Μια έφηβη εύχεται να μην υπήρχαν τα smartphones και νέα έρευνα δείχνει πως δεν είναι η μόνη

Για τη γενιά αυτή, το κινητό δεν είναι απλώς μια συσκευή. Είναι τρόπος επικοινωνίας, διασκέδασης και επαφής με τον κόσμο γύρω τους. Ειδικά για τα μεγαλύτερα παιδιά, ένα smartphone μπορεί να μοιάζει απαραίτητο: εκεί βρίσκονται οι φίλοι τους, οι συζητήσεις τους, οι συνήθειές τους και μεγάλο μέρος της καθημερινότητάς τους.

Κι όμως, μια νέα έρευνα έρχεται να φωτίσει μια διαφορετική πλευρά. Πολλά κορίτσια που έχουν μεγαλώσει μέσα στην ψηφιακή εποχή φαίνεται πως νιώθουν νοσταλγία για έναν τρόπο ζωής που δεν έχουν γνωρίσει - έναν κόσμο με λιγότερες οθόνες, περισσότερες αυθόρμητες στιγμές και περισσότερη άμεση επαφή.

Αν το παιδί σου κοιμάται αγκαλιά με το κινητό ή το τάμπλετ, τότε πρέπει να διαβάσεις αυτό

Αυτή την επιθυμία εξέφρασε με ειλικρίνεια και η 15χρονη κόρη της δημοσιογράφου Sara Goldstein, όταν σε μια ανύποπτη στιγμή είπε : «Μακάρι να μην είχαμε κινητά. Είναι ωραίο που κανονίζεις τα πάντα εύκολα, αλλά θα ήθελα να ζούσα όπως εσύ όταν μεγάλωνες».

Η συγκεκριμένη έφηβη προφανώς και δεν εύχεται να εξαφανιστεί η τεχνολογία επειδή τη μισεί. Αυτό που περιέγραψε ήταν η νοσταλγία για έναν πιο απλό τρόπο ζωής. Και όπως αποδεικνύει η έρευνα, αυτή η σκέψη δεν είναι τόσο σπάνια όσο ίσως πιστεύεις.

Τα κορίτσια νοσταλγούν μια «αναλογική» ζωή που δεν γνώρισαν ποτέ

Η έκθεση State of the Girl 2026 των Girl Scouts of the USA εξέτασε τις εμπειρίες κοριτσιών ηλικίας 5 έως 13 ετών στη σημερινή ψηφιακή εποχή και κατέγραψε μια ενδιαφέρουσα αντίθεση: ενώ η τεχνολογία αποτελεί βασικό μέρος της ζωής τους, πολλά κορίτσια δείχνουν να επιθυμούν περισσότερο χρόνο μακριά από τις οθόνες.

Οι ερευνητές περιγράφουν αυτή την τάση ως μια επιθυμία για «μια αναλογική ζωή που δεν έζησαν ποτέ». Με άλλα λόγια, παιδιά που δεν γνώρισαν την εποχή χωρίς smartphones μπορούν να φανταστούν ότι κάτι τους λείπει από αυτή.

Τα στοιχεία της έρευνας δείχνουν ότι:

• Το 65% των κοριτσιών ηλικίας 5 έως 13 ετών προτιμά τη δημιουργικότητα από την παρακολούθηση τηλεόρασης ή τη χρήση κάποιας συσκευής.
• Το 59% προτιμά να βρίσκεται έξω και να παίζει.
• Το 59% προτιμά να περνά χρόνο με την οικογένειά του.
• Σχεδόν 7 στα 10 κορίτσια αναφέρουν ότι συχνά νιώθουν μοναξιά, με το ποσοστό να αυξάνεται όσο μεγαλώνουν.

Σύμφωνα με την Sarah Keating, αντιπρόεδρο του Girl and Volunteer Experience στους Girl Scouts of the USA, εξήγησε ότι τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η νεότερη γενιά έχει πολύ περισσότερη περιέργεια και διάθεση για εξερεύνηση από όση συχνά υποθέτουμε. Η ίδια υπογράμμισε ότι το ζήτημα δεν είναι απλώς η παρουσία της τεχνολογίας στη ζωή των παιδιών, αλλά και το αν έχουν πρόσβαση σε άλλες εμπειρίες που τους επιτρέπουν να δημιουργούν, να μαθαίνουν και να συνδέονται ουσιαστικά με τους γύρω τους.

Τα παιδιά που αποκτούν κινητό πριν τα 13 έχουν χειρότερη ψυχική υγεία, σύμφωνα με νέα μελέτη

Γιατί τα κορίτσια στρέφονται στις οθόνες σύμφωνα με την έρευνα

Για πολλούς γονείς, η εικόνα ενός παιδιού που πιάνει το κινητό μπορεί εύκολα να ερμηνευτεί ως απόρριψη όλων των άλλων επιλογών. Σαν να προτιμά την οθόνη από μια συζήτηση, ένα παιχνίδι, μια δημιουργική δραστηριότητα ή τον χρόνο με την οικογένεια. Όμως η Sarah Keating εξηγεί πως η πραγματικότητα δεν είναι τόσο απλή. «Όταν ένα κορίτσι στρέφεται σε μια οθόνη, συνήθως πρόκειται περισσότερο για θέμα ευκολίας παρά για πραγματική προτίμηση», ανέφερε. «Οι διαδικτυακές πλατφόρμες είναι ένας εύκολος τρόπος να συνδεθούν με φίλους και να αποσπαστούν, όμως τα δεδομένα μας δείχνουν ότι αυτό δεν είναι πάντα αυτό που προτιμούν πραγματικά».

Το κινητό είναι η πιο άμεση απάντηση στη βαρεμάρα, στη μοναξιά ή σε έναν ελεύθερο χρόνο που δεν έχει κάτι άλλο προγραμματισμένο. Δεν ανταγωνίζεται απαραίτητα μια δραστηριότητα που περιμένει το παιδί, μια βόλτα με φίλους ή ένα δημιουργικό ενδιαφέρον. Συχνά ανταγωνίζεται απλώς το κενό - και σε αυτή την περίπτωση η οθόνη κερδίζει.

Αυτό αλλάζει και τον τρόπο με τον οποίο χρειάζεται να βλέπουμε το ζήτημα του χρόνου στις οθόνες. Το ερώτημα δεν είναι μόνο «πόσο χρόνο περνά ένα παιδί στο κινητό;», αλλά και «τι άλλες επιλογές υπάρχουν πραγματικά διαθέσιμες στη ζωή του».

Όπως σημείωσε η Sarah Keating οι εξωσχολικές δραστηριότητες συχνά αντιμετωπίζονται ως κάτι προαιρετικό, ενώ στην πραγματικότητα μπορούν να είναι σημαντικές για την ανάπτυξη της αυτοπεποίθησης, της κοινωνικότητας και της αίσθησης ταυτότητας των παιδιών. Η ίδια ανέδειξε όμως και έναν ακόμη παράγοντα: την πρόσβαση. Οι οικογένειες χρειάζονται επιλογές που να είναι ευέλικτες και κοντά στην καθημερινότητά τους, σε σχολεία και γειτονιές, και όχι δραστηριότητες που προϋποθέτουν ότι κάθε γονιός έχει διαθέσιμο χρόνο, μεταφορικό μέσο και δυνατότητα οργάνωσης.

Πώς μπορεί να γίνει ποιοτικός ο χρόνος που περνάω με το παιδί μου μπροστά στο κινητό

Τα κορίτσια δεν είναι μόνο χρήστες της τεχνολογίας - είναι και δημιουργοί

Η έρευνα αναδεικνύει και μια άλλη πλευρά της σχέσης των κοριτσιών με την τεχνολογία, η οποία συχνά χάνεται στη συζήτηση για τον χρόνο στις οθόνες. Τα κορίτσια δεν είναι απλώς παθητικοί καταναλωτές ψηφιακού περιεχομένου. Δημιουργούν, μαθαίνουν και εκφράζονται μέσα από τον ψηφιακό κόσμο. Χρησιμοποιούν τη γλώσσα των emojis και των διαδικτυακών αστείων για να επικοινωνήσουν, δημιουργούν κοινότητες μέσα από ομαδικές συνομιλίες και αξιοποιούν την τεχνολογία για να αναπτύξουν νέες δεξιότητες.

Η Keating αναφέρθηκε σε παραδείγματα κοριτσιών που δημιουργούν δικά τους παιχνίδια στο Roblox, μαθαίνουν μόνες τους ψηφιακή τέχνη ή χρησιμοποιούν χρήματα από δραστηριότητες συγκέντρωσης χρημάτων για να αγοράσουν έναν 3D εκτυπωτή, με στόχο να δημιουργήσουν βοηθήματα για παιδιά που τα χρειάζονται. «Μπορούν να μαθαίνουν και να δημιουργούν ξανά μέσα από την τεχνολογία με τρόπους που το σχολείο δεν επιτρέπει πάντα», είπε χαρακτηριστικά.

Και αυτή είναι ίσως η πιο σύνθετη πλευρά της συζήτησης: το ίδιο εργαλείο που προκαλεί ανησυχία στους γονείς μπορεί ταυτόχρονα να αποτελεί χώρο έμπνευσης, μάθησης και δημιουργίας.

Η λύση δεν είναι απαραίτητα αυστηρότερα όρια σε κάθε εφαρμογή. Το μήνυμα της έρευνας είναι πιο συγκεκριμένο: χρειάζεται να υπάρχουν πραγματικές εναλλακτικές. Όχι απλώς ιδανικές ή θεωρητικές επιλογές, αλλά εύκολες και διαθέσιμες στην καθημερινότητα.