Από τον Bad Bunny μέχρι τα νανουρίσματα: Γιατί τα μωρά «κολλάνε» με συγκεκριμένους ήχους;

Ανάμεσα στα αμέτρητα viral βίντεο που κυκλοφορούν, υπάρχει ένα που είναι ο τέλειος συνδυασμός γλυκύτητας και επιστημονικού ενδιαφέροντος. Ένα χαριτωμένο μωρό, την ώρα που είναι ανήσυχο και έτοιμο να βάλει τα κλάματα, ακούει τις πρώτες νότες από ένα τραγούδι του Bad Bunny και ξεχνάει τα πάντα. Οι ώμοι του αρχίζουν να κουνούνται ρυθμικά. Το πρόσωπό του φωτίζεται. Και μετά, το καλύτερο σημείο: το μικρό του χεράκι σηκώνεται στον αέρα, λες και βρίσκεται στο πιο ξέφρενο κλαμπ.

Έρευνα: Τα μωρά θυμούνται τα νανουρίσματα που άκουγαν ως έμβρυα

Και ενώ για εμάς αυτή η στιγμή είναι απλώς χαριτωμένη, για την επιστήμη είναι ένα ενδιαφέρον παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο τα μωρά αντιλαμβάνονται τον ήχο.

Ίσως, μάλιστα, έχεις παρατηρήσει κάτι αντίστοιχο και με το δικό σου παιδί. Μια συγκεκριμένη μελωδία, μια φωνή ή ένας ήχος μπορεί να έχει τη δύναμη να το ηρεμήσει όταν τίποτα άλλο δεν φαίνεται να λειτουργεί.

Τα μωρά αναγνωρίζουν ήχους πριν καν γεννηθούν

Για να καταλάβεις γιατί συμβαίνει αυτό, αξίζει να θυμάσαι πως η σχέση ενός μωρού με τους ήχους ξεκινά ήδη πριν από τη γέννησή του. Ο Δρ Michael Glazier, παιδίατρος και επικεφαλής ιατρικός διευθυντής της Bluebird Kids Health, εξηγεί ότι τα μωρά αρχίζουν να ακούν ήδη κατά το τρίτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης. Τότε είναι που αρχίζουν να αναγνωρίζουν τη φωνή της μητέρας τους. Όταν γεννιούνται, το σύστημα ακοής τους είναι ήδη αρκετά ανεπτυγμένο ώστε να επεξεργάζεται ήχους. Αυτό που δεν μπορούν ακόμη να καταλάβουν είναι οι λέξεις, όμως μπορούν να αντιληφθούν όλα όσα βρίσκονται πίσω από αυτές: τον ρυθμό, τον τόνο της φωνής, τη μελωδία της ομιλίας και το συναίσθημα που μεταφέρει. «Μαθαίνουν να αναγνωρίζουν τον συναισθηματικό τόνο της ομιλίας πριν κατανοήσουν το νόημα των λέξεων», αναφέρει ο Glazier. Αυτός είναι και ο λόγος που ένα νεογέννητο δεν ξεκινά τη ζωή του ως «λευκή σελίδα». Έχει ήδη μια εξοικείωση με τη φωνή σου, με τους ήχους που άκουγε κατά την εγκυμοσύνη και με έναν κόσμο που άρχισε να γνωρίζει πριν ακόμη έρθει σε αυτόν.

Γιατί η φωνή του David Attenborough μπορεί να ηρεμήσει ένα μωρό

Η φωνή που έχει συνδεθεί για πολλούς με τη φύση και την ηρεμία, αυτή του David Attenborough, αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Σύμφωνα με μαρτυρίες γονιών το μωρό τους ηρεμούσε μόλις άκουγε την αφήγηση του γνωστού Βρετανού φυσιοδίφη καθώς ο ήχος της φωνής του επιδρούσε θετικά.

Και η επιστήμη φαίνεται πως έχει εξήγηση. Όταν ένα μωρό αγχώνεται ή χρειάζεται να ηρεμήσει, συχνά προτιμά χαμηλότερους τόνους και πιο αργούς ρυθμούς. Είναι ήχοι που θυμίζουν τον ρυθμό της αναπνοής και τον χτύπο της καρδιάς που γνώριζε μέσα στη μήτρα. «Όταν είναι στρεσαρισμένα και χρειάζονται να ηρεμήσουν, τα μωρά έχουν προτίμηση σε φωνές και ήχους χαμηλότερης συχνότητας και πιο αργού ρυθμού», εξηγεί ο Glazier.

Γιατί κάποια μωρά «χορεύουν» με τραγούδια

Στην άλλη πλευρά βρίσκεται το viral μωρό του Bad Bunny. Εκεί δεν έχουμε ανάγκη για ηρεμία αλλά για διέγερση και παιχνίδι. Σύμφωνα με τον Glazier, όταν τα μωρά είναι ξύπνια, σε εγρήγορση και αναζητούν ερεθίσματα, συχνά ανταποκρίνονται καλύτερα σε πιο γρήγορους ρυθμούς και πιο έντονα τραγούδια. Ο δυνατός ρυθμός, η επανάληψη και η ενέργεια ενός τραγουδιού μπορούν να ενεργοποιήσουν την περιέργεια και τη διάθεσή τους για αλληλεπίδραση. Με απλά λόγια: όταν το μωρό σου θέλει αγκαλιά και ηρεμία, μπορεί να ζητά τη «χαμηλή ένταση». Όταν θέλει παιχνίδι, ίσως αναζητά το δικό του μικρό πάρτι.

Πώς μπορείς να χρησιμοποιήσεις τη μουσική στην καθημερινότητά σου

Αν προσπαθείς στις 3 τα ξημερώματα να ηρεμήσεις ένα μωρό που κλαίει, η λύση ίσως βρίσκεται σε κάτι πολύ απλό: στη δική σου φωνή. Ο Glazier εξηγεί ότι τα μωρά ανταποκρίνονται περισσότερο στη σταθερότητα και την οικειότητα της φωνής του γονιού παρά στην ποιότητα του τραγουδιού. Αυτό σημαίνει ότι δεν χρειάζεται να έχεις τέλεια φωνή. Το να τραγουδάς ξανά και ξανά το ίδιο τραγούδι, ακόμη κι αν πιστεύεις ότι δεν τραγουδάς καλά, μπορεί να λειτουργεί ακριβώς όπως πρέπει.

Αντίθετα, όταν το μωρό σου είναι χαρούμενο και θέλει να αλληλεπιδράσει, μπορείς να δοκιμάσεις πιο ζωηρούς ρυθμούς και τραγούδια που το κάνουν να χαμογελά, να κουνιέται ή να ανταποκρίνεται.

Φυσικά, δεν θα αντιδράσει κάθε μωρό με τον ίδιο ενθουσιασμό σε ένα τραγούδι ή μια φωνή. Και αυτό είναι απολύτως φυσιολογικό. Ο Glazier εξηγεί ότι κάθε μωρό έχει διαφορετική ιδιοσυγκρασία και διαφορετικό τρόπο επεξεργασίας των αισθητηριακών ερεθισμάτων. Κάποια μωρά είναι πιο ευαίσθητα στους ήχους και αντιδρούν αμέσως, ενώ άλλα μπορεί να δείξουν μόνο μια μικρή αλλαγή στην έκφρασή τους. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν ακούν ή ότι δεν ενδιαφέρονται. Απλώς κάθε παιδί έχει τον δικό του τρόπο να επικοινωνεί.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι αντιδράσεις των μωρών στους ήχους είναι απλώς ένα όμορφο κομμάτι της ανάπτυξής τους. Ωστόσο, υπάρχουν κάποιες ενδείξεις που αξίζει να προσέξεις. Ο Glazier αναφέρει ότι τα νεογέννητα έχουν ένα φυσικό αντανακλαστικό αντίδρασης σε δυνατούς και ξαφνικούς ήχους, όπως το ανοιγοκλείσιμο των ματιών ή μικρές κινήσεις του σώματος.

Αν ένα μωρό δεν αντιδρά καθόλου σε δυνατούς ήχους ή δεν φαίνεται να ανταποκρίνεται με τον χρόνο σε γνώριμες φωνές, είναι καλό να το συζητήσεις με τον παιδίατρό σου.

Τελικά, το μωρό σου επικοινωνεί μαζί σου πολύ πριν μάθει να μιλά. Το κάνει με ένα χαμόγελο, ένα κούνημα των χεριών ή τον τρόπο που στρέφει το κεφάλι του σε μια συγκεκριμένη φωνή. Μπορεί για κάποιο μωρό αυτή η «μαγική» φωνή να είναι ένα νανούρισμα της μαμάς ή του μπαμπά. Για κάποιο άλλο μπορεί να είναι ένα τραγούδι με έντονο ρυθμό ή ακόμη και η ήρεμη αφήγηση ενός ντοκιμαντέρ.

Το μόνο που χρειάζεται είναι να παρατηρήσεις τι σου «λέει» – χωρίς λέξεις.