Πόσο κοστίζει τελικά η παιδική φροντίδα; Οι πιο ακριβές χώρες και η θέση της Ελλάδας

Αν είσαι μαμά ή σκέφτεσαι να γίνεις σύντομα, δεν χρειάζεται να σου πει κανείς ότι η ανατροφή ενός παιδιού κοστίζει. Από τις πάνες και τα γάλατα, μέχρι τις εξωσχολικές δραστηριότητες και, φυσικά, τη φροντίδα τις ώρες που εργάζεσαι, τα έξοδα τρέχουν με ρυθμούς που συχνά ξεπερνούν τους μισθούς μας.

Πρόσφατα στοιχεία από τις ΗΠΑ έφεραν ξανά στην επιφάνεια μια πικρή αλήθεια: σε πολιτείες όπως η Μασαχουσέτη, η Καλιφόρνια και η Νέα Υόρκη, το ετήσιο κόστος για έναν βρεφονηπιακό σταθμό ξεπερνά συχνά το μέσο ενοίκιο μιας κατοικίας, αγγίζοντας ακόμα και τα $20.000 με $24.000 τον χρόνο για κάθε παιδί.

H Sienna Miller ξέρει πολύ καλά ποια είναι η πιο ζόρικη ηλικία ανατροφής ενός παιδιού

Ειδικότερα, σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της πλατφόρμας Care.com, το κόστος του παιδικού σταθμού έχει γίνει πλέον τόσο εξοντωτικό, που επιβαρύνει σοβαρά την ψυχική υγεία των γονιών. Η κατάσταση είναι ακόμα πιο δύσκολη για τις γυναίκες, καθώς το 60% των μητέρων δηλώνει ότι νιώθει συναισθηματικά καταβεβλημένο στην προσπάθειά του να ισορροπήσει την καριέρα με τη φροντίδα των παιδιών (έναντι 42% των πατέρων).

Τα νέα στοιχεία της WalletHub, που αναλύει δεδομένα και από τις 50 αμερικανικές πολιτείες, αποκαλύπτουν μια ακόμα πιο σκληρή πραγματικότητα:

Έως και το 14% του εισοδήματος: Τόσο αναγκάζονται να διαθέσουν τα παντρεμένα ζευγάρια αποκλειστικά και μόνο για τις υπηρεσίες φύλαξης των παιδιών τους.

Το «μαζικό κύμα» παραίτησης των μητέρων: Αυτή η οικονομική πίεση έχει οδηγήσει πολλές μητέρες στην απόφαση να εγκαταλείψουν την εργασία τους, αναλαμβάνοντας οι ίδιες πλήρως τη φροντίδα των παιδιών, ώστε να γλιτώσουν ένα έξοδο που συχνά ισούται με έναν ολόκληρο μισθό.

Η κατάσταση για τις μονογονεϊκές οικογένειες: Εκεί το κόστος γίνεται εντελώς δυσβάσταχτο. Στη Νεμπράσκα - την πιο ακριβή πολιτεία σύμφωνα με την έρευνα— ένας γονιός που μεγαλώνει μόνος του το παιδί του μπορεί να δαπανά από 32,2% έως και 41% του διάμεσου εισοδήματός του για φύλαξη, ενώ στη Νέα Υόρκη το ποσοστό αυτό εκτοξεύεται στο εξωφρενικό 38,4% με 45,5%!

Οι 5 πιο ακριβές πολιτείες των ΗΠΑ για φροντίδα παιδιού:

• Νεμπράσκα
• Καλιφόρνια
• Νέα Υόρκη
• Όρεγκον
• Ουάσινγκτον

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Chip Lupo, αναλυτής δεδομένων της WalletHub: «Πολλοί γονείς βρίσκονται μπροστά στο δίλημμα αν πρέπει να θυσιάσουν τον ένα μισθό για να φροντίσουν μόνοι τα παιδιά τους τα πρώτα χρόνια, ή να δίνουν ένα τεράστιο κομμάτι του εισοδήματός τους σε υπηρεσίες φροντίδας».

Τι συμβαίνει όμως στην από εδώ πλευρά του Ατλαντικού; Είναι τα πράγματα πιο εύκολα στην Ευρώπη και τι ισχύει στην Ελλάδα;

Γιατί οι γονείς πρέπει να δουλεύουν ως ομάδα στην ανατροφή των παιδιών και πώς θα το πετύχετε

Η Ευρώπη των «δύο ταχυτήτων»

Σύμφωνα με επίσημες εκθέσεις του ΟΟΣΑ, η Ευρώπη χωρίζεται σε δύο εντελώς διαφορετικούς κόσμους όσον αφορά το κόστος φύλαξης βρεφών και νηπίων:

Ο «ακριβός» Βορράς & η Βρετανία: Στο Ηνωμένο Βασίλειο, την Ολλανδία και την Ελβετία, οι γονείς καλούνται να διαθέσουν έως και το 25% με 30% του συνολικού οικογενειακού τους εισοδήματος αποκλειστικά για τον παιδικό σταθμό. Στην Ιρλανδία, το μηνιαίο κόστος φύλαξης για ένα βρέφος αγγίζει εύκολα τα 800€ με 1.000€.

Το «σκανδιναβικό θαύμα»: Στον αντίποδα, χώρες όπως η Νορβηγία, η Σουηδία αλλά και η Γερμανία θεωρούν τη προσχολική φροντίδα βασικό κοινωνικό δικαίωμα. Εκεί, το κράτος επιδοτεί τόσο γενναιόδωρα τις δομές (τα γνωστά Kita στη Γερμανία), που το κόστος για την οικογένεια δεν ξεπερνά το 1% έως 3% του εισοδήματός της.

Τι ισχύει στην Ελλάδα: Το «παράδοξο» της ελληνικής οικογένειας

Στην Ελλάδα, η εικόνα είναι πιο σύνθετη και βασίζεται σε μια λεπτή ισορροπία. Βάσει των δεδομένων της Eurostat για τη φτώχεια και τις συνθήκες διαβίωσης, το συνολικό κόστος ανατροφής ενός παιδιού στην Ελλάδα απορροφά περίπου το 39% του κόστους ζωής ενός ενήλικα - ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην Ευρώπη, που αποτυπώνει την πίεση που νιώθουν τα νοικοκυριά.

Η ηλικία-κλειδί (0 έως 3 ετών): Ενώ η φοίτηση στο Νηπιαγωγείο (4-6 ετών) είναι πλέον υποχρεωτική και δωρεάν στη δημόσια εκπαίδευση, το μεγάλο «αγκάθι» παραμένει η ηλικία των βρεφών. Οι δημόσιες θέσεις στους δημοτικούς βρεφονηπιακούς σταθμούς δεν επαρκούν πάντα για να καλύψουν τη ζήτηση.

Η εξάρτηση από τα Vouchers: Παρότι τα προγράμματα επιδότησης (ΕΣΠΑ) προσφέρουν σημαντική ανακούφιση σε χιλιάδες μητέρες, όσες οικογένειες μένουν εκτός κλήρωσης καλούνται να πληρώσουν ιδιωτικούς σταθμούς (που κυμαίνονται από 300€ έως 600€+ το μήνα).

Ο θεσμός της «γιαγιάς και του παππού»: Δεν είναι τυχαίο ότι στην Ελλάδα ο ρόλος του παππού και της γιαγιάς (ή η αναζήτηση νταντάς για μερική απασχόληση) παραμένει ο βασικός πυλώνας στήριξης των νέων γονιών, καλύπτοντας τα κενά της οργανωμένης φροντίδας.

5+1 συνήθη λάθη των γονέων στην ανατροφή του νηπίου

Ποιο είναι το συμπέρασμα; Είτε ζεις στη Νέα Υόρκη, είτε στο Λονδίνο, είτε στην Αθήνα, η φροντίδα των παιδιών δεν είναι απλά ένα αριθμητικό μέγεθος στον οικογενειακό προϋπολογισμό. Είναι ο καθοριστικός παράγοντας για το αν μια μητέρα μπορεί να επιστρέψει ομαλά στην εργασία της και για το πώς μια οικογένεια νιώθει συναισθηματικά και οικονομικά ασφαλής.