Πώς ο θηλασμός συνδέεται με αλλαγές στο DNA του μωρού, σύμφωνα με νέα μελέτη

Κάθε χρόνο γεννιούνται περίπου 130 εκατομμύρια μωρά παγκοσμίως και μία από τις πρώτες αποφάσεις που καλείται η μητέρα να πάρει, αφορά τον τρόπο σίτισης του βρέφους της: αποκλειστικός θηλασμός, φόρμουλα ή ένας συνδυασμός και των δύο;

Παρότι οι περισσότεροι ειδικοί συμφωνούν ότι ο θηλασμός έχει σημαντικά οφέλη για την υγεία, η συζήτηση γύρω από το θέμα παραμένει έντονη, ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, όπου δίνεται μεγαλύτερη έμφαση στο σύνθημα «fed is best», δηλαδή ότι το σημαντικότερο είναι το μωρό να τρέφεται σωστά, χωρίς ενοχές ή πίεση προς τις μητέρες.

Νέα έρευνα αποκαλύπτει τον τρόπο με τον οποίο ο θηλασμός προστατεύει τις μαμάδες για δεκαετίες

Μια νέα μεγάλη διεθνής μελέτη, ωστόσο, έρχεται να δώσει ακόμη μία διάσταση στη συζήτηση. Ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα μωρά που θήλασαν αποκλειστικά για τουλάχιστον τρεις μήνες εμφάνιζαν χρόνια αργότερα συγκεκριμένες αλλαγές στη λειτουργία των γονιδίων τους. Οι αλλαγές αυτές δεν αφορούν το ίδιο το DNA αλλά τον τρόπο με τον οποίο ενεργοποιούνται ή «απενεργοποιούνται» ορισμένα γονίδια - μια διαδικασία γνωστή ως επιγενετική.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Clinical Epigenetics, ανέλυσε δείγματα αίματος από περισσότερα από 3.400 παιδιά σε 11 διαφορετικές χώρες. Οι επιστήμονες συνέκριναν παιδιά που είχαν θηλάσει αποκλειστικά για τουλάχιστον τρεις μήνες με παιδιά που δεν είχαν ακολουθήσει το ίδιο μοτίβο σίτισης.

Εντόπισαν λοιπόν διαφορές σε έναν μηχανισμό που ονομάζεται «μεθυλίωση DNA». Πρόκειται ουσιαστικά για μια διαδικασία που λειτουργεί σαν «διακόπτης» για τα γονίδια, αυξάνοντας ή μειώνοντας τη δραστηριότητά τους χωρίς να αλλάζει ο γενετικός κώδικας.

Οι αλλαγές αυτές παρατηρήθηκαν σε γονίδια που σχετίζονται κυρίως με το ανοσοποιητικό σύστημα και την ανάπτυξη του οργανισμού. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι οι συγκεκριμένοι επιγενετικοί δείκτες δεν υπήρχαν στο αίμα του ομφάλιου λώρου κατά τη γέννηση των παιδιών. Αυτό σημαίνει ότι εμφανίστηκαν μετά την έναρξη του θηλασμού και δεν ήταν κληρονομικοί.

01

02

70% των γυναικών αντιμετωπίζουν προβλήματα στον θηλασμό: Ας μην προσποιούμαστε ότι είναι κάτι εύκολο

Η Δρ Doretta Caramaschi από το University of Exeter, μία εκ των επικεφαλής της μελέτης, εξήγησε ότι τα ευρήματα δείχνουν πως ο αποκλειστικός θηλασμός συνδέεται με μετρήσιμες επιγενετικές αλλαγές στον οργανισμό των παιδιών. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι η έρευνα δεν αποδεικνύει ακόμη αν αυτές οι αλλαγές οδηγούν άμεσα σε καλύτερη υγεία ή ισχυρότερο ανοσοποιητικό σύστημα.

Αντίστοιχα, η Δρ Mariona Bustamante από το ISGlobal τόνισε ότι χρειάζονται περισσότερες μελέτες και διαφορετικά δείγματα πληθυσμού ώστε να κατανοηθεί πλήρως η βιολογική σημασία των ευρημάτων.

Τα οφέλη του θηλασμού

Παρότι τα νέα στοιχεία γύρω από την επιγενετική θεωρούνται ιδιαίτερα ενδιαφέροντα, τα οφέλη του θηλασμού για την υγεία είναι ήδη καλά τεκμηριωμένα. Σύμφωνα με τα στοιχεία των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων ( CDC), τα βρέφη που θηλάζουν εμφανίζουν μικρότερο κίνδυνο για άσθμα, παχυσαρκία, διαβήτη τύπου 1, σοβαρές λοιμώξεις του αναπνευστικού, ωτίτιδες και σύνδρομο αιφνίδιου βρεφικού θανάτου.

Τα οφέλη φαίνεται να επεκτείνονται και στις μητέρες. Οι γυναίκες που θηλάζουν έχουν μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού και των ωοθηκών, διαβήτη τύπου 2 και υψηλής αρτηριακής πίεσης. Μάλιστα, οι ειδικοί αναφέρουν ότι όσο περισσότερο διαρκεί ο θηλασμός, τόσο αυξάνονται τα προστατευτικά οφέλη και για τη μητέρα και για το παιδί.

Θηλασμός: Ξεπερνώντας τις δυσκολίες

Δεν χρειάζεται να έχεις ενοχές

Παράλληλα, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η νέα μελέτη δεν πρέπει να δημιουργήσει ενοχές στους γονείς που επιλέγουν ή χρειάζεται να χρησιμοποιήσουν φόρμουλα. Πολλές γυναίκες δεν μπορούν να θηλάσουν, άλλες επιλέγουν να μην το κάνουν και αρκετοί παιδίατροι υπογραμμίζουν ότι η σωστή ανάπτυξη ενός παιδιού εξαρτάται από πολλούς διαφορετικούς παράγοντες - όχι μόνο από τον τρόπο σίτισης.

Το περιβάλλον στο οποίο μεγαλώνει ένα παιδί, η συναισθηματική φροντίδα, η ποιότητα ύπνου, η διατροφή και η συνολική καθημερινότητά του παίζουν επίσης σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξή του.

Σήμερα, οι περισσότερες διεθνείς οδηγίες συστήνουν αποκλειστικό θηλασμό για περίπου τους πρώτους έξι μήνες ζωής και συνέχισή του παράλληλα με στερεές τροφές μέχρι τον πρώτο χρόνο ή και περισσότερο, εφόσον αυτό είναι εφικτό και επιθυμητό.

Γιατί ο θηλασμός δεν ωφελεί μόνο το μωρό σου, αλλά και εσένα

Η νέα έρευνα δεν έρχεται να δημιουργήσει «σωστές» και «λάθος» επιλογές για τους γονείς. Αντίθετα, προσθέτει ένα ακόμη κομμάτι στο παζλ του πώς οι πρώιμες εμπειρίες και η διατροφή μπορεί να επηρεάζουν τον οργανισμό μας σε επίπεδο που οι επιστήμονες μόλις αρχίζουν να κατανοούν.