MANTILITY: Όταν το μετάξι γίνεται γλώσσα σύνδεσης και γυναικείας έκφρασης
Μιλήσαμε με τη Βασιλική Ζαφειρία Υψηλάντη, ιδρύτρια της MANTILITY, για τη δύναμη των συμβόλων, το πραγματικό νόημα του female empowerment, τη σχέση της μόδας με τον πολιτισμό και τον λόγο που ένα μεταξωτό μαντήλι εξακολουθεί να αφηγείται ιστορίες που αντέχουν στον χρόνο.
Σε μια εποχή όπου οι τάσεις της μόδας γεννιούνται και χάνονται με πρωτοφανή ταχύτητα, η MANTILITY επιλέγει έναν διαφορετικό δρόμο, αυτόν της ουσίας, της αφήγησης και της ανθρώπινης σύνδεσης. Με αφετηρία λοιπόν το ελληνικό μετάξι και όχημα το διαχρονικό μαντήλι, το brand οικοδομεί μια κοινότητα γύρω από την τέχνη, τη μνήμη και τη σύγχρονη γυναικεία ταυτότητα.
Βασιλική Ζαφειρία Υψηλάντη
Το MANTILITY δεν παρουσιάζεται απλώς ως fashion brand αλλά ως κοινότητα γυναικών. Πότε καταλάβατε ότι το μαντήλι μπορούσε να γίνει εργαλείο σύνδεσης και όχι μόνο στυλ;
Για να είμαι ειλικρινής, δεν υπήρξε κάποια συγκεκριμένη στιγμή που το συνειδητοποίησα. Ήταν κάτι που συνέβη αβίαστα. Μεγάλωσα βλέποντας τη γιαγιά μου και τη μητέρα μου να φορούν μαντήλια στον λαιμό και αντίστοιχα τον παππού και τον πατέρα μου να συνδυάζουν πάντα με τα κουστούμια τους μαντήλια στο πέτο. Δεν το έβλεπαν ως ένα ιδιαίτερο fashion statement, αλλά ως ένα σχεδόν αυτονόητο κομμάτι της καθημερινής τους κομψότητας. Ήταν ένα αξεσουάρ που συνόδευε τη ζωή τους, τις εξόδους τους, τα ταξίδια τους, ακόμη και τις πιο απλές στιγμές όπως τα ψώνια και το καφενείο.
Ίσως γι’ αυτό το μαντήλι μου φαινόταν πάντα σαν ένας αόρατος συνδετικός κρίκος ανάμεσα σε διαφορετικές γενιές γυναικών. Από τις γυναίκες της ελληνικής επαρχίας και των αστικών κέντρων μέχρι τις μεγάλες ευρωπαϊκές μορφές που το υιοθέτησαν με έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο, το μαντήλι εμφανίζεται ξανά και ξανά ως ένα αντικείμενο που ταξιδεύει ανάμεσα σε τόπους, κοινωνικές τάξεις, ηλικίες και πολιτισμούς.
Ως εκ τούτου, το μαντήλι έχει μια σπάνια ιδιότητα. Βρίσκεται πολύ κοντά στο σώμα, αλλά ταυτόχρονα κουβαλά κάτι από τον εσωτερικό κόσμο εκείνου που το επιλέγει. Έτσι, από αξεσουάρ έγινε αφορμή διαλόγου, αναγνώρισης και σύνδεσης. Και τελικά αυτό το «άρρητο» στοιχείο είναι και το πιο ενδιαφέρον στοιχείο για εμάς στη MANTILITY.
Το silk scarf έχει συνδεθεί ιστορικά με icons όπως η Audrey Hepburn και η Grace Kelly. Πώς επαναπροσδιορίζεται σήμερα αυτό το σύμβολο θηλυκότητας για τη σύγχρονη γυναίκα;
Δεν θεωρώ καθόλου τυχαίο ότι το μαντήλι συνδέθηκε με προσωπικότητες όπως η Audrey Hepburn και η Grace Kelly. Αν το παρατηρήσουμε πιο προσεκτικά, δεν έγιναν σύμβολα επειδή φορούσαν μαντήλια· τα μαντήλια έγιναν σύμβολα επειδή τα φόρεσαν εκείνες. Γυναίκες με έντονη προσωπικότητα, αυτονομία, καλλιέργεια και μια πολύ συγκεκριμένη παρουσία στον δημόσιο χώρο.
Αυτό που με ενδιαφέρει είναι ότι καθεμία από αυτές τις γυναίκες εξέφρασε μια διαφορετική εκδοχή θηλυκότητας. Η Audrey Hepburn απέπνεε ευφυΐα, λεπτότητα και ανεξαρτησία. Η Grace Kelly συνδύαζε τη φινέτσα με μια σχεδόν αβίαστη αυτοκυριαρχία. Το μαντήλι λειτούργησε σαν προέκταση της προσωπικότητάς τους.
Νομίζω ότι και σήμερα αυτό παραμένει επίκαιρο. Η σύγχρονη γυναίκα θέλει να δημιουργήσει τη δική της εκδοχή θηλυκότητας κι όχι να μιμηθεί απλά ένα πρότυπο θηλυκότητας. Το μαντήλι για τη MANTILITY συμβολίζει σήμερα την ελευθερία να μετακινείσαι ανάμεσα σε πολλές ταυτότητες: επαγγελματίας, δημιουργός, ταξιδιώτισσα, ερωτευμένη, μοναχική, δυναμική ή ευάλωτη.
Και γι’ αυτό εξακολουθεί να επιβιώνει μέσα στον χρόνο. Είναι ένα από τα ελάχιστα αντικείμενα της γυναικείας γκαρνταρόμπας που κατάφερε να ακολουθήσει όλες τις μεταμορφώσεις της γυναίκας χωρίς ποτέ να χάσει τη σημασία του.
Στον κόσμο του MANTILITY η έννοια του empowerment εμφανίζεται πολύ οργανικά. Τι σημαίνει πραγματικά για εσάς female empowerment πέρα από το branding της εποχής;
Για μένα “empowerment” δεν είναι να λες σε μια γυναίκα ότι μπορεί να κάνει τα πάντα. Είναι η δυνατότητα να της επιτρέπεται να είναι ολόκληρη, να μπορεί να συνυπάρχει μέσα της η ευαλωτότητα με τη δύναμη, η αμφιβολία με τη φιλοδοξία, η φροντίδα με την ανεξαρτησία.
Οι περισσότερες γυναίκες που θαυμάζω δεν είναι ατρόμητες, απλά είναι άνθρωποι που συνεχίζουν παρότι φοβούνται. Αυτή η ήρεμη, καθημερινή γενναιότητα μου φαίνεται πολύ πιο σημαντική από οποιαδήποτε επίδειξη δύναμης.
Πιστεύετε ότι η μόδα σήμερα μπορεί ακόμη να λειτουργήσει ως πολιτική ή κοινωνική δήλωση;
Πιστεύω πως η μόδα ήταν πάντα πολιτική, ακόμη και όταν προσποιείται ότι δεν είναι. Ο τρόπος που καταναλώνουμε, που παράγουμε, που επιλέγουμε τι θα φορέσουμε, ποιον σχεδιαστή θα προωθήσουμε και ποια ιστορία θα μεταφέρουμε πάνω στο σώμα μας είναι βαθιά πολιτικές πράξεις.
Ένα αντικείμενο που φτιάχτηκε με σεβασμό προς τον δημιουργό του, τον τόπο του και τον χρόνο που χρειάστηκε για να υπάρξει, ήδη λέει πολλά για τον κόσμο που θέλουμε να κατοικήσουμε.
Στη MANTILITY αυτή η θέση εκφράζεται μέσα από πολύ συγκεκριμένες επιλογές. Επιλέγουμε να συνεργαζόμαστε με Έλληνες σχεδιαστές και καλλιτέχνες, να δουλεύουμε με ελληνικό μετάξι από το Σουφλί, να αφιερώνουμε χρόνο στην αφήγηση πίσω από κάθε σχέδιο και να δημιουργούμε συλλογές περιορισμένης έκδοσης αντί για προϊόντα μαζικής κατανάλωσης. Και αυτή η επιλογή δεν έχει να κάνει με μια νοσταλγία ούτε μια ρομαντική επιστροφή στο παρελθόν, απλά στηρίζεται στην πεποίθηση ότι η δημιουργικότητα, η τεχνογνωσία και η πολιτιστική κληρονομιά ενός τόπου αξίζουν να παραμένουν ζωντανές, παραγωγικές και ανοιχτές σε διαρκή διάλογο με το σύγχρονο πολιτισμικό και κοινωνικό συγκείμενο.
Υπό αυτή την έννοια, ένα MANTILITY είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένα αξεσουάρ. Μπορεί να γίνει φορέας πολιτισμού, να στηρίξει δημιουργούς, να διατηρήσει τεχνικές που περνούν από γενιά σε γενιά και να υπενθυμίσει ότι πίσω από κάθε αντικείμενο υπάρχουν άνθρωποι, τόποι και ιστορίες. Και αυτή, για μένα, είναι μια βαθιά κοινωνική και πολιτική πράξη.
Το μαντήλι κουβαλά μια ενδιαφέρουσα αντίφαση, είναι ταυτόχρονα elegant και δυναμικό. Τι είναι αυτό που σας γοητεύει περισσότερο σε αυτό το αξεσουάρ;
Μου αρέσει που αφήνει χώρο για ερμηνεία. Ο καθένας επιλέγει το σχέδιο που τον εκφράζει, που συνομιλεί με τη δική του αισθητική, τις αναμνήσεις, τις επιθυμίες ή ακόμη και τη διάθεσή του εκείνη τη στιγμή. Στη συνέχεια το φορά με τον δικό του τρόπο, το δένει διαφορετικά, το εντάσσει στη δική του καθημερινότητα και τελικά το μετατρέπει σε κάτι προσωπικό.
Ίσως γι’ αυτό το μαντήλι δεν παύει ποτέ να με γοητεύει. Παρότι πρόκειται για το ίδιο αντικείμενο, δεν υπάρχει ποτέ μία μόνο εκδοχή του. Κάθε άνθρωπος το ενεργοποιεί διαφορετικά και του δίνει μια νέα ζωή. Αυτή η ελευθερία της ερμηνείας και της οικειοποίησης είναι, κατά τη γνώμη μου, μία από τις πιο ενδιαφέρουσες ιδιότητές του.
Στη MANTILITY το βλέπουμε πολύ συχνά. Το ίδιο μαντήλι αποκτά διαφορετικά νοήματα ανάλογα με το ποιος το επιλέγει. Και αυτό είναι κάτι που καμία τάση της μόδας δεν μπορεί να προβλέψει ή να επιβάλει. Και νομίζω ότι η πραγματική γοητεία του μαντηλιού βρίσκεται ακριβώς εκεί: στο ότι δεν ολοκληρώνεται όταν σχεδιάζεται ή όταν παράγεται, αλλά όταν συναντά τον άνθρωπο που θα το φορέσει και θα του δώσει τη δική του ερμηνεία.
Σε μια εποχή υπερπληροφορίας και γρήγορων trends, πώς χτίζεται μια αυθεντική κοινότητα γύρω από ένα τόσο συγκεκριμένο fashion project;
Με αργό τρόπο. Νομίζω ότι έχουμε ξεχάσει πόσο επαναστατική μπορεί να είναι η συνέπεια. Η αυθεντική κοινότητα δεν δημιουργείται από έναν αλγόριθμο, αλλά από επαναλαμβανόμενες συναντήσεις, εμπιστοσύνη, χρόνο και υπομονή.
Στη δική μας περίπτωση, η κοινότητα χτίστηκε γύρω από ιστορίες. Κάθε σχέδιο φέρνει μαζί του έναν καλλιτέχνη, έναν τόπο, μια αφορμή για συζήτηση. Και όταν οι άνθρωποι αναγνωρίζουν τον εαυτό τους μέσα σε αυτές τις ιστορίες, δημιουργούνται δεσμοί με μεγαλύτερη διάρκεια από οποιοδήποτε trend.
Ποια είναι η μεγαλύτερη έμπνευση πίσω από τα prints και τα χρώματα των συλλογών σας;
Οι άνθρωποι, οι τόποι και οι συνειρμοί. Ένα σχέδιο μπορεί να ξεκινήσει από ένα ποίημα, ένα μουσειακό αντικείμενο, μια συνομιλία σε ένα μπαρ, μια ζωγραφιά παιδιού, ένα ξεχασμένο κτίριο ή ένα ταξίδι με πλοίο. Περισσότερο από την τάση του χρώματος της χρονιάς, μας ενδιαφέρει το χρώμα μιας ανάμνησης· γιατί εκεί βρίσκονται συνήθως οι πιο ανθεκτικές παλέτες.
Τι κάνει ένα μαντήλι να ξεχωρίζει πραγματικά;
Η δυνατότητά του να παραμένει ενδιαφέρον ακόμη και όταν το απομακρύνεις από τη χρηστική του διάσταση. Αν ένα σχέδιο μπορεί να σταθεί ως αυτόνομο έργο, αν η ιστορία που κουβαλά εξακολουθεί να έχει νόημα μέσα στον χρόνο, αν κάποιος θελήσει να το φυλάξει, να το κληροδοτήσει ή να το μοιραστεί με τις επόμενες γενιές, τότε έχει πετύχει κάτι πολύ ουσιαστικό.
Στη MANTILITY πιστεύουμε στην αξία της πρώτης ύλης. Το ελληνικό μετάξι είναι από μόνο του ένα πολύτιμο υλικό, αποτέλεσμα γνώσης, τεχνικής και παράδοσης αιώνων. Παράλληλα, όμως, μας ενδιαφέρει εξίσου η υπεραξία της δεύτερης ύλης: της πνευματικής δημιουργίας. Του σχεδίου, της ιδέας, της αφήγησης, της καλλιτεχνικής ματιάς που ενσωματώνεται πάνω στο μετάξι. Και αυτό συνοψίζεται στο όνομα του brand και στο tagline μας “The Mentality of Silk”.
Για μένα, λοιπόν, ένα μαντήλι ξεχωρίζει όταν παραμένει μια αισθητική καταγραφή της εποχής του και μετά από πολλά χρόνια· όταν εξακολουθεί να αφηγείται μια ιστορία ακόμη και όταν αλλάξουν οι τάσεις, οι χρήσεις ή οι άνθρωποι που το φορούν.
Ποιο είναι το αγαπημένο σας styling με μαντήλια;
Παραδόξως, το πιο απλό. Λευκό πουκάμισο, τζιν, επίπεδα παπούτσια και ένα μεταξωτό μαντήλι δεμένο χωρίς πολλή σκέψη. Με γοητεύουν οι γυναίκες που φορούν κάτι πολύ ιδιαίτερο σαν να είναι το πιο φυσικό πράγμα στον κόσμο. Για εμένα η πραγματική κομψότητα είναι να «κατοικείς» άνετα μέσα στο σώμα και τον εαυτό σου.
