Τέλος στους γάμους ανηλίκων στην Καλιφόρνια-Μια μεγάλη νίκη για την προστασία των παιδιών που άργησε

Ακούγεται σχεδόν αδιανόητο για τον σύγχρονο δυτικό κόσμο, κι όμως αποτελούσε μια σκληρή πραγματικότητα: μέχρι σήμερα, στην Καλιφόρνια δεν υπήρχε κανένα κατώτατο όριο ηλικίας για την τέλεση γάμου. Αρκούσε η συγκατάθεση των γονέων και η υπογραφή ενός δικαστή για να οδηγηθεί ένα ανήλικο παιδί στα δεσμά του γάμου. Αυτό το νομικό παράθυρο έκλεισε οριστικά, καθώς ο κυβερνήτης της πολιτείας, Gavin Newsom, υπέγραψε τη σχετική νομοθεσία που απαγορεύει ρητά τον γάμο σε οποιονδήποτε κάτω των 18 ετών.

Ο νέος νόμος τίθεται σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2027 και ορίζει ότι για να παντρευτεί κάποιος στην Καλιφόρνια θα πρέπει να έχει συμπληρώσει τα 18 του χρόνια.

Ο Newsom χαρακτήρισε τη νομοθεσία «μέτρο που άργησε πολύ» και τόνισε ότι στόχος της είναι η προστασία των νεαρών κατοίκων της πολιτείας και των ανηλίκων. Η υπογραφή του νόμου είχε ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς δίπλα στον κυβερνήτη βρέθηκε η Courtney Stodden, η οποία έχει μιλήσει ανοιχτά για τη δική της εμπειρία ως παιδί-νύφη και αγωνίζεται εδώ και χρόνια για την κατάργηση των γάμων ανηλίκων.

Η Stodden παντρεύτηκε το 2011, σε ηλικία μόλις 16 ετών, τον ηθοποιό Doug Hutchison, ο οποίος ήταν 50 ετών. Η σχέση τους είχε προκαλέσει διεθνείς αντιδράσεις και η Stodden είχε βρεθεί στο επίκεντρο της δημοσιότητας, συμμετέχοντας αργότερα και σε αρκετές αμερικανικές τηλεοπτικές εκπομπές.

Σήμερα, χρόνια μετά, βλέπει την αλλαγή στη νομοθεσία ως μια σημαντική δικαίωση. «Είναι μια νίκη», δήλωσε, υπογραμμίζοντας ότι τα παιδιά που έχουν περάσει από έναν γάμο σε τόσο μικρή ηλικία δεν θα έπρεπε ποτέ να αναγκάζονται να κουβαλούν μόνα τους αυτό το βάρος. Και όπως ξεκαθάρισε, ο αγώνας της δεν σταματά εδώ. Θέλει να συνεχίσει μέχρι να προστατευθούν τα παιδιά και στις 50 πολιτείες των ΗΠΑ.

«Από τη μία φυλακή στην άλλη»

Για όσους έχουν βιώσει έναν παιδικό γάμο, η αλλαγή αυτή δεν είναι απλώς μια τροποποίηση του νόμου. Είναι κάτι πολύ πιο προσωπικό. Η Brittany Bee, πρώην παιδί-νύφη και μία από τις γυναίκες που έχουν αγωνιστεί για την απαγόρευση της πρακτικής, δήλωσε στο BBC ότι η Καλιφόρνια έστειλε ένα ξεκάθαρο μήνυμα: ότι τα παιδιά πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να μεγαλώνουν ελεύθερα και να αποφασίζουν τα ίδια για τη ζωή τους όταν θα είναι αρκετά μεγάλα για να το κάνουν.

Η Bee παντρεύτηκε στα 17 της, έχοντας προσπαθήσει να ξεφύγει από ένα κακοποιητικό οικογενειακό περιβάλλον. Όπως περιγράφει, όμως, ο γάμος δεν αποτέλεσε διέξοδο. Αντίθετα, υποστηρίζει ότι βρέθηκε αντιμέτωπη με κακοποίηση και από τον ενήλικο σύζυγό της. «Απλώς πήγαινα από τη μία φυλακή στην άλλη», ανέφερε. Και θέτει το πιο καίριο ερώτημα: Μπορεί πραγματικά ένα παιδί να συναινέσει σε έναν γάμο;

«Έχουν το θράσος να μου λένε ότι εγώ έκανα μια επιλογή. Τα παιδιά δεν μπορούν να συναινέσουν», είπε χαρακτηριστικά.

Μπορεί να ακούγεται παράξενο, αλλά μέχρι σήμερα στην Καλιφόρνια δεν υπήρχε συγκεκριμένο κατώτατο όριο ηλικίας για τον γάμο. Ανήλικοι μπορούσαν να παντρευτούν εφόσον είχαν τη συγκατάθεση των γονιών τους και την έγκριση δικαστή. Το πρόβλημα, σύμφωνα με τους υπέρμαχους της απαγόρευσης, δεν σταματούσε εκεί. Για τους κάτω των 18 ετών δεν υπήρχε ουσιαστικά μηχανισμός που να τους επιτρέπει να πάρουν εύκολα διαζύγιο.

Σύμφωνα με την οργάνωση Unchained At Last, που αγωνίζεται για την κατάργηση των γάμων ανηλίκων στις ΗΠΑ, περίπου 9.000 κορίτσια παντρεύονταν κάθε χρόνο στην Καλιφόρνια, ενώ σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις επρόκειτο για γάμους ανήλικων κοριτσιών με ενήλικους άνδρες. Ο αριθμός αυτός δείχνει το μέγεθος ενός προβλήματος που για χρόνια παρέμενε σε μεγάλο βαθμό αθέατο. Για πολλά από αυτά τα κορίτσια, ο γάμος δεν ήταν μια ελεύθερη επιλογή, αλλά μια απόφαση που λαμβανόταν από ενήλικες και μπορούσε να τα οδηγήσει σε μια σχέση από την οποία ήταν εξαιρετικά δύσκολο να φύγουν.

«Δεν γνώριζα ότι αυτό ήταν ακόμη νόμιμο»

Οι υποστηρικτές της αλλαγής επισημαίνουν επίσης κάτι ακόμη: πολλοί Αμερικανοί δεν γνωρίζουν καν ότι ο γάμος ανηλίκων εξακολουθεί να είναι νόμιμος σε μεγάλο μέρος της χώρας. Πριν από περίπου μία δεκαετία, και οι 50 πολιτείες επέτρεπαν τον γάμο ανηλίκων υπό κάποιες προϋποθέσεις. Από τότε, όλο και περισσότερες έχουν αλλάξει τη νομοθεσία τους.

«Η ζωή μου άλλαξε εκείνη την ημέρα»

Εξίσου συγκλονιστική είναι και η μαρτυρία της Sara Tasneem, η οποία εξαναγκάστηκε στα 15 της να παντρευτεί έναν άνδρα σχεδόν διπλάσιας ηλικίας, τον οποίο γνώρισε το πρωί της ημέρας του γάμου τους. Στα 16 της έγινε μητέρα και αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το σχολείο. Η Tasneem ξεκίνησε να πιέζει για την αλλαγή της νομοθεσίας το 2017. Για εκείνη, η ψήφιση του νόμου είναι το αποτέλεσμα μιας προσπάθειας που κράτησε χρόνια και θύμιζε μαραθώνιο γι΄αυτό και είναι ευγνώμων που από την 1η Ιανουαρίου 2027 τα παιδιά στην Καλιφόρνια δεν θα μπορούν να παντρεύονται.

Ένας αγώνας που συνεχίζεται

Παρά τη σημαντική αυτή εξέλιξη, η Καλιφόρνια είναι μόλις η 18η πολιτεία των ΗΠΑ που απαγορεύει οριστικά τον γάμο ανηλίκων από το 2018 μέχρι σήμερα. Αυτό σημαίνει ότι σε 32 αμερικανικές πολιτείες, η πρακτική αυτή παραμένει ακόμα νόμιμη, συχνά άγνωστη στο ευρύ κοινό, καλύπτοντας περιπτώσεις εκμετάλλευσης και κακοποίησης πίσω από κλειστές πόρτες.

Η αλλαγή της νομοθεσίας στην Καλιφόρνια υπενθυμίζει το αυτονόητο: η παιδική ηλικία είναι αδιαπραγμάτευτη και η προστασία των παιδιών από κάθε μορφή εξαναγκασμού αποτελεί την πρωταρχική υποχρέωση κάθε ευνομούμενης κοινωνίας.