. Πρώτα το συζητάς με τον ιατρό σου και μαζί θα βρείτε την καλύτερη λύση.
«Γιατί κάποιες φορές μυρίζει ο κόλπος μου;» συν τρεις ακόμη ερωτήσεις που ντρέπεσαι να κάνεις
Ο τρόπος ζωής μου δεν επηρεάζει την υγεία του κόλπου μου
Ο τρόπος ζωής σου επηρεάζει την υγεία του σώματός σου γενικότερα, αλλά και την υγεία του κόλπου σου ειδικότερα. Έτσι, η παχυσαρκία, αλλά και το κάπνισμα αυξάνουν την πιθανότητα να πάθεις κολπίτιδα. Ευτυχώς σήμερα διαθέτουμε ένα ισχυρό εργαλείο, που μπορεί να σε βοηθήσει να κόψεις το κάπνισμα, αλλά και να ελέγξεις την όρεξή σου, προκειμένου να χάσεις βάρος: την Ιατρική Κλινική Ύπνωση. Με τη μέθοδο αυτή ο ιατρός βάζει τη θεραπευόμενη σε μία κατάσταση βαθιάς ηρεμίας. Τότε η θεραπευόμενη μπορεί να δεχθεί με πιο αποτελεσματικό τρόπο τα μηνύματα, που ο ιατρός θέλει να της “περάσει”, ώστε αυτή να μάθει να τρώει με τρόπο ελεγχόμενο και να μειώσει τις ποσότητες τροφής, που καταναλώνει, ώστε να χάσει βάρος ή να κόψει το κάπνισμα.
Δες στο video, που ετοιμάσαμε για εσένα, πώς θα βελτιώσεις την υγεία του κόλπου σου.
Δρ Μενέλαος ΚΩΝ.Λυγνός, MSc, PhD
Μαιευτήρας Χειρούργος Γυναικολόγος
Master of Science University College London
Διδάκτωρ Μαιευτικής Γυναικολογίας
Ενδεικτική βιβλιογραφία
Alnaif B, Drutz HP. The association of smoking with vaginal flora, urinary tract infection, pelvic floor prolapse, and post-void residual volumes. J Low Genit Tract Dis. 2001 Jan;5(1):7-11. doi: 10.1046/j.1526-0976.2001.51002.x. PMID: 17043555.
Bohbot JM, Rebelo C, Nappi RE. Vulvar Care: Reviewing Concepts in Daily Hygiene. Healthcare (Basel). 2025 Jun 26;13(13):1523. doi: 10.3390/healthcare13131523. PMID: 40648548; PMCID: PMC12248671.
Brookheart R, Lewis W, Peipert J ...Association between obesity and bacterial vaginosis as assessed by Nugent score, American Journal of Obstetrics & Gynecology, 2019; 220, 476.e1-476.e11
Casado-Espada NM, de Alarcón R, de la Iglesia-Larrad JI, Bote-Bonaechea B, Montejo ÁL. Hormonal Contraceptives, Female Sexual Dysfunction, and Managing Strategies: A Review. J Clin Med. 2019 Jun 25;8(6):908. doi: 10.3390/jcm8060908. PMID: 31242625; PMCID: PMC6617135.
CHERPES, T. L., HILLIER, S. L., MEYN, L. A., BUSCH, J. L., & KROHN, M. A. (2008). A Delicate Balance: Risk Factors for Acquisition of Bacterial Vaginosis Include Sexual Activity, Absence of Hydrogen Peroxide-Producing Lactobacilli, Black Race, and Positive Herpes Simplex Virus Type 2 Serology. Sexually Transmitted Diseases, 35(1), 78–83. https://www.jstor.org/stable/44969361
Duncan L, Bateman DN. Sexual function in women. Do antihypertensive drugs have an impact? Drug Saf. 1993 Mar;8(3):225-34. doi: 10.2165/00002018-199308030-00004. PMID: 8452663.
Farr A, Effendy I, Frey Tirri B, Hof H, Mayser P, Petricevic L, Ruhnke M, Schaller M, Schaefer APA, Sustr V, Willinger B, Mendling W. Guideline: Vulvovaginal candidosis (AWMF 015/072, level S2k). Mycoses. 2021 Jun;64(6):583-602. doi: 10.1111/myc.13248. Epub 2021 Feb 27. PMID: 33529414; PMCID: PMC8248160.
Holdcroft AM, Ireland DJ, Payne MS. The Vaginal Microbiome in Health and Disease-What Role Do Common Intimate Hygiene Practices Play? Microorganisms. 2023 Jan 23;11(2):298. doi: 10.3390/microorganisms11020298. PMID: 36838262; PMCID: PMC9959050.
Kennedy SH, Rizvi S. Sexual dysfunction, depression, and the impact of antidepressants. J Clin Psychopharmacol. 2009 Apr;29(2):157-64. doi: 10.1097/JCP.0b013e31819c76e9. PMID: 19512977.
Lester J, Pahouja G, Andersen B, Lustberg M. Atrophic vaginitis in breast cancer survivors: a difficult survivorship issue. J Pers Med. 2015 Mar 25;5(2):50-66. doi: 10.3390/jpm5020050. PMID: 25815692; PMCID: PMC4493485.
Nelson, T.M., Borgogna, J.C., Michalek, R.D. et al. Cigarette smoking is associated with an altered vaginal tract metabolomic profile. Sci Rep 8, 852 (2018). https://doi.org/10.1038/s41598-017-14943-3
Smith BC, Zolnik CP, Usyk M, Chen Z, Kaiser K, Nucci-Sack A, Peake K, Diaz A, Viswanathan S, Strickler HD, Schlecht NF, Burk RD. Distinct Ecological Niche of Anal, Oral, and Cervical Mucosal Microbiomes in Adolescent Women. Yale J Biol Med. 2016 Sep 30;89(3):277-284. PMID: 27698612; PMCID: PMC5045137.
Verstraelen H, Verhelst R, Vaneechoutte M, Temmerman M. The epidemiology of bacterial vaginosis in relation to sexual behaviour. BMC Infect Dis. 2010 Mar 30;10:81. doi: 10.1186/1471-2334-10-81. PMID: 20353563; PMCID: PMC3161362.
