Ελένη Καρακάση για την αναδοχή:«Είμαστε με ένα 8χρονο που όμως περνάει ουσιαστικά τη βρεφική ηλικία»

Για τη διαδρομή της προς τη μητρότητα μέσα από την αναδοχή μίλησε η Ελένη Καρακάση στην εκπομπή «Happy Day» και στη Σταματίνα Τσιμτσιλή. Η ηθοποιός, που έχει αναφερθεί και στο παρελθόν στην επιθυμία της να αποκτήσει παιδί, περιέγραψε πώς εκείνη και ο σύζυγός της, Δημήτρης, αποφάσισαν να προχωρήσουν στη διαδικασία, αλλά και πώς βίωσαν τη γνωριμία και τη σταδιακή προσέγγιση με το παιδί που βρίσκεται σήμερα κοντά τους.

Η ίδια αναφέρθηκε στην επιθυμία της να γίνει μητέρα, την ολική υστερεκτομή στην οποία υποβλήθηκε πριν από περίπου τεσσεράμισι χρόνια, την αναμονή μέχρι να ανοίξει ο φάκελός τους, αλλά και τις συναισθηματικές προκλήσεις που συνόδευσαν την πρώτη τους επαφή με το παιδί. Όπως εξήγησε, η αναδοχή είναι μια διαδικασία που απαιτεί υπομονή, προετοιμασία και βαθιά κατανόηση των αναγκών ενός παιδιού που έχει ήδη τη δική του ιστορία.

Η απόφαση για την αναδοχή μετά την ολική υστερεκτομή

Η επιθυμία της Ελένης Καρακάση να αποκτήσει παιδί υπήρχε από τα πρώτα χρόνια της σχέσης της με τον σύζυγό της. Όπως αποκάλυψε, η υιοθεσία ήταν κάτι που είχαν συζητήσει, ωστόσο η απόφαση να ξεκινήσουν τη διαδικασία ήρθε μετά την περιπέτεια της υγείας της.

«Εγώ πάντα στο μυαλό μου την είχα την υιοθεσία και το συζητούσαμε και με τον Δημήτρη από τα πολύ πρώτα χρόνια που ήμασταν μαζί. Ο Δημήτρης λίγο το είχε στο μυαλό του όπως το έχουν λίγο οι πιο παλιοί. Δηλαδή ας προσπαθήσουμε να κάνουμε βιολογικά ένα παιδί όλα αυτά. Όταν δεν ήρθε και κυρίως με το που έκανα εγώ την ολική υστερεκτομή πριν από 4μιση χρόνια περίπου, ήταν το πρώτο πράγμα που με το που συνήλθα από όλο αυτό μου λέει ο Δημήτρης να το βάλουμε μπροστά.

Λέω φυσικά. Και δεν το συζητήσαμε καθόλου. Όντως βάλαμε, ανεβάσαμε τα χαρτιά μας στην πλατφόρμα και θυμάμαι ότι μάλιστα πήγαμε και ρωτήσαμε στο Νότιο Τομέα που ανήκουμε ανήμερα 5 Φλεβάρη που είναι τα γενέθλιά μου, έχουμε ανεβάσει τώρα την αίτηση, τα χαρτιά μας στην αίτησή μας ουσιαστικά. Θέλουμε μόνο να μας πείτε αν είναι εντάξει. Και μας εξήγησαν ότι είναι αρκετά πίσω το πώς ανοίγουν οι φάκελοι. Έχει απλοποιηθεί αρκετά το σύστημα. Δυστυχώς, όπως πολλά πράγματα στην Ελλάδα είναι υποστελεχωμένα. Δηλαδή εμάς εκείνη την περίοδο στο Νότιο Τομέα ήταν πολύ λίγοι υπάλληλοι, κοινωνικοί λειτουργοί που τα έκαναν σχεδόν όλα…»

Η αναμονή και η διαδικασία μέσα από την πλατφόρμα

Η ηθοποιός αναφέρθηκε και στην αναμονή μέχρι να ανοίξει ο φάκελός τους, εξηγώντας πως, παρότι αρχικά υπολόγιζαν ότι θα χρειάζονταν περίπου δύο χρόνια, η διαδικασία προχώρησε νωρίτερα.

«Ο φάκελός μας άνοιξε στο χρόνο αν και υπολογίζαμε δύο χρόνια...Το σύστημα άλλαξε μέσα στην καραντίνα. Μέχρι τότε η επικοινωνία απ’ όσο ξέρω - το είχα ξεκινήσει κι εγώ με το Χαμόγελο του Παιδιού - γινόταν λίγο πιο άμεσα με τις δομές, να μην το πω ιδρύματα, με τις δομές. Οπότε είχες μια πιο κοντινή επικοινωνία και ερχόταν ο δρόμος. Μέσα στην καραντίνα άνοιξε η πλατφόρμα που λένε οι γνωστοί - που μέσα σε αυτή ανεβάζεις - τα ζευγάρια που θέλουν για αναδοχή κι όχι μόνο ζευγάρια. Όποιος θέλει για αναδοχή και υιοθεσία. Μονογονεϊκές, ζευγάρια… Ανεβάζεις χαρτιά που είναι από δημόσια νοσοκομεία, ψυχιατρική εξέταση ,όλα τα χαρτιά. Μητρώα, ό,τι χρειάζεται λοιπόν και μέσα από ένα ΚΕΠ τα ανεβάζεις όλα τα χαρτιά σου. Όταν έρχεται λοιπόν ο καιρός και μέσα σε αυτή την πλατφόρμα υπάρχουν και όλα τα παιδιά από όλη την Ελλάδα που είναι για υιοθεσία και αναδοχή».

Ελένη Καρακάση: Η ολική υστερεκτομή, τα κιλά και το «θέμα» της ηλικίας με τον ρόλο στο Grand Hotel

Όπως περιέγραψε, όταν έρθει η σειρά των υποψήφιων γονέων να συνεργαστούν με κοινωνικό λειτουργό, συζητούνται οι δυνατότητες και οι προτιμήσεις τους σχετικά με το παιδί που θα μπορούσαν να υποδεχτούν.

«'Οταν λοιπόν θα ανοίξει ο φάκελός σου και θα έρθεις σε επαφή με τον - ην κοινωνικό -ή λειτουργό, θα σου δώσουν μια λίστα και θα σε ρωτήσουν τι θέλεις: αγόρι, κορίτσι, ηλικίες, , ιθαγένεια, 'Ελληνας, ξένος, θα επιλέξεις και τι θέλεις, την κρατική, την διακρατική υιοθεσία... Εμείς δεν είχαμε βάλει καμία επιλογή, ηλικία έως 10 χρονών, ίσως και 12 ετών δεν θυμάμαι, ούτε φύλο, οπότε όταν ήρθαμε σε επαφή με την κοινωνική λειτουργό μας πρότεινε και την αναδοχή.»

Αναδοχή και υιοθεσία: Ποια είναι η διαφορά;

Η αναδοχή και η υιοθεσία είναι δύο διαφορετικές διαδικασίες, με διαφορετικό νομικό πλαίσιο και σκοπό. Όταν ένα παιδί υιοθετείται κάθε νομικός και φυσικός δεσμός με την βιολογική του οικογένεια αποκόπτεται, το παιδί αποκτά το οικογενειακό επώνυμο της θετής οικογένειας, έχει κληρονομικά δικαιώματα, την γονική μέριμνα ασκούν οι θετοί γονείς. Για να υπάρξει υιοθεσία απαιτείται δικαστική απόφαση που λαμβάνεται μετά από αίτηση των θετών γονέων, αν το δικαστήριο κρίνει ότι συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις. Απαιτείται συναίνεση των φυσικών γονέων αν υπάρχουν, ή αναπλήρωση της συναίνεσης σε ορισμένες περιπτώσεις. Μετά την ενηλικίωσή του το παιδί δικαιούται, εάν το επιθυμεί, να αναζητήσει την φυσική του οικογένεια. Οι αρχές υποχρεούνται να το βοηθήσουν σε αυτήν του την επιθυμία.

Αντίθετα, όταν ένα παιδί δεν είναι δυνατόν να ζει στην βιολογική του οικογένεια για μικρό ή μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, αναζητείται μια ανάδοχη οικογένεια που θα διασφαλίσει την ομαλή ψυχοκοινωνική εξέλιξη του παιδιού σε οικογενειακό περιβάλλον και την αποφυγή της ιδρυματικής φροντίδας. Αν κατάλληλοι συγγενείς, είναι διαθέσιμοι, είναι προτιμότερο να γίνουν αυτοί ανάδοχοι γονείς. Η σχέση με την φυσική οικογένεια διατηρείται και η επιστροφή σε αυτήν είναι ο στόχος, αν αυτό είναι προς το συμφέρον του παιδιού. Το παιδί διατηρεί το αρχικό του επώνυμο, την γονική μέριμνα μπορεί να έχουν οι φυσικοί γονείς, οι ανάδοχοι γονείς, ή φορείς παιδικής προστασίας κατά περίπτωση.

Η Ελένη Καρακάση στάθηκε ιδιαίτερα στον ρόλο του ανάδοχου γονέα και στην ανάγκη να λαμβάνονται υπόψη οι δεσμοί του παιδιού με τη βιολογική του οικογένεια.

«Στην αναδοχή δεν έχει περάσει η επιμέλεια των παιδιών στο κράτος...Ο ανάδοχος γονέας είναι πολύ σημαντικό να ξέρει ότι ο σκοπός του είναι να ετοιμάσει το παιδί να γυρίσει στη φυσική του οικογένεια. Είναι ένα μεγάλο κεφάλαιο αυτό. Θα πρέπει να μιλάει στο παιδί με τρόπο ώστε να αγαπήσει και την άλλη οικογένεια. Πρέπει να το κάνει αυτό, ώστε το παιδί να μην νιώσει την παραμέληση. Υπάρχει πάντα περίπτωση το παιδί να γυρίσει στη βιολογική του οικογένεια.»

Η πρώτη γνωριμία με το παιδί και η αγωνία της ηθοποιού

Η διαδικασία της σύνδεσης με το παιδί αποτέλεσε για την ίδια μια ιδιαίτερα φορτισμένη συναισθηματικά εμπειρία. Όπως αποκάλυψε, η πρώτη επικοινωνία έγινε τον Νοέμβριο, όταν το παιδί ήταν επτάμισι ετών. Η ίδια περιέγραψε την αγωνία που ένιωσε όταν ενημερώθηκε ότι είχε γίνει η σύνδεση, αλλά και την προσπάθεια που χρειάστηκε για να δημιουργηθεί μια σχέση εμπιστοσύνης.

«Το παιδί είναι 8μιση χρονών… Επίσης να πω ότι το αρχικό ματσάρισμα τον κάνει ένας αλγόριθμος. Μας συνέδεσαν με ένα παιδάκι. Δεν θα πω φύλο, δεν κάνει να πω. Ήταν 7μιση όταν γνωριστήκαμε και η πρώτη μας επαφή έγινε τον Νοέμβριο. Πήγαινε καλά, ξεκίνησε καλά. Είχα πάρα πολύ μεγάλη αγωνία. Την πρώτη φορά που με πήραν και μου είπαν ότι η σύνδεσή μου έγινε με αυτό το παιδί, έβαλα τα κλάματα. Ούτε εγώ το περίμενα ότι θα αντιδρούσα έτσι. Και όταν βρεθήκαμε πρώτη φορά ήμασταν όχι μαγκωμένοι, αλλά προσπαθούσαμε να βρούμε πώς θα πάει. Μπήκαμε στον κόσμο του. Αρχίσαμε δηλαδή να παίζουμε το παιχνίδι που ήθελε να παίξει.

Όσο μεγαλύτερο το παιδί τόσο μεγαλύτερη και η αμηχανία. Τα προετοιμάζουν τα παιδιά. Η πρώτη αίσθηση που έχουν είναι ότι είμαστε οι εθελοντές, δηλαδή ότι ερχόμαστε να αναλάβουμε το παιδί, να κάνουμε παρέα, να πάμε ένα θέατρο, μια βόλτα… Εμάς ήταν δύσκολο λοιπόν, γιατί το παιδί δυσκολεύτηκε πάρα πολύ. Έγινε και ένα περιστατικό που είδε τους γονείς του τα Χριστούγεννα, οπότε αυτό μας πήγε πάρα πολύ πίσω και περνάγαμε ένα κρύο/ζέστη γιατί από κοντά βλεπόμασταν μέρα παρά μέρα, πηγαίναμε και επισκεπτόμασταν το παιδί στη δομή και ήταν σαν να μη μας θέλει καθόλου. Δε μας κοίταζε στα μάτια, δεν υπήρχαμε στο οπτικό του πεδίο και κάθε βράδυ μιλάγαμε στο τηλέφωνο και ήταν ένα άλλο παιδί» αποκάλυψε η Ελένη Καρακάση.

«Αισθάνεται ότι προδίδει την οικογένειά του»

Η ηθοποιός εξήγησε ότι η συμπεριφορά του παιδιού άλλαζε ανάλογα με τις συνθήκες επικοινωνίας τους και ότι χρειάστηκε χρόνος για να νιώσει ασφάλεια μαζί τους. Όπως είπε, η δυσκολία του να ανοιχτεί συνδεόταν και με τα συναισθήματά του απέναντι στη βιολογική του οικογένεια.

«Δεν ήθελε να ανοιχτεί. Αισθάνεται ότι προδίδει την οικογένειά του, τη βιολογική του. Είναι πολύ σημαντικά κεφάλαια όλα αυτά, ενώ από το τηλέφωνο υπήρχε η απόσταση και δεν υπήρχε και η άμεση εικόνα. Ήταν μαγικό παιδιά, άλλαζε η φωνή. Τώρα ζούμε μαζί. Τώρα είμαστε πάρα πολύ κοντά συναισθηματικά. Είμαστε με ένα 8χρονο που όμως περνάει ουσιαστικά τη βρεφική ηλικία. Είναι ακριβώς σαν ένα μωρό που είναι γαντζωμένο επάνω μου και απόλυτα εξαρτημένο. Είναι μαγικό και πάρα πολύ δύσκολο. Οι μαμάδες το καταλαβαίνετε πιο καλά…

Ήμουν πολύ καλά προετοιμασμένη γιατί τα τελευταία δύο χρόνια, με το που είπα ότι θα μπω σε αυτή τη διαδικασία, σε αυτό το ταξίδι, αποφάσισα να κάνω και ψυχανάλυση για να λύσω δικά μου προβλήματα και γιατί ήθελα να έχω δίπλα μου έναν άνθρωπο που να με καθοδηγεί».

Η πιθανότητα επιστροφής στη βιολογική οικογένεια

Ερωτηθείσα αν την αγχώνει η σκέψη ότι το παιδί μπορεί κάποια στιγμή να θελήσει να επιστρέψει στη βιολογική του οικογένεια, η Ελένη Καρακάση εξήγησε ότι υπάρχουν πολλές άλλες σκέψεις και δυσκολίες που έχουν προτεραιότητα για την ίδια και τον σύζυγό της. Αναφέρθηκε, επίσης, στη διαδρομή που προηγήθηκε μέχρι να φτάσουν στο σημείο να ζουν μαζί.

«Είναι τόσα τα πράγματα που με αγχώνουν που αυτό μπαίνει πολύ πίσω. Κι επειδή έχουμε περάσει πάρα πολλή μεγάλη διαδρομή σε αυτό το διάστημα...Εγώ λέω ότι δεν πιστεύω στην τύχη, στα διάφορα, αλλά αν σκεφτείς ότι αυτό το ταξίδι ήταν 7 μήνες είναι λίγο σαν γέννα. Απεπλιστήκαμε αλλά οι γύρω μας απελπίστηκαν πιο πολύ απ΄ότι εγώ με τον Δημήτρη. Στους 3 μήνες οι ίδιοι άνθρωποι που μας πρότειναν την αναδοχή μας είπαν να πάμε σε άλλη αναδοχή και το αρνηθήκαμε. Ακόμα κι αν το παιδί επέλεγε να είμαστε μαζί όλη την ημέρα και να το βράδυ να επιστρέφει στη δομή, θα κάναμε αυτό.»

Η εμπειρία που περιέγραψε η Ελένη Καρακάση αναδεικνύει τις σύνθετες συναισθηματικές ανάγκες που μπορεί να συνοδεύουν την αναδοχή, τόσο για το παιδί όσο και για τους ανθρώπους που αναλαμβάνουν τη φροντίδα του. Η δημιουργία ενός δεσμού δεν είναι πάντα άμεση ούτε ακολουθεί μια εύκολη, προβλέψιμη πορεία.

Χρειάζεται χρόνος, σταθερότητα. Και το σημαντικότερο, να μπορεί το παιδί να νιώσει ασφάλεια και αποδοχή, χωρίς να αισθάνεται ότι πρέπει να απαρνηθεί την οικογένεια και το παρελθόν του για να δημιουργήσει έναν νέο δεσμό.