«Ρετινόλη στα 6;» Η fake καμπάνια που ξεσκέπασε τη νέα παράνοια των μικρών κοριτσιών στο TikTok

Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, το skincare ήταν κάτι που συνδέαμε κυρίως με τις μαμάδες και, στην καλύτερη περίπτωση, με τις έφηβες. Σήμερα, όμως, το όριο έχει κατέβει επικίνδυνα χαμηλά. Κορίτσια 8, 9 και 10 ετών μιλούν για serums, lip oils, μάσκες προσώπου και «ρουτίνες» περιποίησης, βλέπουν beauty tutorials στο TikTok και στο YouTube, ζητούν προϊόντα που μέχρι πρόσφατα θα βρίσκονταν αποκλειστικά στο νεσεσέρ μιας ενήλικης και αρχίζουν να μαθαίνουν - πολύ νωρίς- να κοιτούν το πρόσωπό τους σαν κάτι που χρειάζεται διαρκώς βελτίωση.

Ρετινόλη στα 10, τρετινοΐνη στα 30: Μήπως είμαστε όλες θύματα της cosmeticorexia;

Μοιραία, δεν γίνεται να μη αναρωτηθείς, είτε έχεις κόρη είτε όχι: πώς φτάσαμε στο σημείο ένα παιδί 8 ή 9 ετών να σκέφτεται ότι το πρόσωπό του χρειάζεται skincare ρουτίνα. Γιατί δεν μιλάμε πια μόνο για ένα παιδί που θέλει ένα ωραίο lip balm ή μια κρέμα επειδή βλέπει τη μαμά του να βάζει. Μιλάμε για μια ολόκληρη beauty κουλτούρα που περνάει μέσα από τα social media και φτάνει σε παιδιά όλο και μικρότερης ηλικίας, μαζί με την ιδέα ότι το δέρμα τους πρέπει να είναι τέλειο, λαμπερό, χωρίς πόρους, χωρίς ατέλειες - και, γιατί όχι, χωρίς… ρυτίδες.

Και εδώ είναι το παράδοξο: ένα παιδί δεν έχει καν προλάβει να μεγαλώσει και ήδη βομβαρδίζεται με μηνύματα για το πώς θα πρέπει να διαχειριστεί… τη γήρανσή του.

Το βρίσκεις υπερβολικό; Κι όμως, η πραγματικότητα απέδειξε ότι απέχουμε μόλις ένα κλικ από αυτό το σενάριο. Φαντάσου, λοιπόν, να σκρολάρεις αμέριμνη στο feed σου και να πετύχεις τη διαφήμιση μιας νέας μάρκας με σλόγκαν: «Ρυτίδες έκφρασης από τα 6;» Αν σου ανέβηκε αμέσως η πίεση, σε καταλαβαίνω απόλυτα. Κι όμως, η μάρκα Lil’ Retinol εμφανίστηκε παντού στα social media, υπόσχόμενη αντιγήρανση σε πρωτάκια. Η ανατροπή; Ήταν μία πανέξυπνη fake καμπάνια της εταιρείας Frida σχεδιασμένη για να μας φέρει αντιμέτωπες με μια μεγάλη αλήθεια: πόσο επικίνδυνα νωρίς έχουμε αρχίσει να μιλάμε στα παιδιά για την εικόνα τους - και, ακόμα χειρότερα, να αντιμετωπίζουμε το πρόσωπό τους σαν κάτι που χρειάζεται… "διόρθωση".

Η Frida έφτιαξε ψεύτικα προφίλ και έβαλε διαφήμιση μέχρι και στους New York Times, λανσάροντας παράλληλα τη δική της παιδική σειρά περιποίησης, η οποία περιλαμβάνει 32 προϊόντα για το σώμα, τα μαλλιά και τη στοματική υγιεινή. Οι αντιδράσεις των γονιών κυμάνθηκαν από απόλυτη σύγχυση μέχρι οργή («Ρετινόλη σε 6χρονα; Διαβολικό!»). Και το ερώτημα παραμένει: Πόσο επικίνδυνη είναι τελικά αυτή η μανία των κοριτσιών με το skincare;

Η σκληρή πραγματικότητα των αριθμών

Πίσω από αυτό το φαινομενικά αθώο παιχνίδι μίμησης κρύβεται μια σκληρή πραγματικότητα, την οποία επιβεβαιώνουν πλέον με τον πιο επίσημο τρόπο τα στοιχεία των ερευνών. Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της εταιρείας NielsenIQ, οι προ- έφηβοι και οι έφηβοι δεν παρακολουθούν απλώς τις εξελίξεις, αλλά έχουν γίνει η κινητήριος δύναμη της αγοράς ομορφιάς, οδηγώντας την ανάπτυξή της κατά 12,4%.

Την ίδια στιγμή, η εικόνα γίνεται ακόμη πιο αποκαλυπτική αν ανατρέξει κανείς στην έρευνα της Razorfish (Μάρτιος 2025): το 75% των παιδιών της Gen Alpha καταναλώνει συστηματικά περιεχόμενο ομορφιάς στα social media, ενώ ένα εντυπωσιακό 38% δημιουργεί τα δικά του βίντεο- με τα δημοφιλή «Get Ready With Me» να κατακλύζουν τις οθόνες.

Και αν νομίζεις ότι όλο αυτό αφορά αποκλειστικά τα κορίτσια, η ίδια έρευνα της Razorfish φέρνει στην επιφάνεια κάτι ακόμα πιο εντυπωσιακό: το 69% των αγοριών της Gen Alpha δηλώνει ότι αγχώνεται και θέλει να προλάβει τις ρυτίδες (!), με το 25% εξ αυτών να ακολουθεί ήδη μια συστηματική ρουτίνα περιποίησης που περιλαμβάνει έως και 5 διαφορετικά προϊόντα καθημερινά.

Παράλληλα, μια μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2025 στο Pediatrics εξέτασε 100 TikTok videos με skincare routines από 82 δημιουργούς ηλικίας έως 18 ετών. Το ένα τρίτο των βίντεο είχε δημιουργούς 13 ετών ή μικρότερους, ενώ κάθε βίντεο είχε κατά μέσο όρο 1,1 εκατομμύριο views.

Υπάρχουν όμως κι άλλα ενδιαφέροντα στοιχεία.

Οι ρουτίνες περιλάμβαναν κατά μέσο όρο 6 προϊόντα και κόστιζαν περίπου 168 δολάρια. Σε αρκετές περιπτώσεις υπήρχαν πολλά δραστικά συστατικά, ενώ στα 25 βίντεο με τις περισσότερες προβολές υπήρχαν κατά μέσο όρο 11 δυνητικά ερεθιστικά ενεργά συστατικά — σε ορισμένα μάλιστα έως και 21. Και κάτι ακόμη που αξίζει να κρατήσεις: μόλις το 26,2% των videos που παρουσίαζαν πρωινή skincare routine περιλάμβανε αντηλιακό. Με άλλα λόγια, πολλά παιδιά βλέπουν online τελετουργίες ομορφιάς που είναι πολύπλοκες, ακριβές και γεμάτες συστατικά τα οποία μπορεί να μην έχουν κανένα ουσιαστικό όφελος για το παιδικό δέρμα.

Ποιο είναι το μεγαλύτερο θέμα; Το μήνυμα που κρύβεται πίσω από όλες αυτές τις beauty routines.

Όταν ένα παιδί βλέπει ξανά και ξανά περιεχόμενο στο οποίο το «τέλειο» δέρμα παρουσιάζεται ως στόχος, είναι εύκολο να αρχίσει να πιστεύει ότι το δικό του δέρμα χρειάζεται διαρκώς κάτι ακόμη. Ένα serum για τους πόρους. Ένα προϊόν για τη λάμψη. Κάτι για τις ατέλειες. Κάτι για την πρόληψη των ρυτίδων. Κάτι για να δείχνει πιο «καθαρό», πιο «φρέσκο», πιο «τέλειο».

Κοσμητορεξία: εμμονή των ανήλικων κοριτσιών για άψογο δέρμα ή νέος όρος για ένα «παλιό» πρόβλημα;

Η μελέτη στο Pediatrics επισημαίνει ότι τέτοιου είδους περιεχόμενο μπορεί να ενισχύσει μη ρεαλιστικά πρότυπα ομορφιάς και την αρνητική κοινωνική σύγκριση. Οι ερευνητές, ωστόσο, σημειώνουν ότι η συγκεκριμένη μελέτη δεν μπορεί να αποδείξει ότι αυτά τα videos προκαλούν από μόνα τους προβλήματα ψυχικής υγείας.

Δεν σημαίνει ότι κάθε παιδί που βλέπει skincare videos θα αποκτήσει πρόβλημα με την εικόνα του. 'Oμως ότι υπάρχει ένας ακόμη τρόπος με τον οποίο τα social media μπορούν να κάνουν ένα παιδί να κοιτάζει τον εαυτό του μέσα από ένα φίλτρο… αξιολόγησης.

Τι χρειάζεται πραγματικά το παιδικό δέρμα;

Για τα περισσότερα παιδιά, το skincare δεν χρειάζεται να είναι περίπλοκο. Η έρευνα στο Pediatrics καταλήγει ότι αυτές οι πολυσύνθετες ρουτίνες προσφέρουν ελάχιστο έως κανένα όφελος, ενώ ορισμένα συστατικά μπορεί να προκαλέσουν ερεθισμό, αλλεργική δερματίτιδα εξ επαφής ή αυξημένη ευαισθησία στον ήλιο. Αντίθετα, ένα ήπιο καθαριστικό όταν χρειάζεται, ενυδάτωση αν υπάρχει ξηρότητα και - κυρίως- προστασία από τον ήλιο είναι πολύ πιο ουσιαστικά από μια δεκάδα προϊόντων που υπόσχονται «τέλειο» δέρμα. Και φυσικά, αν υπάρχει ακμή, έκζεμα, έντονη ξηρότητα, ερεθισμός ή κάποια άλλη δερματική ανάγκη, ο παιδίατρος ή ο δερματολόγος είναι ο κατάλληλος άνθρωπος για να σου πει τι πραγματικά χρειάζεται το παιδί.

Ο κόσμος του διαδικτύου μπορεί να φαίνεται τρομακτικός, και πρωτοβουλίες όπως αυτή της Frida είναι απαραίτητες για να μας χτυπούν το καμπανάκι. Τα ευχάριστα νέα, όμως, είναι ότι η μεγαλύτερη δύναμη βρίσκεται ακόμα στα δικά σου χέρια. Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνει η NIQ, οι γονείς παραμένουν «η πιο ισχυρή φωνή στο ταξίδι του παιδιού στον κόσμο της ομορφιάς».

Είναι σημαντικό να μένεις ενήμερη για τις επικίνδυνες τάσεις που κυκλοφορούν online και να ανοίγεις συνεχώς συζητήσεις με το παιδί σου για όσα βλέπει την ώρα που σκρολάρει, αλλά και για το πώς νιώθει γι' αυτά. Παράλληλα, εκμεταλλεύσου τα ενσωματωμένα εργαλεία γονικού ελέγχου στις διάφορες πλατφόρμες - είναι ένας τρόπος να φιλτράρεις το ακατάλληλο περιεχόμενο.

Αν το παιδί σου δείχνει πραγματικό ενδιαφέρον για το skincare, βοήθησέ το να καταλάβει τι είναι πραγματικά υγιές για την ηλικία του και τι όχι. Σε αυτή την προσπάθεια, ένας παιδοδερματολόγος μπορεί να γίνει ο καλύτερος σύμμαχός σου, καθοδηγώντας σας με ασφάλεια για το ποια προϊόντα αξίζουν και ποια πρέπει να μείνουν μακριά από το ...νεσεσέρ του.

Το πιο σημαντικό, όμως, είναι να έχεις τις κεραίες σου ανοιχτές: αν παρατηρήσεις ότι η εμμονή με την περιποίηση (ή τη χρήση των social media γενικότερα) αρχίζει να επηρεάζει την καθημερινότητά του - τους βαθμούς, τον ύπνο ή τις φιλίες του - θα πρέπει να απευθυνθείς σε ειδικό. Η έγκαιρη παρέμβαση είναι το ισχυρότερο «φίλτρο» για να προλάβεις ζητήματα που αγγίζουν την ψυχική του υγεία.