Ο Μπομπ Σφουγγαράκης είναι η αφορμή που ψάχνεις για να μιλήσεις στο παιδί σου για την αποτυχία

Υπάρχουν λίγοι χαρακτήρες κινουμένων σχεδίων που είναι τόσο αναγνωρίσιμοι όσο ο Μπομπ Σφουγγαράκης. Για τα παιδιά αυτός ο κίτρινος, πορώδης τύπος είναι ο απόλυτος «Τετραγωνοπαντελωνής», ο ήρωας που θα εντοπίσουν στο δευτερόλεπτο κάνοντας scroll στα κανάλια ή απλά ακούγοντας τον να μιλάει.

Όσον αφορά εμάς τους γονείς,τα πράγματα είναι κάπως διχασμένα: υπάρχουν εκείνοι που τον θεωρούν απίστευτα χαριτωμένο και εκείνοι (ναι, ανήκω κι εγώ σε αυτή την κατηγορία) που απλά δεν τον αντέχουν και βρίσκουν τις φωνές και το χάος του Βυθού του Μπικίνι κομμάτι εκνευριστικές. Για να μην αναφερθώ στον εξίσου αγαπημένο των παιδιών Πάτρικ. Αυτός ο ροζ αστερίας με την επική αφέλεια και το εντελώς «αλλού γι' αλλού» βλέμμα, μπορεί να σε στείλει «αδιάβαστη» μέσα σε ένα δευτερόλεπτο. Είναι εκείνες οι στιγμές που τον βλέπεις να κάνει ή να λέει κάτι τόσο απίστευτα αγαθό και... χαζούλι, που πιάνεις το κεφάλι σου αναρωτώμενη «μα καλά, πώς γίνεται;», την ίδια ώρα που το παιδί σου δίπλα έχει λυθεί στα γέλια. Ευτυχώς, που κάπου εκεί εμφανίζεται η Σάντι, η πανέξυπνη, δυναμική, επιστήμονας σκίουρος της παρέας, και σώζει κάπως την κατάσταση (και την δική μας ψυχική ηρεμία ). Η Σάντι δεν είναι απλά η φωνή της λογικής μέσα στο χάος του βυθού, αλλά και ένα υπέροχο γυναικείο πρότυπο που δείχνει ότι η εξυπνάδα και η επιστήμη είναι σούπερ cool.

Nostalgia: 11 κινούμενα σχέδια που δεν έχανες με τίποτα όταν ήσουν μικρή

Χωρίς καμία αμφιβολία, όμως, αυτή η παρέα έχει καταφέρει για σχεδόν τρεις δεκαετίες να κυριαρχεί στις καρδιές των μικρών παιδιών. Και η αλήθεια είναι πως η ιστορία του στην ποπ κουλτούρα κρύβει μεγάλο ενδιαφέρον.

Από τους Sopranos... στο Bikini Bottom

Όπως εξηγεί ο Robert Thompson, καθηγητής και διευθυντής του Κέντρου Τηλεόρασης και Ποπ Κουλτούρας στο Πανεπιστήμιο των Συρακουσών, όταν ο Μπομπ έκανε πρεμιέρα στο Nickelodeon το 1999, το τηλεοπτικό τοπίο άλλαζε δραματικά. Ήταν η εποχή που η «ποιοτική τηλεόραση» είχε συνδεθεί με μια περίεργη, γκρίζα ηθική. Από τη μία υπήρχαν δραματικές σειρές όπως το The Sopranos, με γκάνγκστερ που δεν μπορούσες να εμπιστευτείς και μπόλικη βία, και από την άλλη, κωμωδίες όπως τα Φιλαράκια (Friends), που καθιέρωσαν την ειρωνεία, τον σαρκασμό και το «κλείσιμο του ματιού» στις ατάκες.

Μέχρι να αλλάξει ο αιώνας, είχαμε απομακρυνθεί εντελώς από την έννοια της ειλικρίνειας και του αυθεντικού αυθορμητισμού. Και κάπου εκεί, εμφανίστηκε ο Μπομπ. Ήταν η απόλυτη επιτομή της ειλικρίνειας, κι αυτό ήταν απίστευτα αναζωογονητικό. Το μυστικό της επιτυχίας του; Το σόου κατάφερε να συνδυάσει αυτή την αγνή παιδικότητα με έξυπνα λογοπαίγνια και πολιτισμικές αναφορές που γοητεύουν τους ενήλικες. Έχει αυτή την cool πλευρά που απευθύνεται στους μεγάλους, ακριβώς όπως κάνει σήμερα το Ted Lasso.

Πώς είναι να ζεις ανάμεσα σε cartoons της Disney; Οι φωτογραφίες θα σε πείσουν

Το «συναισθηματικό super power» του Μπομπ

Πίσω, λοιπόν, από την υπερκινητική και γεμάτη φυσαλίδες προσωπικότητά του, κρύβεται ένα συναισθηματικό όπλο: η ακλόνητη αισιοδοξία. Σύμφωνα με την παιδοψυχολόγο και ειδικό σε θέματα ανατροφής Caitlin Slavens, αυτή η αισιοδοξία μεταφράζεται ως μια σταθερή πεποίθηση ότι τα πράγματα θα κυλήσουν όμορφα, κι ακόμα κι αν στραβώσουν, εκείνος μπορεί να το διαχειριστεί.

Τα μικρά παιδιά – που είναι «σφουγγάρια» και τα ίδια – μαθαίνουν παρατηρώντας συμπεριφορές. Όταν βλέπουν τον Μπομπ να αντιμετωπίζει κάθε χαοτική κατάσταση με τη νοοτροπία «αυτό θα γίνει τέλειο», να ξεπερνά γρήγορα την απογοήτευση και να παραμένει ενεργός αντί να τα παρατάει, επηρεάζονται βαθιά. Αυτό το attitude τροφοδοτεί το πείσμα και την επιμονή τους, κάτι απαραίτητο όταν βρίσκονται στη φάση που μαθαίνουν κάτι καινούριο και δεν έχουν την απαραίτητη σιγουριά. Επιπλέον, ο Μπομπ είναι διάσημος για το ότι αντιστέκεται στην πίεση των γύρω του. Δεν φοβάται να φανεί αστείος ή "μη cool", δείχνοντας στα παιδιά ότι είναι απολύτως φυσιολογικό να σκοντάφτεις μέχρι να μάθεις.

Μαθήματα ζωής για την πιο «δύσκολη» ηλικία

Αυτά τα μαθήματα επιμονής είναι εξαιρετικά πολύτιμα για παιδιά ηλικίας 6 έως 11 ετών (που είναι και το κοινό-στόχος της σειράς), καθώς σε αυτή τη φάση αναπτύσσουν βασικές δεξιότητες συναισθηματικής ρύθμισης. Μαθαίνουν να αντέχουν την απογοήτευση, την ντροπή, τον θυμό και, κυρίως, τον φόβο της αποτυχίας, ο οποίος μεγαλώνει καθώς αρχίζουν να αποκτούν μεγαλύτερη ανεξαρτησία και να συγκρίνουν τον εαυτό τους με τους συμμαθητές τους.

Είτε πρόκειται για το σχολείο είτε για τα σπορ, ο Μπομπ βοηθά τα παιδιά να καταλάβουν ότι δεν χρειάζεται να είναι τέλεια. Σύμφωνα με την ψυχολόγο, τα διδάσκει να συνεχίζουν μετά από ένα λάθος, όσο μεγάλο ή ντροπιαστικό κι αν είναι. Δείχνει πώς λειτουργεί μια αληθινή φιλία –μέσα από τη σχέση του με τον Πάτρικ, όπου υπάρχει φροντίδα και αφοσίωση, αλλά και τσακωμοί, εκνευρισμοί και στο τέλος συμφιλίωση. Δείχνει στα παιδιά πώς να πιστεύουν ότι μπορούν να κάνουν δύσκολα πράγματα, ακόμα κι αν δεν έχουν μάθει ακόμα το πώς, και τα ωθεί να νιώθουν περήφανα για την προσπάθεια και τη σκληρή δουλειά τους, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα. Ακόμα και τα μεγάλα συναισθήματα, όπως η ζήλια ή η απογοήτευση, στη σειρά δεν καταπιέζονται, αλλά εκφράζονται ελεύθερα, δείχνοντας στα παιδιά πώς να τα αποδέχονται.

Η ψυχολόγος υπενθυμίζει επίσης ότι η επιμονή δεν είναι απαραίτητα έμφυτη, αλλά χτίζεται. Τα παιδιά μαθαίνουν να επιμένουν όταν ζουν μέσα από τον κύκλο του «προσπαθώ, δυσκολεύομαι, ζητάω βοήθεια, βελτιώνομαι και συνειδητοποιώ ότι τα κατάφερα».

Disney Cartoon Theories: Οι θεωρίες που «γκρέμισαν» τα παιδικά μας χρόνια

Αντί λοιπόν να εκνευριζόμαστε με τις φωνές του Μπομπ, μπορούμε να γίνουμε κι εμείς λίγο πιο πρακτικές. Μπορούμε να ξεκινήσουμε να επιβραβεύουμε τη διαδικασία και όχι το αποτέλεσμα – αντί για ένα απλό «είσαι πολύ έξυπνος», είναι προτιμότερο να πούμε «μπράβο που δεν το παράτησες παρόλο που σε δυσκόλεψε». Είναι σημαντικό να μάθουμε στο παιδί τι σημαίνει να «κολλάς» κάπου και ότι αυτό δεν σημαίνει αποτυχία αλλά μια ευκαιρία να πούμε «θα δοκιμάσω άλλον τρόπο» ή «θα ζητήσω βοήθεια».

Όταν μάλιστα οι στόχοι του φαίνονται βουνό, μπορούμε να του υπενθυμίζουμε όλες τις μικρές , καθημερινές νίκες. Και φυσικά, ας μην ξεχνάμε να γινόμαστε οι ίδιες το πρότυπο, μιλώντας δυνατά για τις δικές μας αποτυχίες: «Έκανα λάθος στη δουλειά σήμερα αλλά θα το διορθώσω».

Και ας κρατήσουμε αυτό που μας θυμίζει η Caitlin Slavens: «Το πείσμα και η επιμονή δεν σημαίνουν απλά το να πιέζεις τον εαυτό σου να ξεπεράσει κάτι δύσκολο. Σημαίνουν το να βρίσκεις τη δύναμη να επιστρέφεις εκεί που έκανες λάθος ή εκεί που κάτι πήγε στραβά, και να προσπαθείς ξανά».

Τελικά, ίσως να μην χρειάζεται να γίνουμε οι μεγαλύτεροι fans του Μπομπ και της παρέας του.Αν όμως, ένα κίτρινο, τετράγωνο σφουγγάρι μπορεί να γίνει η αφορμή για να μάθει το παιδί να μην τα παρατάει με την πρώτη δυσκολία, τότε χαλάλι του.