Η Μπέτυ Βαλάση έφυγε από τη ζωή στα 89 της χρόνια: Η εμβληματική Λωξάνδρα & η κρυφή ιστορία της

Τη Μπέτυ Βαλάση δε τη συνοδεύει μόνο ο χαρακτηριστμός ως «σπουδαία ηθοποιός» αλλά και το «σπουδαία αγωνίστρια» καθώς μαχόταν διαρκώς για τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα και όχι μόνο του κλάδου της, ούσα ενεργό μέλος του ΚΚΕ από την αρχή της καριέρας της.

Μένει στη συλλογική μας μνήμη όχι μόνο για τον εμβληματικό της ρόλο ως Λωξάνδρα που ενώνει την αρχή της ελληνικής τηλεόρασης, αλλά και της ηθογραφικής λογοτεχνίας, αλλά και για τη σπουδαία θεατρική της πορεία. Αυτός ο ρόλος δεν αποκτήθηκε όμως τόσο εύκολα απ' εκείνη.

Η σπουδαία αγωνίστρια και το πείσμα της για να πάρει τον ρόλο της Λωξάνδρας

Την είδηση για την απώλεια της ηθοποιού κοινοποίησε ο Σπύρος Μπιμπίλας με ανάρτησή του αναφέροντας μεταξύ άλλων τον ρόλο της ως Λωξάνδρα αλλά και τη φιλοξενία της τα τελευταία χρόνια στο ΣΠΙΤΙ ΤΟΥ ΑΓΩΝΙΣΤΗ λόγω των προβλήματων υγείας που αντιμετώπιζε.

«Μόλις με πληροφόρησαν στη Βουλή ότι έφυγε από τη ζωή μια αξιαγάπητη αγωνίστρια, η σπουδαία ηθοποιός, που σημάδεψε τον πολιτισμό μας με τις ερμηνείες της, τους αγώνες της για τη δημοκρατία, τη δραστηριότητά της στο εξωτερικό, τη συνδικαλιστική της δράση... Η ανεπανάληπτη Μπέττυ Βαλάση, η αγαπημένη συνοδοιπόρος στη ζωή του αξέχαστου Τίτου Βανδή, η θρυλική μας κυρά Λωξάντρα, που είχα την τύχη και την τιμή να τη γνωρίσω και να συναντηθούμε καλλιτεχνικά, δεν είναι πια κοντά μας... Τα τελευταία χρόνια φιλοξενήθηκε στο ΣΠΙΤΙ ΤΟΥ ΑΓΩΝΙΣΤΗ, που εξασφαλίζει αξιοπρεπή διαβίωση στους ανθρώπους που φροντίζει. Πλήγμα για τον πολιτισμό μας. Την αποχαιρετούμε όλοι με σεβασμό και αγάπη».

Η Μπέτυ Βαλάση γεννήθηκε το 1937 στη Θεσσαλονίκη, από γονείς πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία. Η ζωή της δεν ήταν ανέφελη από τα πρώτα κιόλας χρόνια. Οι γονείς της χώρισαν όταν ήταν μικρή και η ίδια μοιραζόταν ανάμεσα στην Αθήνα και την Κατερίνη, ακολουθώντας τις διαφορετικές διαδρομές τους. Ωστόσο, η αγάπη της για την υποκριτική και η βαθιά ανάγκη της να εκφράζεται μέσα από τους ρόλους της την οδήγησαν σε μια μακρά και σημαντική πορεία στο θέατρο, τον κινηματογράφο και την τηλεόραση.

Στο θέατρο είχε την τύχη να μαθητεύσει κοντά σε σπουδαίες προσωπικότητες, όπως ο Κάρολος Κουν, ενώ ανάμεσα στους δασκάλους της συγκαταλέγονταν ο Γιώργος Χουρμούζιος, η Κατίνα Παξινού, ο Νίκος Τερζάκης και ο Δημήτρης Ροντήρης. Η πρώτη της θεατρική εμφάνιση πραγματοποιήθηκε στο θέατρο Καλουτά, στην παράσταση «Οδύσσεια» του Σκουλούδη. Στη διαδρομή της γνώρισε σπουδαίους καλλιτέχνες, συνεργάστηκε με σημαντικούς ανθρώπους του θεάτρου και απέκτησε τη δική της ξεχωριστή θέση στον καλλιτεχνικό χώρο.

01

05

Η τηλεοπτική στιγμή, ωστόσο, που έμελλε να τη συνδέσει για πάντα με το κοινό ήρθε το 1980. Τότε η ΕΡΤ παρουσίασε τη «Λωξάντρα», την τηλεοπτική μεταφορά του ομώνυμου μυθιστορήματος της Μαρίας Ιορδανίδου, σε σκηνοθεσία Γρηγόρη Γρηγορίου. Η Βαλάση ανέλαβε τον πρωταγωνιστικό ρόλο και έδωσε ζωή στην Κωνσταντινουπολίτισσα ηρωίδα, σε μια σειρά 30 επεισοδίων που αγαπήθηκε από το κοινό και άφησε το αποτύπωμά της στην ιστορία της ελληνικής τηλεόρασης.

Η μικρασιατική της καταγωγή τη βοήθησε εξαιρετικά γι' αυτό τον ρόλο.

Η προσωπική της ζωή συνδέθηκε στενά με τον ηθοποιό Τίτο Βανδή, τον οποίο παντρεύτηκε και αγάπησε βαθιά. Ο θάνατός του, το 2003, αποτέλεσε ένα οδυνηρό πλήγμα για εκείνη. Σε συνέντευξή της στην «Καθημερινή», το 2014, είχε εξομολογηθεί πόσο δύσκολο ήταν να διαχειριστεί την απώλειά του, περιγράφοντας μια περίοδο βαθιάς απομόνωσης και μια σοβαρή περιπέτεια υγείας που επηρέασε την ομιλία της. Χρειάστηκε να δώσει έναν μεγάλο προσωπικό αγώνα για να επανέλθει.

Παρά τις δυσκολίες, η Μπέτυ Βαλάση παρέμεινε μια ηθοποιός με ισχυρή προσωπικότητα και βαθιά σχέση με το θέατρο. Όπως είχε πει χαρακτηριστικά στην ίδια συνέντευξη, «είχα από μικρή το δώρο της αγάπης του κόσμου»

Πώς αγωνίστηκε για να πάρει τη Λωξάνδρα

Σε συνέντευξή της στην Καθημερινή το 2014, η ηθοοποιός είχε μιλήσει για το πώς κυνήγησε με όλες τις δυνάμεις της για να γίνει η Λωξάνδρα, όταν έμαθε πως το μυθιστόρημα της Μαρίας Ιορδανίδου θα μεταφερόταν στη μικρή οθόνη. Και αποκάλυψε ότι δεν περίμενε απλώς να της προτείνουν τον ρόλο, αλλά τον διεκδίκησε η ίδια.

Όπως αφηγήθηκε, όταν έμαθε ότι επρόκειτο να γυριστεί η «Λωξάντρα», ζήτησε ραντεβού με την παραγωγό Ελβίρα Ράλλη και της ανακοίνωσε ευθέως ότι ήθελε να ενσαρκώσει την ηρωίδα. Η παραγωγός τής απάντησε ότι, παρότι την αναγνώριζε ως καλή ηθοποιό, τη θεωρούσε πολύ φινετσάτη για να υποδυθεί μια λαϊκή γυναίκα.

Η Βαλάση, όμως, είχε έτοιμη την απάντηση: «Αν είμαι καλή ηθοποιός παίζοντας μια πόρνη, τότε μπορώ να παίξω και μια λαϊκή γυναίκα».

Η ηθοποιός θυμόταν ότι επί τρεισήμισι μήνες κυκλοφορούσαν δημοσιεύματα που ήθελαν άλλες γνωστές πρωταγωνίστριες να αναλαμβάνουν τον ρόλο. Η ίδια περίμενε με αγωνία, έχοντας μάλιστα απορρίψει άλλες προτάσεις. Ώσπου ένα πρωί χτύπησε το τηλέφωνο και άκουσε τη φωνή της παραγωγού να τη φωνάζει: «Λωξάντρα; Λωξάντρα, ξύπνα».Η ανάμνηση αυτή αποτυπώνει την αποφασιστικότητα με την οποία διεκδίκησε έναν ρόλο που έμελλε να τη συνοδεύει σε όλη της τη ζωή.

Το ΚΚΕ σε επίσημη ανακοίνωσή του την αποχαιρετά, αναφέροντας μεταξύ άλλων:

«Η Μπέτυ Βαλάση αφήνει πίσω της μεγάλη παρακαταθήκη στον κόσμο της τέχνης και του πολιτισμού. Αφήνει τη μνήμη μιας γυναίκας δημιουργικής, δυναμικής και ασυμβίβαστης. Αφήνει, όμως, και το παράδειγμα μιας καλλιτέχνιδας που απέδειξε πως η τέχνη δεν μπορεί να είναι αποκομμένη από τη ζωή. Θα την κρατήσουμε στη μνήμη μας όπως ήταν: ολόφωτη και τρυφερή, αχόρταγη για ζωή και γνώση, μεγάλη ηθοποιός και αγωνίστρια.

Στον γιο της Νικόλα, τον εγγονό της Τίτο και σε όλους τους δικούς της ανθρώπους, στους συναδέλφους της και σε όλους όσοι τη γνώρισαν, την αγάπησαν και συμπορεύτηκαν μαζί της, το ΚΚΕ εκφράζει τα θερμά του συλλυπητήρια. Η κηδεία της θα γίνει τη Δευτέρα 19 Οκτώβρη, στις 11.30 στο Α’ Νεκροταφείο, και θα είναι πολιτική».