Πανελλήνιες 2026: Για να βοηθήσεις το παιδί σου στις κρίσεις πανικού, διαχειρίσου πρώτα το άγχος σου

Σε λίγες μέρες ξεκινούν οι Πανελλήνιες ( 29 Μαϊου για του υποψηφίους των Γενικών Λυκείων, στις 30 Μαΐου των Επαγγελματικών Λυκείων), κι όλοι γνωρίζουμε πόσο απαιτητική και αγχωτική είναι αυτή η περίοδος. Για πολλές οικογένειες, οι εξετάσεις αυτές μοιάζουν να αποτελούν το «κέντρο βάρους» ολόκληρης της χρονιάς, η οποία συχνά οργανώνεται σχεδόν αποκλειστικά γύρω από το διάβασμα και την προετοιμασία, με την πίεση να συσσωρεύεται σταδιακά.

Ακόμη και μαθητές που είναι καλά προετοιμασμένοι δεν είναι πάντα εύκολο να διαχειριστούν το άγχος τους, το οποίο μπορεί να γίνει έντονο και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να οδηγήσει ακόμη και σε κρίσεις πανικού. Οι περισσότεροι από εμάς θυμόμαστε αυτή την περίοδο όχι ως την πιο ξέγνοιαστη της ζωής μας, αλλά ως μια φάση έντονης πίεσης και μεγάλων προσδοκιών.

Για να μπορέσεις λοιπόν να στηρίξεις ουσιαστικά το παιδί σου στην τελική ευθεία των Πανελληνίων, το πρώτο και πιο σημαντικό βήμα είναι να διαχειριστείς το δικό σου άγχος. Δύσκολο; Ναι; Ακατόρθωτο; 'Οχι.

'Αγχος και κρίσεις πανικού

Το άγχος μπορεί να εκδηλωθεί με πολλούς διαφορετικούς τρόπους. Για παράδειγμα, το παιδί σου μπορεί να έχει αϋπνία, απώλεια όρεξης ή αντίθετα, υυπερφαγία. Παράλληλα, ορισμένοι έφηβοι εκφράζουν το άγχος τους με υπερβολική κοινωνικοποίηση ενώ άλλοι αποφεύγουν πλήρως τις κοινωνικές δραστηριότητες. Επιπλέον, ο έντονος πανικός που βιώνουν ορισμένοι όταν βρίσκονται υπό πίεση μπορεί να οδηγήσει σε αδράνεια - κάτι που συχνά παρερμηνεύεται από τους γονείς ως τεμπελιά. Εξίσου συχνά είναι κι άλλα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοήσεις, όπως δύσπνοια, ταχυκαρδία, τρέμουλο, αίσθημα ότι «χάνει τον έλεγχο».

Οι Πανελλήνιες 2026 ξεκινούν στις 29 Μαΐου: Πώς να αντιμετωπίσεις το άγχος & να αποδώσεις

Οι ειδικοί στην ψυχική υγεία επισημαίνουν ότι η παρουσία ενός ψύχραιμου ενήλικα λειτουργεί ρυθμιστικά στο νευρικό σύστημα του εφήβου. Δεν χρειάζεται να δώσεις λύσεις εκείνη τη στιγμή· χρειάζεται να δημιουργήσεις ένα «έδαφος ασφάλειας».

Μπορείς να του μιλήσεις απλά και σταθερά: ότι αυτό που νιώθει, όσο έντονο κι αν είναι, δεν είναι επικίνδυνο και θα περάσει. Μην προσπαθήσεις να το «λογικεύσεις» υπερβολικά εκείνη τη στιγμή. Σε μια κρίση πανικού, όπως εξηγούν οι ψυχολόγοι, ο εγκέφαλος βρίσκεται σε κατάσταση συναγερμού και δεν επεξεργάζεται λογικά επιχειρήματα με τον ίδιο τρόπο.

Αντίθετα, βοήθησε το παιδί σου να ηρεμήσει: να αναπνέει αργά, να πατάει σταθερά τα πόδια του στο έδαφος, να κοιτάζει γύρω του και να περιγράφει απλά πράγματα που βλέπει. Αυτές οι τεχνικές «γείωσης» βοηθούν στη σταδιακή αποκλιμάκωση του πανικού.

Εξίσου σημαντικό είναι να μην αντιμετωπίζεις τις κρίσεις σαν «αδυναμία» ή «υπερβολή». Οι ειδικοί τονίζουν ότι οι κρίσεις πανικού είναι έντονη αλλά παροδική αντίδραση του οργανισμού στο στρες, όχι ένδειξη ότι το παιδί «δεν αντέχει» ή «δεν είναι έτοιμο». Τέτοιες ερμηνείες επιβαρύνουν περισσότερο την κατάσταση.

Λίγο πριν τις εξετάσεις

Τις ημέρες πριν τις Πανελλήνιες, προσπάθησε να υπάρχει στο σπίτι ηρεμία, αποφεύγοντας εντάσεις ή κάθε είδους αλλαγές. Δεν είναι η στιγμή για έντονες παρατηρήσεις, συγκρούσεις ή πίεση για τέλειο διάβασμα. Είναι η στιγμή για ένα σταθερό πρόγραμμα, βασική φροντίδα (φαγητό, ύπνος), και διακριτική διαθεσιμότητα.

Αν το παιδί σου έχει ιστορικό έντονου άγχους ή κρίσεων πανικού, είναι σημαντικό – όπως αναφέρουν ψυχίατροι και ψυχολόγοι – να υπάρχει ήδη ή να αναζητηθεί υποστήριξη από ειδικό ψυχικής υγείας. Ένας επαγγελματίας μπορεί να βοηθήσει το παιδί να μάθει τεχνικές διαχείρισης άγχους και να ξεχωρίσει το «φυσιολογικό άγχος εξετάσεων» από το άγχος που χρειάζεται παρέμβαση.

Το TikTok υπόσχεται να στέλνει τους εφήβους νωρίς για ύπνο - Είναι αυτή η λύση ενόψει Πανελληνίων;

Μην αυξάνεις την πίεση

Σύμφωνα με την ομάδα υποστήριξης του Childline, πολλά παιδιά που επικοινωνούν μαζί τους αισθάνονται ότι η μεγαλύτερη πίεση κατά την εξεταστική περίοδο προέρχεται από το οικογενειακό τους περιβάλλον.

Ακόμα κι αν το κάνεις άθελά σου, η ψυχολόγος Δρ Anna Colton, συνιστά να ακούς προσεκτικά το παιδί σου, να δείχνεις κατανόηση και να αποφεύγεις την υπερβολική κριτική. Πριν από τις εξετάσεις είναι σημαντικό να σε βλέπει αισιόδοξη και καθησυχαστική. Μετά από κάθε μάθημα που γράφει, εστίασε σε όσα πήγαν καλά, αντί να αναλύεις μόνο τις δυσκολίες ή τα λάθη. Στη συνέχεια, βοήθησέ το να στρέψει την προσοχή του στην επόμενη εξέταση, χωρίς να μένει σε πράγματα που πλέον δεν μπορούν να αλλάξουν.

Και φυσικά μην ξεχνάς να του υπενθυμίζεις ότι μια αποτυχία δεν καθορίζει το μέλλον του και ότι, αν χρειαστεί, θα έχει και άλλες ευκαιρίες να προσπαθήσει ξανά, εφόσον το επιθυμεί.

Βρες χρόνο για μικρές ανταμοιβές

Οι ειδικοί του Εθνικού Συστήματος Υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου, προτείνουν για την περίοδο αυτή και ορισμένες ανταμοιβές, οι οποίες δεν χρειάζεται να είναι ακριβές ή ιδιαίτερα μεγάλες. Ακόμη και απλές κινήσεις, όπως το αγαπημένο του γεύμα ή λίγος χρόνος χαλάρωσης βλέποντας μια ταινία ή τηλεόραση, μπορούν να λειτουργήσουν ενθαρρυντικά. Όταν ολοκληρωθούν οι εξετάσεις - με το καλό - κι αν δεν έχει ήδη προγραμματίσει διακοπές με τους φίλους του, γιόρτασε με το παιδί σου το τέλος αυτής της απαιτητικής περιόδου, οργανώνοντας μια μικρή έξοδο ή ακόμα και μια ωραία απόδραση ή ταξίδι.

Άγχος Πανελληνίων: Η τέχνη του να στηρίζεις έναν αγχωμένο μαθητή - 3 εκπαιδευτικοί απαντούν

H ισορρροπία είναι το «κλειδί»

Σε αυτή την τόσο δύσκολη και απαιτητική περίοδο για το παιδί, η ισορροπία ανάμεσα στο διάβασμα, τον ύπνο, την κοινωνική ζωή και τη σωματική άσκηση είναι ιδιαίτερα σημαντική. Βοήθησε το παιδί σου να διατηρεί ένα ισορροπημένο πρόγραμμα καθημερινότητας, ώστε να αντιμετωπίζει τις εξετάσεις με πιο καθαρή σκέψη και λιγότερο άγχος.

Τουλάχιστον μία ημέρα ξεκούρασης την εβδομάδα

Σύμφωνα με την Δρ Anna Colton, είναι σημαντικό να του υπενθυμίζεις ότι η ζωή δεν περιστρέφεται μόνο γύρω από τις εξετάσεις. Ένα διάλειμμα ή μια ημέρα ξεκούρασης θα το βοηθήσει να επιστρέψει πιο ξεκούραστο και αποδοτικό. Επίσης, συνιστά, να ενθαρρύνεις το παιδί σου να κάνει τακτικά διαλείμματα, να τρώει σωστά και να αφιερώνει χρόνο σε στιγμές χαλάρωσης με την οικογένεια. Αυτές οι στιγμές τού δίνουν την ευκαιρία να μιλήσει ελεύθερα για ό,τι το απασχολεί - όχι απαραίτητα μόνο για το διάβασμα ή τις εξετάσεις.