Νέα έρευνα δείχνει ότι οι επιπτώσεις των οθονών στα παιδιά μπορεί να είναι μη αναστρέψιμες

Μερικά από όσα συμβαίνουν κατά τη διάρκεια της παιδικής και νεανικής ηλικίας δεν μπορούν να αντιστραφούν. Αν έψαχνες, λοιπόν, έναν ακόμη καλό λόγο για να περιορίσεις τον χρόνο που περνάει το παιδί σου μπροστά από μια οθόνη, μόλις τον βρήκες: σύμφωνα με μια νέα επιστημονική μελέτη, οι οθόνες μπορούν να αλλοιώσουν μόνιμα τον εγκέφαλό του.

Όπως αναφέρει η νέα έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Brain Health, οι εμπειρίες της παιδικής ηλικίας επηρεάζουν βαθιά τις δεξιότητες αλλά και τις προκλήσεις που θα αντιμετωπίσει ένας άνθρωπος αργότερα στη ζωή του. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι οι αισθητηριακές εμπειρίες, η κίνηση, οι κοινωνικές σχέσεις και το περιβάλλον στο οποίο μεγαλώνουμε, καθορίζουν αμετάκλητα το ποιοι γινόμαστε.

Τρεις καθημερινές συνήθειες πριν τα 3 συνδέονται με λιγότερη χρήση οθονών από τα παιδιά στα 12

Οι συγγραφείς της μελέτης ονομάζουν αυτή την έννοια «κριτική περίοδο». Όπως εξηγεί ο Δρ.
Julio Licinio, καθηγητής ψυχιατρικής στο Ιατρικό Πανεπιστήμιο Upstate της Νέας Υόρκης «υπάρχει ένα κρίσιμο χρονικό διάστημα ανάπτυξης που εκτείνεται από τη γέννηση έως και τα 25 έτη. Όσα αποτυπώνονται στον εγκέφαλο σε αυτή την περίοδο, καθορίζουν το ποιος θα είσαι για το υπόλοιπο της ζωής σου».

Γιατί όλα τα άλλα του φαίνονται βαρετά;

Μπορεί η έρευνα να μην απαντά ακόμα στο πώς ακριβώς οι οθόνες επηρεάζουν αυτή την εξέλιξη, αλλά οι ειδικοί σε συμβουλεύουν να μην περιμένεις τις επόμενες δεκαετίες για να δράσεις. Η μεγάλη ανησυχία είναι ότι οι οθόνες προσφέρουν υπερβολική διέγερση στα παιδιά, με τα έντονα χρώματα και τα γρήγορα cut στο μοντάζ. Το αποτέλεσμα; «Μετά από αυτό, οτιδήποτε άλλο στον πραγματικό κόσμο φαίνεται βαρετό στο παιδί», εξηγεί η κλινική ψυχολόγος Melissa Greenberg. Τα παιδιά χάνουν το ενδιαφέρον τους για απλά, όμορφα πράγματα, όπως το παιχνίδι με φίλους, η βόλτα στην παραλία ή το ποδήλατο - δραστηριότητες που είναι ζωτικής σημασίας για την κοινωνικοποίηση και τις κινητικές τους δεξιότητες.

Όταν οι οθόνες παίρνουν μακριά τα παιδιά, πώς θα αποφύγουμε την αποξένωση μέσα στην οικογένεια;

Λιγότερο scrolling, περισσότερη επαφή

Η συμβουλή των ειδικών είναι σαφής: Πάρε τις συσκευές από τα χέρια τους. Φρόντισε το παιδί σου να περνάει περισσότερο χρόνο αλληλεπιδρώντας με αληθινούς ανθρώπους - είτε με εσένα είτε με άλλα παιδιά. Μην ξεχνάς, επίσης, ότι η υπερβολική χρήση οθονών συνδέεται άμεσα και με την παιδική παχυσαρκία καθώς μειώνει τη σωματική δραστηριότητα και οδηγεί στο ασυνείδητο τσιμπολόγημα κατά τη διάρκεια της θέασης.

Σκέψου το εξής: αν τα κέντρα του εγκεφάλου που ελέγχουν τη γλώσσα και την ομιλία δεν χρησιμοποιηθούν σωστά στην παιδική ηλικία, δεν μπορούν να αναπτυχθούν εύκολα αργότερα. Το ίδιο ισχύει για όλες τις δεξιότητες. Ο Μότσαρτ, για παράδειγμα, έγινε μουσική ιδιοφυΐα επειδή εκτέθηκε στη μουσική σε πολύ μικρή ηλικία, χτίζοντας τα κατάλληλα νευρωνικά θεμέλια. Αντί, λοιπόν, να αφήνεις το παιδί σου να κάνει scroll, δώσε του ερεθίσματα μέσα από τη μουσική, την τέχνη και τις ξένες γλώσσες.

Πώς θα του πάρεις το tablet ή το κινητό (χωρίς να γίνει χαμός)

Αν πιστεύεις ότι είναι πολύ αργά για να αλλάξεις τις συνήθειες του παιδιού σου, κάνεις λάθος. Οι επίσημες υγειονομικές αρχές των ΗΠΑ τονίζουν ότι τα παιδιά που υπερβάλλουν με τις οθόνες έχουν χαμηλότερες σχολικές επιδόσεις, χειρότερες σχέσεις με τους συνομηλίκους τους και εμφανίζουν συχνότερα προβλήματα ψυχικής και σωματικής υγείας. Το να φοβάσαι ότι το παιδί σου θα νευριάσει αν του πάρεις το tablet δεν είναι δικαιολογία. Αν μάλιστα αντιδράσει βίαια, αυτός είναι ένας ακόμα λόγος για να το κάνεις άμεσα. Μην το κατηγορείς όμως για την αντίδρασή του. Δεν φταίει εκείνο αλλά το γεγονός ότι του αφαιρείς κάτι που του προκαλεί εθισμό.

Πόσο καθυστερεί την ανάπτυξη των παιδιών ο χρόνος μπροστά στις οθόνες

Φτιάξε ένα πλάνο

Αν αναρωτιέσαι πώς θα το κάνεις πράξη, η Melissa Greenberg τονίζει πως δεν πρέπει να αφαιρέσεις την τεχνολογία απότομα και χωρίς ένα ξεκάθαρο σχέδιο. Δεν χρειάζεται να πιεστείς για να το πετύχεις μέσα σε μία ημέρα, αλλά να βρεις την κατάλληλη στιγμή, όπως οι καλοκαιρινές διακοπές, όπου η παραλία ή η πισίνα προσφέρουν την τέλεια ευκαιρία για να ξεκινήσετε την αποτοξίνωση. Στόχος σου είναι να γεμίσεις τον χρόνο του βοηθώντας το να ανακαλύψει νέες ασχολίες, με τα επιτραπέζια παιχνίδια, τις βόλτες με το ποδήλατο ή ακόμα και τον εθελοντισμό να αποτελούν εξαιρετικές λύσεις. Φυσικά, αν δυσκολεύεσαι, η ψυχολόγος επισημαίνει ότι η υποστήριξη από την υπόλοιπη οικογένεια ή από έναν ειδικό μπορεί να βοηθήσει.

Και μην ξεχνάς το πιο σημαντικό: τα παιδιά σε παρακολουθούν. Αν εσύ είσαι όλη μέρα πάνω από ένα κινητό, θα κάνουν ακριβώς το ίδιο. Δίδαξέ το, λοιπόν, να σκέφτεται κριτικά και να διασκεδάζει offline, γιατί αυτή είναι η πιο πολύτιμη δεξιότητα που μπορείς να «γράψεις» στον εγκέφαλό του για το υπόλοιπο της ζωής του.