ΑΓΔ: Η υποδιαγνωσμένη διαταραχή που επηρεάζει το 8% των παιδιών - Τα σημάδια που πρέπει να προσέξεις

Kακά τα ψέματα. Η καθημερινότητα με ένα παιδί στο σπίτι είναι ένας διαρκής μαραθώνιος. Τρέχεις να προλάβεις το σχολείο, τις δραστηριότητες, το διάβασμα και, φυσικά, προσπαθείς να αποκωδικοποιήσεις κάθε του αντίδραση. Συχνά, βλέποντας το παιδίί σου να δυσκολεύεται να εκφραστεί ή να μπερδεύεται με τις λέξεις, σκέφτεσαι: «Έλα, μωρέ, μικρό είναι ακόμα, είναι απλά θέμα χρόνου».

Τι γίνεται όμως όταν δεν είναι απλώς μια προσωρινή καθυστέρηση, αλλά κάτι βαθύτερο;

ΔΕΠΥ σε άνοδο ή υπερδιάγνωση; Παιδονευρολόγος εξηγεί τι πραγματικά συμβαίνει σήμερα

Σύμφωνα με τα παγκόσμια επιστημονικά δεδομένα, πίσω από αυτές τις δυσκολίες κρύβεται συχνά η Αναπτυξιακή Γλωσσική Διαταραχή (ΑΓΔ). Μπορεί να έχεις ακούσει αυτόν τον όρο ή και όχι καθώς οι έρευνες δείχνουν ότι παραμένει σε μεγάλο βαθμό υποδιαγνωσμένη σε σχέση με τον αυτισμό, τη δυσλεξία ή τη ΔΕΠΥ– αλλά η αλήθεια των αριθμών σοκάρει: επηρεάζει το 8% των παιδιών παγκοσμίως. Οι στατιστικές μάλιστα δείχνουν ότι, κατά μέσο όρο, δύο παιδιά σε κάθε σχολική τάξη είτε στην Κίνα είτε στο Μεξικό, έρχονται αντιμέτωπα με την ΑΓΔ.

Αν μάλιστα το παιδί σου μεγαλώνει σε ένα δίγλωσσο περιβάλλον, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η διάγνωση γίνεται ακόμα πιο περίπλοκη, καθώς η ανάπτυξη κάθε γλώσσας γίνεται με τον δικό της ρυθμό.

Τι λένε οι επιστήμονες για τον μεγάλο μύθο της πολυγλωσσίας

Αν το παιδί σου μιλάει, για παράδειγμα, ελληνικά στο σπίτι και αγγλικά στο σχολείο, ίσως έχεις ακούσει εκείνον τον παλιομοδίτικο μύθο ότι «μπερδεύεται επειδή ακούει πολλές γλώσσες». Οι επιστήμονες, ωστόσο, έρχονται να μας καθησυχάσουν και ξεκαθαρίζουν: η εκμάθηση πολλαπλών γλωσσών δεν προκαλεί ούτε επιδεινώνει την ΑΓΔ.

Αντίθετα, οι έρευνες αποδεικνύουν ότι η πολυγλωσσία ενισχύει τις κοινωνικές και γνωστικές δυνατότητες όλων των παιδιών. Οι ειδικοί μάς βοηθούν να καταλάβουμε τη διαφορά με ένα απλό κριτήριο:

Ένα παιδί με τυπική ανάπτυξη που απλώς προσαρμόζεται σε μια νέα γλώσσα, θα δυσκολεύεται μόνο στη γλώσσα που χρειάζεται περισσότερη εξάσκηση (π.χ. στα αγγλικά του σχολείου). Αντίθετα, τα στοιχεία δείχνουν ότι ένα παιδί με ΑΓΔ παρουσιάζει προβλήματα σε όλες τις γλώσσες που χρησιμοποιεί, ακόμη και στη μητρική του.

ΔΕΠΥ: Ποια παιδιά κινδυνεύουν να αντιμετωπίσουν προβλήματα ως ενήλικες

Τα καμπανάκια κινδύνου σύμφωνα με τους ειδικούς

Οι επιστήμονες τονίζουν ότι ο αντίκτυπος της ΑΓΔ είναι δια βίου, καθώς επηρεάζει την ψυχική υγεία, την ακαδημαϊκή πορεία αλλά και την επαγγελματική αποκατάσταση των ενηλίκων αργότερα.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, τα βασικά σημάδια που δείχνουν ότι ένα πολύγλωσσο παιδί μπορεί να διατρέχει κίνδυνο για ΑΓΔ είναι τα ακόλουθα:

• Αργεί να πει τις πρώτες του λέξεις ή να συνθέσει προτάσεις σε σχέση με τα αδέλφια του.
• Δυσκολεύεται να καταλάβει τι του λένε οι άλλοι ή να ακολουθήσει οδηγίες.
• Δυσκολεύεται να εκφράσει τις σκέψεις του ή να αφηγηθεί απλές ιστορίες.
• Βασίζεται υπερβολικά σε χειρονομίες (όπως το να δείχνει) για να επικοινωνήσει αντί για λέξεις.
• Μαθαίνει τη γλώσσα στο σχολείο πολύ πιο αργά από συνομηλίκους του με το ίδιο ακριβώς πολιτισμικό και γλωσσικό υπόβαθρο.
• Δυσκολεύεται να αλληλεπιδράσει και να παίξει με παιδιά που μιλούν τις ίδιες γλώσσες.

Ποιο είναι το επόμενο βήμα;

Τα επιστημονικά δεδομένα καταλήγουν στο ότι η έγκαιρη και ακριβής διάγνωση είναι το παν. Αν τα παραπάνω σημάδια σου φαίνονται γνώριμα, οι ειδικοί συστήνουν την παραπομπή του παιδιού σε έναν λογοθεραπευτή.

Σύμφωνα, μάλιστα, με ένα αποκαλυπτικό άρθρο του βρετανικού Independent, οι λογοθεραπευτές ακολουθούν μια πολύ συγκεκριμένη και προσεκτική διαδικασία. Τι κάνουν; Συλλέγουν πολύτιμες πληροφορίες από εσένα και τους δασκάλους, πραγματοποιούν εξειδικευμένα τεστ και αξιολογούν σφαιρικά τις ικανότητες του παιδιού σε όλες του τις γλώσσες. Η επιστημονική κοινότητα, μάλιστα, τονίζει κάτι που πρέπει να κρατήσουμε καλά στο μυαλό μας: η υποστήριξη που θα λάβει το παιδί πρέπει να αγκαλιάζει όλες τις γλώσσες του, καθώς αυτές είναι κρίσιμες για την ψυχολογία, την ταυτότητα αλλά και τις πολύτιμες οικογενειακές του σχέσεις.