Η επιστροφή του ρομαντισμού: γιατί οι νέοι της Gen Z παντρεύονται νωρίς
Νεότητα, αβεβαιότητα και ένα μονόπετρο που αστράφτει πιο δυνατά από κάθε σχέδιο καριέρας. Τα τελευταία χρόνια, κάτι αλλάζει σιωπηλά αλλά αισθητά: η Gen Z φαίνεται να αγκαλιάζει τον γάμο νωρίτερα απ’ όσο περιμέναμε. Από τον αρραβώνα της Millie Bobby Brown που προκάλεσε διαδικτυακό σοκ, μέχρι τα στατιστικά που δείχνουν μια γενιά πρόθυμη να δεσμευτεί πριν «τακτοποιηθεί», ο έρωτας επιστρέφει ως καταφύγιο σε έναν κόσμο μόνιμης κρίσης. Είναι άραγε μια ρομαντική αυταπάτη ή μια τολμηρή απάντηση στο χάος;
Τον περασμένο Απρίλιο, η Millie Bobby Brown, το (πλέον όχι και τόσο) παιδί-θαύμα της επιτυχημένης σειράς του Netflix Stranger Things, γιόρτασε τον αρραβώνα της με τον 21χρονο ηθοποιό και μοντέλο Jake Bongiovi, γιο του θρυλικού ροκ σταρ Jon Bon Jovi.
Όταν η Brown ανέβασε στο Instagram τη φωτογραφία με το μονόπετρο, το ίντερνετ έπαθε κάτι σαν υπαρξιακή κρίση.
Η φράση «She’s 19- ήταν μόλις 19» έγινε trend στο Twitter, με χιλιάδες χρήστες να πανικοβάλλονται για το γεγονός ότι αποφάσισε να παντρευτεί πριν καν μπορέσει νομίμως να σηκώσει ποτήρι σαμπάνιας και φυσικά να συγκρίνουν τη δική τους ζωή με εκείνη μιας εκατομμυριούχου σταρ.
Τα μέλη της Gen Z παντρεύονται και δεν είναι ούτε τυχαίο, ούτε και μυστικό.
Σύμφωνα με έρευνα του The Knot, οι Αμερικανοί όντως παντρεύτηκαν κατά μέσο όρο τρία χρόνια νωρίτερα το 2022 σε σύγκριση με το 2021. Παρ’ όλα αυτά, η μέση ηλικία της νύφης παραμένει τα 30 και του γαμπρού τα 32.
Ακόμα κι αν δεν παντρεύονται, τα μέλη της Gen Z αρραβωνιάζονται, συγκατοικούν και ζουν σαν παντρεμένοι. Κάτι φαίνεται να έχει αλλάξει δραστικά τα τελευταία χρόνια και ίσως μιλάμε για κάτι πρωτοφανές.
Για πολλούς νέους της Gen Z, η πανδημία λειτούργησε ως μια άβολη αλλά καθοριστική παύση.
Στα χρόνια που κανονικά θα σηματοδοτούσαν τη μετάβαση στην πλήρη ενήλικη ανεξαρτησία, βρέθηκαν πίσω στα παιδικά τους δωμάτια, με σπουδές ολοκληρωμένες αλλά σχέδια μετέωρα. Η αίσθηση που κυριάρχησε ήταν πως ο χρόνος «χάθηκε» ή, τουλάχιστον, πως δεν άφησε πίσω του τα ορατά ορόσημα προόδου που οι προηγούμενες γενιές θεωρούσαν δεδομένα.
Μέσα σε αυτή τη συνθήκη, η ανάγκη για χειροπιαστές αποδείξεις εξέλιξης έγινε εντονότερη και λίγα σύμβολα μοιάζουν τόσο σταθερά όσο ένα διαμάντι.
Καθώς τα social media γέμιζαν με φωτογραφίες αρραβώνων και γάμων, άρχισε να διαφαίνεται ότι οι χαμογελαστές νύφες της Gen Z μοιράζονταν κοινές αγωνίες. Για νέους ανθρώπους που ένιωσαν ότι η πανδημία εκτροχίασε τα σχέδιά τους, ο γάμος φαίνεται να λειτουργεί ως απόδειξη ότι η ζωή επανήλθε σε μια αναγνωρίσιμη, γραμμική πορεία με αρχή, μέση και σαφή επόμενο βήμα.
Αυτή την αλλαγή προτεραιοτήτων επιβεβαιώνει και η Lisa A. Owusu, κοσμηματοπώλης με έδρα τη Νέα Υόρκη, η οποία ειδικεύεται σε δαχτυλίδια αρραβώνων και βέρες. Όπως σημειώνει, μετά το lockdown επέστρεψε στο εργαστήριό της, Charlton & Lola, περιμένοντας παραγγελίες για κοσμήματα μνήμης ακόμη και για πιο σκοτεινά, συμβολικά αντικείμενα, όπως εκείνα που ήταν δημοφιλή στη γεωργιανή εποχή. Αντ’ αυτού, βρέθηκε αντιμέτωπη με έναν καταιγισμό παραγγελιών για αρραβώνες και έναν χρόνο αργότερα, για γάμους. Από τον Ιούνιο του 2020, όταν άνοιξε ξανά η αγορά διαμαντιών, η ίδια εκτιμά ότι ο τζίρος της αυξήθηκε κατά περίπου 25%.
Το φαινόμενο δεν αιφνιδίασε τον David Alan, επίσης κοσμηματοπώλη στη Νέα Υόρκη. Με εμπειρία στον χώρο από το 2000, έχει παρατηρήσει αντίστοιχα «κύματα» αρραβώνων δύο φορές στο παρελθόν: μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου και κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης του 2008. Όπως εξηγεί, σε περιόδους γενικευμένης αβεβαιότητας, οι άνθρωποι τείνουν να επαναπροσδιορίζουν τι θεωρούν ουσιαστικό.
Αν και οι αρραβώνες αυξήθηκαν σε όλες τις ηλικιακές ομάδες, η wedding planner Jacquelyn Aleece παρατηρεί ότι τα τελευταία χρόνια το πελατολόγιό της έχει μετατοπιστεί αισθητά προς νεότερες ηλικίες. Πριν από την πανδημία, οι περισσότεροι πελάτες της ήταν μεταξύ 28 και 35 ετών. Μετά τον Covid, το μοτίβο αντιστράφηκε: οι νέοι δεν φαίνεται πλέον να περιμένουν την επαγγελματική «τακτοποίηση» για να προχωρήσουν στον γάμο.
Στο βιβλίο της Love, Inc., η κοινωνιολόγος Laurie Essig υποστηρίζει ότι όσο επιδεινώνονται οι κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες, τόσο ενισχύεται η στροφή προς τον ρομαντισμό ως πηγή ελπίδας. Δεν είναι τυχαίο ότι το διαμαντένιο μονόπετρο καθιερώθηκε μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν η εταιρεία De Beers προώθησε το σύνθημα «A diamond is forever», μια υπόσχεση σταθερότητας σε έναν αβέβαιο κόσμο.
Παρά τις θεωρητικές αναγνώσεις, οι ίδιοι οι νέοι συχνά δίνουν πιο απλές εξηγήσεις.
Για ορισμένους, ο γάμος είναι μια πρακτική, οικονομική επιλογή. Για άλλους, μια συνειδητή πράξη ελευθερίας.
Αρχικά, η εικόνα νέων ανθρώπων που βγαίνουν από το lockdown κατευθείαν προς τον γάμο προκάλεσε αμηχανία ακόμη και στους συνομηλίκους τους. Δεν ήταν αυτή η γενιά που θα ρίσκαρε, θα ταξίδευε, θα καθυστερούσε τις δεσμεύσεις; Τελικά, όμως, ίσως αυτό ακριβώς κάνει. Σε έναν κόσμο όπου καμία μελλοντική διαδρομή δεν είναι εγγυημένη, η επιλογή της δέσμευσης εδώ και τώρα, μοιάζει λιγότερο με παραίτηση από τη νεότητα και περισσότερο με μια συνειδητή, θαρραλέα δήλωση ζωής.
Ρωτήσαμε την ειδικό Μαρίνα Μόσχα, ψυχολόγο, MA Κλινικής Ψυχολογίας, ψυχοθεραπεύτρια και μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Αγωγής Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας την άποψή της για την τάση της Gen Z να παντρεύεται νωρίτερα.
«Ίσως, λοιπόν, να μπορούμε να διαβάσουμε όλα τα παραπάνω όχι ως μια περίεργη κοινωνική στροφή, αλλά ως μια προσαρμοστική ψυχική απάντηση σε έναν κόσμο που ξαφνικά έπαψε να λειτουργεί κάτω από τη λογική της «δεδομένης καθημερινότητας».
Όλα όσα θεωρούσαμε σταθερά και προβλέψιμα, στην περίοδο του Covid, ο χρόνος, τα σχέδια, οι μεταβάσεις, οι σχέσεις, άλλαξαν. Η αίσθηση ελέγχου κλονίστηκε βαθιά και μαζί της η βεβαιότητα ότι η ζωή εξελίσσεται μ την γνωστή συνέχεια. Σε τέτοιες συνθήκες, η ανάγκη για σταθερότητα δεν είναι πολυτέλεια αλλά ψυχική αναγκαιότητα. Κάτι αντίστοιχο φαίνεται να αναζητά και η Gen Z, αν τη δούμε με μια πιο ψυχοθεραπευτική ματιά.
Πρόκειται για μια γενιά που μεγάλωσε μέσα στην αβεβαιότητα και στην ανασφάλεια, όχι μόνο υπαρξιακά, αλλά και κοινωνικοοικονομικά, στην πιο κρίσιμη αναπτυξιακή της φάση, με τη ζωή σε «παύση».
Η πανδημία πάγωσε τον χρόνο, περιόρισε την πρόσβαση στη χαρά, στη σύνδεση, στη δημιουργία σχέσεων, αλλά ανέστειλε και τη μετάβαση προς την ενήλικη αυτονομία. Μέσα σε αυτό το κενό, η δέσμευση, η σχέση, ακόμη και ο γάμος μπορούν να θεωρηθούν ως προσπάθεια επαναφοράς της συνέχειας: «ένας τρόπος να βρούμε και πάλι το νήμα της ζωής και να δημιουργηθεί ένα σταθερό «μαζί» σε έναν κόσμο που έμαθε να αλλάζει απρόβλεπτα.
Άλλωστε, δεν είναι τυχαίο ότι σε δύσκολες περιόδους συλλογικής ανασφάλειας, η ιστορία έχει δείξει ότι οι άνθρωποι στρέφονται πιο έντονα στη δέσμευση. Ερευνητικά δεδομένα μας το δικαιολογούν μέσα από την ανάγκη δημιουργίας ενός ασφαλή δεσμού που θα δώσει και πάλι ζωή και χώρο στο «μαζί».
Ευχαριστούμε τη Μαρίνα Μόσχα, ψυχολόγο, MA Κλινικής Ψυχολογίας, ψυχοθεραπεύτρια και μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Αγωγής Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας
https://marinamoscha.wordpress.com
https://www.facebook.com/marinamoscha
Bloggers
