Ώρα να αναθεωρήσεις: 3 λάθη που κάνεις με τον χρόνο χρήσης οθόνης από τα παιδιά

Ζούμε σε μια εποχή που η «εξάρτηση» από το smartphone δεν αφορά μόνο τα παιδιά αλλά και τους ενήλικες.

Αρκεί να σκεφτείς πόσες φορές την ώρα που ζητάς από το παιδί σου να αφήσει το κινητό ή το tablet, εσύ συνεχίζεις να σκρολάρεις ασταμάτητα ή αρνείσαι να πάρεις το βλέμμα σου από τη δική σου οθόνη, ακόμα κι όταν εκείνο σου ζητάει επίμονα να προσέξεις κάτι; Σου θυμίζει κάτι;

Φαίνεται, όμως, ότι οι κλασικές συμβουλές parenting για τον χρόνο μπροστά στις οθόνες είναι πλέον εντελώς ξεπερασμένες. Βασίζονται σε θεωρίες τριανταετίας που απλώς δεν έχουν καμία θέση στον σημερινό, απόλυτα ψηφιακό κόσμο. Και δεν είναι δική μας διαπίστωση αυτή. Το υποστηρίζει η Michaeleen Doucleff συγγραφέας του βιβλίου Dopamine Kids.

Τα κινητά «κλέβουν την παιδική ηλικία των νέων» και ο Harry διαφωνεί (ξανά) με τα social media

Η Doucleff αποφάσισε να ερευνήσει το θέμα σε βάθος όταν συνειδητοποίησε ότι η δική της εμμονή με το κινητό επηρέαζε άμεσα την κόρη της. Μετά από χρόνια μελέτης εκατοντάδων επιστημονικών ερευνών και συνεντεύξεων με κορυφαίους νευροεπιστήμονες, κατέληξε στο ότι αν θέλεις πραγματικά να αλλάξεις την κατάσταση στο σπίτι σου, πρέπει να ξεκινήσεις αναγνωρίζοντας και διορθώνοντας τα τρία πιο κοινά λάθη που κάνεις ως γονιός.

Λάθος Νο 1: Πιστεύεις ότι η οθόνη είναι η μόνη του «αποφόρτιση»

Ναι, ξέρεις ότι δεν πρέπει το παιδί να περνά ατελείωτο χρόνο μπροστά σε μια οθόνη. Κι όμως, συχνά πιάνεις τον εαυτό σου να κάνει πίσω και να νιώθει ενοχές όταν του παίρνεις το tablet. Γιατί; Επειδή πιστεύεις ότι ίσως και να είναι η μόνη του διέξοδος για να χαλαρώσει μετά από μια κουραστική μέρα. Η σύγχρονη νευροεπιστήμη, όμως, έρχεται να σε απαλλάξει από αυτές τις τύψεις. Η οθόνη δεν χαλαρώνει το παιδί, ούτε του προσφέρει πραγματική απόλαυση. Τα ψηφιακά ερεθίσματα πυροδοτούν τη ντοπαμίνη, η οποία δεν είναι η ορμόνη της ευτυχίας, αλλά της εμμονής. Δεν το κάνει να νιώθει όμορφα, απλώς το αναγκάζει να θέλει κι άλλο: άλλο ένα scroll, άλλο ένα βίντεο, άλλο ένα level. Πόσες φορές έχεις δει το παιδί σου να κλείνει την οθόνη ήρεμο και χαμογελαστό; Σχεδόν ποτέ. Σηκώνεται εκνευρισμένο, υπερδιεγερμένο και με νεύρα. Αυτό δεν είναι αποφόρτιση, είναι ψηφιακό στρες. Όταν, λοιπόν, του περιορίζεις τις οθόνες, δεν του στερείς τη χαλάρωση. Αντίθετα, προστατεύεις το νευρικό του σύστημα και του δίνεις την ευκαιρία να βρει την πραγματική ηρεμία.

Λάθος Νο 2: Του λες «άφησε το tablet και πήγαινε να διαβάσεις ένα βιβλίο»

Όταν αποφασίζεις να κλείσει την οθόνη, τι προτείνεις στο παιδί σου να κάνει; Συνήθως του λες να πάει να παίξει στο δωμάτιό του ή να διαβάσει ένα βιβλίο. Και η μόνιμη απάντηση που παίρνεις είναι ένα βαριεστημένο: «Μα βαριέμαι!».

Πολλοί ειδικοί λένε ότι «είναι καλό για τα παιδιά να βαριούνται». Στην πράξη, όμως, αυτό δεν λειτουργεί. Όταν ένα παιδί έχει συνηθίσει στις τρελές ταχύτητες και τα έντονα χρώματα των social media, η ξαφνική «βαρεμάρα» τού προκαλεί τεράστια δυσφορία.Το μυστικό δεν είναι να αφήσεις το παιδί να βαρεθεί αλλά να αντικαταστήσεις την οθόνη με κάτι εξίσου συναρπαστικό. Η Michaeleen Doucleff προτείνει να του δώσεις πραγματικές προκλήσεις και αυτονομία. Μάθε του να μαγειρεύει, άφησέ το να αναλάβει μια μικρή ευθύνη στο σπίτι, ξεκινήστε μαζί μια δραστηριότητα που κρύβει δημιουργικότητα και λίγη περιπέτεια.

5 σημάδια που αποδεικνύουν πως είσαι εθισμένη στο κινητό σου

Λάθος Νο 3: Προσπαθείς να του χτίσεις «αυτοσυγκράτηση»

Πιστεύεις ότι αν αφήσεις το κινητό στο τραπέζι και πεις στο παιδί σου «μην το αγγίξεις», θα το εκπαιδεύσεις να έχει ισχυρή θέληση. Ελπίζεις ότι κάποια στιγμή θα μάθει να ελέγχει μόνο του τον χρόνο του. Εδώ δεν μπορούν να αντισταθούν οι ενήλικες, περιμένεις να το κάνει ένα παιδί; «Όλη αυτή η ιδέα, όμως, της επίμονης και επίπονης αντίστασης, αποδεικνύεται λανθασμένη», εξηγεί η ψυχολόγος Marina Milyavskaya από το Πανεπιστήμιο Carleton στην Οτάβα του Καναδά.

«Πριν από 15-20 χρόνια, πιστεύαμε ότι η θέληση είναι κάτι που εκπαιδεύεται. Θεωρούσαμε, δηλαδή, ότι οι γονείς μπορούν να δυναμώσουν τη θέληση ενός παιδιού σαν να πρόκειται για μυ, μαθαίνοντάς το με τον καιρό να ρυθμίζει μόνο του τον χρόνο που περνάει μπροστά στην οθόνη. Για παράδειγμα, ότι αν άφηνα την κόρη μου να βλέπει YouTube κάθε μέρα, θα μπορούσα να της μάθω να σταματάει μετά από μία ώρα (και να αντιστέκεται στη συσκευή της κάθε άλλη στιγμή της ημέρας)» αναφέρει και συνεχίζει: «Δεν υπάρχουν, όμως, πραγματικά στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι αυτή η στρατηγική λειτουργεί - και σίγουρα κανένα που να αφορά τα παιδιά», τονίζει η Milyavskaya.

Στο πόσο επικίνδυνα είναι τα κινητά για τα παιδιά η Eva Mendes έδωσε το πιο σοφό παράδειγμα

Αντί να βασίζεσαι στην αυτοσυγκράτηση του παιδιού, οι ειδικοί συνιστούν να αλλάξεις το περιβάλλον του, να διαμορφώσεις το σπίτι και το πρόγραμμά σας έτσι ώστε η οθόνη να μην είναι καν επιλογή. Κλείδωσε τα tablet σε ένα συρτάρι μετά τις 8 το βράδυ, καθιέρωσε το τραπέζι του φαγητού ως «ζώνη χωρίς κινητά» και εξαφάνισε τους ψηφιακούς πειρασμούς από το οπτικό του πεδίο. Όταν η οθόνη δεν είναι άμεσα διαθέσιμη, ο εγκέφαλος του παιδιού σταματά να τη ζητάει και στρέφεται πολύ πιο γρήγορα σε άλλες, πιο υγιείς συνήθειες.