«Μη με βοηθάς, μπορώ»: 6 συνήθειες που ενισχύουν την ανεξαρτησία του παιδιού σου

Όλες λέμε ότι θέλουμε να μεγαλώσουμε παιδιά ανεξάρτητα, με αυτοπεποίθηση, που δεν θα κολλάνε πουθενά. Και τι κάνουμε στην πράξη; Είμαστε συνεχώς από πίσω τους σαν σκιά, φωνάζοντας μόνιμα: «Πρόσεχε!», «Άστο, θα το κάνω εγώ για να μην λερώσεις», «Μην πιάνεις αυτό, δεν μπορείς ακόμα».

'Ομως, η μεγαλύτερη πρόκληση δεν είναι μόνο να γίνει αυτόνομο αλλά πώς εμείς θα κάνουμε ένα βήμα πίσω. Το ένστικτό μας είναι πάντα να προστατέψουμε το παιδί, να το σώσουμε από την αποτυχία και να τα κάνουμε όλα εύκολα. Όμως, αν δεν φάει τα μούτρα του, πώς θα μάθει να σηκώνεται;

Όποτε, λοιπόν, πιάνεις τον εαυτό σου να τρέχει να προλάβει μια «καταστροφή», κάνε μια παύση και σκέψου αυτό που έλεγε η κορυφαία παιδαγωγός Μαρία Μοντεσσόρι : «Ποτέ μη βοηθάς ένα παιδί σε μια εργασία στην οποία νιώθει ότι μπορεί να πετύχει μόνο του.»

Πώς θα μεγαλώσετε ένα επιτυχημένο και ανεξάρτητο παιδί

Δες 6 απλά πράγματα που μπορείς να αλλάξεις από σήμερα κιόλας στην καθημερινότητά σας:

Άφησέ το να κάνει λάθη (και να φάει τα μούτρα του)

Μπορεί να σου σπάει τα νεύρα αλλά τα λάθη είναι ο μόνος τρόπος να μάθει το παιδί πώς να πετύχει. Αντί να τρελαίνεσαι, δείξε του ότι δεν πειράζει και συζητήστε παρέα τι μπορεί να κάνει καλύτερα την επόμενη φορά. Αυτό πιάνει στα πάντα: από το να μην πάρει ομπρέλα ενώ βρέχει (και να γίνει μούσκεμα), μέχρι το να γράψει χάλια σε ένα τεστ επειδή προτίμησε να χαζεύει στο κινητό το προηγούμενο βράδυ. Το να το βλέπεις να απογοητεύεται είναι σκληρό αλλά έτσι μαθαίνει να διαχειρίζεται τις αναποδιές και να παίρνει καλύτερες αποφάσεις στο μέλλον (εσύ έμαθες με διαφορετικό τρόπο;).

Σταμάτα να του αναθέτεις «ψεύτικες» δουλειές του σπιτιού

Μην του δίνεις ψεύτικες δουλειές-παιχνίδια. Τα παιδιά θέλουν να νιώθουν χρήσιμα και ότι προσφέρουν πραγματικά. Ζήτα του να μαζέψει τα παιχνίδια του, να σε βοηθήσει να τακτοποιήσετε τα ψώνια του σούπερ μάρκετ ή το δωμάτιό του. Δεν χρειάζεται να κάνει κάτι τεράστιο. Άφησέ το να βάλει τα ρούχα στον κάδο και να πατήσει το κουμπί για να ξεκινήσει η πλύση, να τακτοποιήσει τα ρούχα του, να μαζέψει το τραπέζι. Αυτά τα μικρά βήματα θα το κάνουν να νιώσει ικανό και θα έρθει η στιγμή που θα βάζει πλυντήριο εντελώς μόνο του.

Δώσε επιλογές αλλά βάλε και όρια

Το να αφήνεις το παιδί να αποφασίζει μόνο του του δίνει απίστευτη αυτοπεποίθηση. Φυσικά, αν το ρωτήσεις γενικά «τι θέλεις να κάνουμε σήμερα;», το πιθανότερο είναι να ζητήσει από κάτι τελείως απλό ως παράλογο. Η λύση, σύμφωνα και με τη μέθοδο Μοντεσσόρι, είναι οι «κατευθυνόμενες επιλογές». Αντί για γενικότητες, δώσε του δύο συγκεκριμένες εναλλακτικές που βολεύουν κι εσένα: «Θέλεις να πάμε στην παιδική χαρά ή για πεζοπορία;», «Θέλεις να βάλεις την μπλε ή την κόκκινη μπλούζα;». Έτσι, νιώθει ότι έχει τον έλεγχο αλλά μέσα σε ένα πλαίσιο που ορίζεις εσύ.

Δώσε του χώρο (κυριολεκτικά και μεταφορικά)

Το παιδί δεν πρόκειται να γίνει ανεξάρτητο αν είσαι συνεχώς «πάνω από το κεφάλι του». Δώσε του την ευκαιρία να εξερευνήσει. Αν παίζει στο διπλανό δωμάτιο, μην μπαίνεις κάθε δύο λεπτά. Αν τσακωθεί με τον αδερφό του ή με έναν φίλο του, κάνε πίσω και άφησέ τα να τα βρουν μόνα τους πριν επέμβεις για να κάνεις τον διαιτητή. Άφησέ το να περπατήσει λίγο πιο μπροστά στο πεζοδρόμιο ή άφησέ το να μπει μόνο του στο καφέ να παραγγείλει και να πληρώσει ενώ εσύ το κοιτάς διακριτικά από έξω.

01

03

Πέντε τρόποι να καλλιεργήσεις την αυτονομία του παιδιού σου από μικρή ηλικία

Μην το διορθώνεις

Αυτό είναι ίσως το πιο δύσκολο. Αν ζητήσεις από το μικρό σου να στρώσει το κρεβάτι του και το αποτέλεσμα μοιάζει με τσαλακωμένο σεντόνι, μην πας να το ξαναστρώσεις. Στόχος δεν είναι ένα επαγγελματικό στρώσιμο αλλά το να αναλάβει το παιδί την ευθύνη. Αν βλέπει πως ό,τι κι αν κάνει, εσύ πας από πίσω και το ξανακάνεις «σωστά», το μόνο που θα καταφέρεις είναι να το κάνεις να τα παρατήσει και να μην ξαναπροσπαθήσει ποτέ.

Φέρε το σπίτι στα μέτρα του

Η Μοντεσσόρι βασίστηκε σε μια πολύ απλή ιδέα: το σπίτι πρέπει να είναι σχεδιασμένο έτσι ώστε το παιδί να μπορεί να λειτουργήσει μόνο του. Ρίξε μια ματιά γύρω σου: Φτάνει το παιδί σου τα ποτήρια και τα πιάτα του; Υπάρχει μια μικρή κανάτα με νερό σε χαμηλό ράφι για να βάλει μόνο του όταν διψάει; Φτάνει τον νιπτήρα και το σαπούνι; Κάνε τη ζωή του (και τη δική σου) πιο εύκολη: βάλε μια χαμηλή κρεμάστρα για το μπουφάν και τη σχολική του τσάντα, βάλε ένα σκαλοπατάκι στο μπάνιο και δώσ' του ένα ελαφρύ καλάθι για τα άπλυτά του. Όταν ο χώρος το βοηθάει, το παιδί θα κάνει τα πάντα μόνο του χωρίς να χρειάζεται να φωνάζει κάθε πέντε λεπτά «Μαμάάάά!».